ماده۸۰قانون مالیاتهای مستقیم (منسوخ — مصوب ۱۳۴۵)مصوب ۱۳۴۵ · ماده ۸۰ از ۳۲۴
جمع درآمد شرکتها و درآمد ناشی از فعالیتهای انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج تحصیل شود پس ازکسر معافیتهای مقرر در این قانون به ترتیب زیر مشمول مالیات خواهد بود: الف (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- در مورد شرکتهائی که تمام سرمایه آن به طور مستقیم یا با واسطه متعلق به دولت یا شهرداریها میباشد از ماخذ کل درآمد مشمول مالیات بدون رعایت معافیتهای مقرر در این قانون به نرخ مذکور در ماده ۱۳۴ و در صورتی که قسمتی از سرمایه آنها متعلق به دولت و شهرداری است حکم این بند نسبت بسود پرداختی یا تخصیصی به دولت یا شهرداریها جاری خواهد بود و نسبت به بقیه درآمد مشمول مالیات مقررات بند ت این ماده اجراء خواهد شد.
شرکتهائی که از اول سال ۱۳۵۲ ببعد برای فعالیتهاﻯ کشاورزﻯ تشکیل میشود و سهام آنها کلاً یا جزئاً متعلق به دولت میباشد مشمول معافیت موضوع ماده ۱۰۹ خواهند بود. ب (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- در مورد اشخاص حقوقی ایرانی غیر تجارتی که به منظور تقسیم سود بین شرکاء تشکیل نشدهاند در صورتی که دارای فعالیت انتفاعی باشنداز ماخذ کل درآمد مشمول مالیات آنها که از منابع ایران یا خارج تحصیل میشود به نرخ مذکور در ماده ۱۳۴. حکم این بند ناظر بمواردﻯ است که موسسه در جمع فعالیت خود سود داشته باشد. پ- در مورد اشخاص حقوقی خارجی و موسسات مقیم خارج از ایران (بهاستثناء مشمولین ماده ۹۰) از ماخذ کل درآمد مشمول مالیاتی که ازبه هره برداری سرمایه در ایران از فعالیتهائیکه مستقیماً یا وسیله نمایندگی از قبیل شعبه – نماینده – کارگذار و امثال آن در ایران انجام میدهند یا از واگذاری امتیازات و سایر حقوق خود یا دادن تعلیمات و کمکهای فنی از ایران تحصیل میکنند به نرخ مذکور در ماده ۱۳۴. اشخاص و موسسات مذکور باید برای درآمدهای خود در ایران حساب جداگانه نگاهداری نمایند و در محاسبه هزینههای عادی و اداری فقط هزینههائی که مربوط به عملیات آنها در ایران است قابل قبول خواهد بود (نمایندگان اشخاص و موسسات خارجی در ایران نسبت به درآمدهائی که به هر عنوان به حساب خود تحصیل میکنند طبق مقررات مربوط این قانون مشمول مالیات میباشند.) ت (منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- جمع درآمد مشمول مالیات سایر اشخاص حقوقی پس از کسر مالیاتی به نرخ ۱۰٪ که به عنوان مالیات شرکت از درآمدهای غیر مشمول ماده ۷۶ و تبصره آن محاسبه و وصول خواهد شد و همچنین کسر مالیات اضافی موضوع ماده ۱۶۶ به شرح زیر مشمول مالیات است: ۱- در مورد شرکتهاﻯ سهامی و مختلط سهامی نسبت بآن قسمت از درآمد که طبق تصمیم ارکان صلاحیتدار شرکت براﻯ تقسیم بین صاحبان سهامبا نام و شرکاء ضامن تخصیص داده میشود به نرخ پانزده درصد و نسبت بآن قسمت که به حساب اندوختههاﻯ شرکت منظور میشود به نرخ بیست و پنج درصد. بقیه درآمد مشمول مالیات شرکت اعم از سود پرداختی به صاحبان سهام بینام و سود تقسیم نشده شرکت تا بیست میلیون ریال به نرخ بیست و پنج درصد و نسبت به مازاد بیست میلیون ریال تا چهل میلیون ریال به نرخ سیدرصد و نسبت به مازاد چهل میلیون ریال تا شصت میلیون ریال به نرخ سی و پنج درصد و نسبت به مازاد شصت میلیون ریال تا هشتاد میلیون ریال به نرخ چهل درصد و نسبت به مازاد هشتاد میلیون ریال تا یکصد میلیون ریال به نرخ چهل و پنج درصد و نسبت به مازاد یکصد میلیون ریال تا دویست میلیون ریال به نرخ پنجاه درصد و نسبت به مازاد دویست میلیون ریال به نرخ پنجاه و پنج درصد مشمول مالیات خواهد بود و در صورت احراز شرایط زیر: اولا سهام شرکت با نام باشد. ثانیاً در بورس پذیرفته شده باشد. ثالثاً تعداد سهامداران آن از سیصد نفر کمتر نباشد. رابعاً سهام هیچ یک از صاحبان سهام از ده درصد جمع سهام شرکت بیشتر نباشد. سود تقسیم نشده شرکت تا معادل بیست درصد سرمایه پرداخت شده به نرخ بیست و پنج درصد مشمول مالیات است و نسبت به مازاد نرخهاﻯ مربوط مذکور در فوق اعمال خواهد شد. نرخهاﻯ جدید شامل درآمد اشخاص حقوقی مربوط به سال مالی که در سال ۱۳۵۲ ببعد خاتمه مییابد خواهد بود. ۲- در مورد سایر اشخاص حقوقی به نسبتی از سود مشمول مالیات که طبق اساسنامه شخص حقوقی به هر یک از صاحبان سرمایه یا اعضاء شخص حقوقی تعلق میگیرد به نرخ مقرر در ماده ۱۳۴. در مورد پیمانهایی که پیشنهاد آن از اول سال ۱۳۵۲ ببعد تسلیم شده باشد درآمدهای مشمول ماده ۷۶ و تبصره آن کماکان از ده درصد مالیات شرکتمعاف میباشند ولی کل درآمد به شرح زیر مشمول مالیات خواهد بود.
در موقع احتساب مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی اعم از ایرانی یا خارجی مالیاتهائی که قبلاً پرداخت شده و همچنین مالیاتی که اشخاص حقوقی دیگر بابت سود سهام یا سهم الشرکه پرداختی به آنها پرداخت نمودهاند از مالیات متعلق کسر خواهد شد.
سود سهام یا سهم الشرکه اگر به صورت غیرنقد از اموال یا موجودی کالای شرکت تحویل و یا تخصیص داده شود از لحاظ پرداخت مالیات باید بهای آن بقیمت روز تحویل یا تخصیص محاسبه شود.
دفاتر و ترازنامه و حساب سود و زیان شرکتهاﻯ که بیش از پنجاه درصد سهام آن متعلق به دولت یا شرکتهاﻯ دولتی یا موسسات وابسته به دولت میباشد در صورتی که قبلاً مورد رسیدگی وزارت دارائی قرار گرفته باشد پس از تصویب مجمع عمومی یا مراجع صلاحیتدار از لحاظ مالیاتی محتاج به رسیدگی نخواهد بود.
از سود سهام بینام و سود تقسیم نشده شرکتها که مالیات آن به شرح مقررات این قانون وصول شده یا بشود پس از تقسیم یا انتقال به حساب سرمایه یا سود و زیان وجه دیگرﻯ بابت مالیات بر درآمد مطالبه نخواهد شد. در مورد اندوختههاﻯ شرکت که مالیات آن به نرخ بیست و پنج درصد وصول شده یا بشود در موارد فوق و در مورد انحلال به شرح زیر عمل خواهد شد. ۱- در صورتی که سهام شرکت کلاً با نام باشد وجه دیگرﻯ از شرکت دریافت نخواهد شد و صاحب سهم مکلف است معادل مبلغی که به او تعلق گرفته است با توجه به مالیاتی که قبلاً از این بابت وصول شده است به عنوان درآمد مشمول مالیات در اظهارنامه تکمیلی خود منظور نماید و مالیات متعلق را پس از کسر بیست و پنج درصدﻯ که وصول شده است بپردازد. در موارد مذکور در این بند شرکت مکلف است فهرست سهامداران خود را با تعیین مبلغ متعلق به هر یک از آنها ظرف ده روز به ممیز مالیاتی حوزه مربوط تسلیم نماید. ۲- در صورتی که تمام یا قسمتی از سهام شرکت بینام باشد فقط مالیات دیگرﻯ به نرخ پانزده درصد از شرکت وصول خواهد شد. حکم بندهاﻯ ۱ و ۲ این تبصره شامل اندوختههاﻯ مشمول مالیات به نرخ بیست و پنج درصد که قبل از تاریخ اجراﻯ این تبصره تقسیم شده است نیز خواهد بود ولی شامل اندوختههائی که قبل از تاریخ اجراﻯ این تبصره به حساب سرمایه منتقل شده است نخواهد بود.
مالیات سود متعلق به صاحبان سهام با نام «موضوع قسمت اول جزء یک بند ت» در صورتی که صاحب سهام غیر ایرانی یا مقیم خارج از کشور باشد به نرخ مقرر در ماده ۱۳۴ احتساب و وصول خواهد شد.
مشارکتهاﻯ مدنی، مشمول مقررات بخش مشاغل میباشند و به عنوان یک واحد کسب فقط از یک بخشودگی موضوع ماده ۹۳ استفاده خواهند کرد و در صورتی که حداقل یکی از شرکاء پدر یا مادر یا فرزند یا همسر یا برادر یا خواهر هیچ یک از شرکاء دیگر نباشد مشارکت از دو بخشودگی استفاده خواهد کرد.
کلیه اشخاص حقوقی مذکور در بند (ت) این ماده در سال مالیاتی ۱۳۵۳ مشمول پرداخت یک مالیات اضافی برای یک مرتبه بر مبنای مالیات عملکرد سال ۵۲ و یا عملکرد سال ۵۳ – ۵۲ به نرخ ۱۵ درصد از اصل مالیات قطعی سال مزبور اعم از مالیات شرکت و سود سهم و اندوخته و درآمد تقسیم نشده خواهند بود.