ماده۱۲۴قانون مالیاتهای مستقیم (منسوخ — مصوب ۱۳۴۵)مصوب ۱۳۴۵ · ماده ۱۲۴ از ۳۲۴
هزینههائیکه حائز شرایط مذکور در ماده فوق میباشد به شرح زیر در حساب مالیاتی قابل قبول است: الف (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- قیمت خرید کالای فروخته شده و یا قیمت خرید مواد مصرفی در کالا و خدمات فروخته شده و تخفیفات فروش به شرط احراز. ب- هزینههای استخدامی- هزینههائیکه متناسب با خدمت کارکنان و کارگران موسسه به عناوین زیر به مصرف میرسد یا تعهد میشود:
- حقوق و مزد اصلی.
- مزایا از قبیل فوق العاده- هزینه سفر- پاداش و عیدی.
- میزان چند درصد پرداختی بکارکنان و کارگران بنسبت میزان خرید- فروش- تقلیل ضایعات- تولید- سود ویژه پایان سال.
- مزایای غیرنقدی (خوراک- پوشاک- مسکن- وسیله نقلیه- درمان و غیره).
- حقوق بازنشستگی و وظیفه و پایان خدمت طبق مقررات استخدامی موسسه و خسارات اخراج و بازخرید خدمت طبق قوانین موضوعه.
- وجوه پرداختی به بیمه های اجتماعی کارگران.
- تا پانزده درصد حقوق که علاوه بر حقوق به منظور تامین حقوق بازنشستگی و وظیفه و پایان خدمت کارکنان و کارگران موسسه اختصاص داده میشود مشروط بر اینکه: اولاً- تحت نظارت وزارت دارائی باشد. ثانیاً- در مورد بانکها وجوه مذکور به مصرف خرید اوراق قرضه دولتی یا اسناد خزانه برسد یا در حساب مخصوص نزد یکی از بانکهای دیگر ایرانی یا موسساتیکه با کسب مجوز قانونی به این منظور تشکیل میشود و یا در نزد خود آن بانک نگاهداری شود. ثالثاً- در مورد سایر موسسات وجوه مذکور به مصرف خرید اوراق قرضه دولتی یا اسناد خزانه برسد یا در یکی از بانکهای ایرانی یا موسساتیکه با کسب مجوز قانونی به این منظور تشکیل میشود در حساب مخصوص نگاهداری شود. از حسابهای مذکور جز برای پرداخت حقوق بازنشستگی یا وظیفه یا پایان خدمت در وجه کارکنان یا کارگران یا قائم مقام قانونی آنان یا استرداد آن در مورد کارکنان یا کارگرانی که به علت اخراج یا استعفا یا فوت یاعلت دیگر حق آنان بر این وجوه زایل گردد نباید استفاده شود. وجوهی که به این ترتیب استرداد میشود جزو درآمد مشمول مالیات موسسه در سال استرداد محسوب خواهد شد.
مدیران و بازرسان و صاحبان سرمایه اشخاص حقوقی در صورتی که دارای شغل موظف در موسسات مذکور باشند جزو کارکنان موسسه محسوب خواهند شد ولی در موسساتی غیر از اشخاص حقوقی حقوق و مزایای صاحب موسسه و اولاد تحت تکفل و همسر نامبرده (به استثنای هزینه سفر مربوط به شغل) جزو هزینههای قابل قبول منظور نخواهد شد. پ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- هزینههای عمومی شامل هزینههائیکه برای نگاهداری و انجام عملیات موسسه لازم است از قبیل: ۱- کرایه محل موسسه در صورتی که اجاری باشد و هزینههای جزئی مربوط که عرفاً به عهده مستاجر است. ۲- هزینههای جزئی مربوط بحفظ و نگاهداری محل موسسه در صورتی که ملکی باشد. ۳- اجارهبهای ماشین آلات و ادوات مربوط به موسسه در صورتی که اجاری باشد. ۴- مخارج سوخت- برق- روشنائی- آب- مخابرات و ارتباطات- حمل و نقل- سرویس ایاب و ذهاب- انبارداری. ۵- هزینه آبدارخانه و پذیرائی و تزئینات به میزان متعارف. ۶- حقالزحمههای پرداختی متناسب با کار انجام شده از قبیل حقالعمل دلالی- حقالوکاله- حقالمشاوره- حق حضور- هزینه حسابرسی. ۷- بهای ملزومات اداری و لوازمی که معمولا ظرف یک سال از بین میرود. ۸- مخارج تعمیر و نگاهداری ماشین آلات و لوازم کار و تعویض قطعات یدکی که به عنوان تغییر یا تعمیر اساسی تلقی نگردد. ۹- وجوه پرداختی بابت انواع بیمه مربوط به عملیات موسسه مشروط بر اینکه موضوع بیمه خطراتی باشد که در صورت بروز موجب نقصان دارائی خالص موسسه شود (از قبیل بیمه حمل و نقل- آتشسوزی- سرقت- طوفان- طغیان آب) یا اینکه ایجاد هزینههائی کند که جزو هزینههای قابل قبول منظور شده است (از قبیل مسئولیتهای مدنی). ۱۰- هزینههای بهداشتی و وجوه پرداختی بابت بیمههای بهداشتی و عمر و حوادث ناشی از کارکنان و کارگرانیکه مشمول قانون بیمههایاجتماعی کارگران نیستند. ۱۱- هزینه تبلیغات و ترویج فروش به میزان متعارف. ت (منسوخ ۱۳۶۵/۰۸/۲۸)- هزینههای متفرقه از قبیل: ۱- حقالامتیاز پرداختی و حقوق و عوارض و مالیاتهائیکه بسبب فعالیت موسسه بشهرداریها و دولت ایران پرداخت میشود (به استثنای مالیات بر درآمد و ملحقات آن و سایر مالیاتهائیکه موسسه به موجب مقررات این قانون ملزم به کسر از دیگران و پرداخت آن میباشد و همچنین جرائمی که به دولت و شهرداریها پرداخت میگردد). ۲- هزینههای تحقیقاتی و آزمایشی و آموزشی مربوط بفعالیت موسسه. ۳- هزینههای اکتشاف معادن که منجر به به هرهبرداری نشده باشد. ۴- هزینه مربوط بجبران خسارت وارده مربوط بفعالیت موسسه از قبیل محکومیت موسسه بجبران خسارت و خسارات وارده بموجودیهای جنسی و سایر دارائی که برای انجام عملیات موسسه مورد استفاده میباشد مشروط به اینکه: اولا- وجود خسارت محقق و قطعی باشد. ثانیاً- موضوع و میزان آن مشخص باشد. ثالثاً- طبق مقررات قانونی یا قراردادهای موجود جبران آن بعهده دیگری نبوده یا در هر صورت از طریق دیگر جبران نشده باشد. ۵- تا میزان سی درصد درآمد مشمول مالیات پرداختی برای مصارف شیر و خورشید سرخ و بنیاد پهلوی و سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی وبنگاه حمایت مادران و نوزادان و انجمنهای موضوع بند ۱۰ ماده ۲ این قانون و انجمن ملی حمایت کودکان و بنیاد ایرانی بهداشت جهانی و بنیاد تهیه و توزیع لباس دانشآموزان مدارس کشور و سازمان تبلیغات اسلامی و همچنین موسسات خیریه و عامالمنفعه که منحصراً به منظور تحقیقات علمی و یا ایجاد یا اداره امور بهداشتی -درمانی- آموزشی و ورزشی در ایران تاسیس شده و دولت آنها را به عنوان موسسه خیریه و عامالمنفعه برسمیت شناخته و حق نظارت بر درآمد وهزینه آنها داشته باشد.یا به پیشنهاد وزارت دارائی و تصویب هیات وزیران برای مصارف خیریه یا عامالمنفعه بموسسات یا جمعیت های دیگر یا به پیشنهاد وزارت دارائی وتصویب هیات وزیران بدانشگاهها و دانشکدهها و موسسات عالی آموزشی اعم از دولتی یا غیر دولتی» اضافه میشود. ۶- به هره وجوهی که برای انجام عملیات موسسه وام گرفته شده است. ۷- مطالبات لاوصول به شرط اثبات آن از طرف مودی و سایر هزینههای قابل قبول مربوط به سالهای قبل. ث- ذخیره مربوط به هزینههای قابل قبول که به سال مالیاتی مورد رسیدگی ارتباط دارد ولی میزان قطعی آن هنوز تعیین نگردیده است. ج- ذخیره مطالباتی که وصول آن مشکوک باشد مشروط بر اینکه اولاً طلب مربوط بفعالیت موسسه باشد ثانیاً احتمال غالب برای لاوصول ماندن آن موجود باشد. ثالثاً علت مشکوک بودن وصول طلب در دوره مالی مورد رسیدگی ایجاد شده باشد رابعاً در دفاتر تجارتی به حساب مخصوص منظور گردد تا زمانی که طلب وصول گردد یا لاوصول بودن آن محقق شود. چ- زیان اشخاص حقیقی یا حقوقی در یک سال مالیاتی که طبق دفاتر قانونی آنها و با توجه به مقررات این قانون احراز گردد این زیان از درآمد سالهای بعد تا میزان ۳/۱ درآمد مذکور در ترازنامه متکی به دفاتر قانونی منتهی تا سه سال متوالی استهلاکپذیر است. ح- صد درصد درآمد مشمول مالیات شرکتهای آب و برق دولتی که طبق برنامه های عمرانی مصوب تا پنج سال از تاریخ اجرای این قانون در امر توسعه سرمایه گذاری شود.
در مواردی که به تشخیص وزارت دارائی بتوان نصابی برای هر یک از انواع هزینههای قابل قبول در محاسبه مالیاتی تعیین نمود وزارت دارائی مکلف است نصاب حداکثر آن را تعیین و پس از تصویب کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی به موقع اجرا بگذارد.
هزینههای دیگری که مربوط به تحصیل درآمد موسسه تشخیص داده میشود و در این ماده پیشبینی نشده است به پیشنهاد وزارت دارائی و تصویب کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی جزء هزینههای قابل قبول پذیرفته خواهد شد.