پیش‌نویس آیین نامه جدید دورکاری

در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر با معانی مشروح مذکور به‌کار می‌روند. الف- دورکاری: تنظیمی از نحوه انجام وظایف محول شده به کارمند که به موجب آن، وظایفی که از معیارهای دورکاری برخوردارند؛ خارج از محیط سازمانی انجام می‌شوند. ب- کارمند دورکار: کارمند دستگاه اجرایی اعم از‌ کارمند رسمی، آزمایشی، پیمانی و قراردادی که عهده‌دار مسئولیتی (پستی) با انجام وظیفه یا مجموعه وظایف با قابلیت دورکاری است و در چارچوب ضوابط تعیین شده در این آیین‌نامه، مشمول دورکاری می‌شود. پ- دستگاه: دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری ت- کارگروه اجرایی: کارگروه مدیریت اجرای طرح دورکاری، موضوع ماده (۸) ث- برنامه دورکاری: برنامه انجام وظایف کارمند دورکار و شرایط دورکاری کارمند، موضوع ماده (۱۰)

پست‌های سازمانی که دارای وظایفی با ویژگی‌های زیر باشند، می‌توانند مشمول دورکاری شوند. – عدم نیاز به تعامل رودررو با خدمت‌گیرنده (تعاملات و مراجعات حضوری) دورن سازمانی یا برون سازمانی – محصول کار کمیت‌پذیر و قابل کنترل در واحد زمان – بی‌نیاز از تجهیزات و ملزومات اختصاصی فیزیکی یا مجازی ویژه که امکان تأمین موردی آن وجود ندارد. – بی‌نیاز از دسترسی به داده‌ها و اطلاعات طبقه‌بندی شده(محرمانه، سری، فوق سری و … ) برای انجام فعالیت‌ها – عدم تحمیل هزینه‌های اضافی به دستگاه – دسترسی یا برخوردار از امکان دسترسی مجازی به سامانه‌ها، پایگاه‌های اطلاعاتی و اسناد مورد نیاز. در صورت امکان تأمین زیرساخت‌های لازم، هزینه دسترسی، بر عهده کارمند دورکار است.

کارمندان، علاوه بر برخورداری از مسئولیتی با قابلیت دورکاری، موضوع ماده (۲)، در صورت دارا بودن شرایط زیر، می‌توانند مشمول دورکاری شوند. پس از اجرای مواد (۵) و (۶)، هر یک از مدیران و کارمندان موظف به توان‌افزایی و کسب شرایط احراز پست تحت تصدی هستند. – دانش و تسلط به انجام وظایف به صورت غیرحضوری – توانایی انجام کار و ارائه محصول یا خدمت بدون نیاز به راهبری مستقیم – توانایی تمهید شرایط انجام وظایف دور از محیط سازمانی – مهارت مدیریت زمان و خود مدیریتی – تعهد به رعایت استانداردهای کاری و پاسخگویی در برابر آن‌ها

در صورت وجود شرایط و ویژگی‌های مذکور در ماده (۲) به عنوان شرط لازم و در ماده (۳) به عنوان شرط کافی، تا سقف ده درصد (۱۰%) از کارمندان هر دستگاه می‌توانند با تأیید کارگروه اجرایی، دورکار شوند.

با توجه به توسعه فناوری‌ها و تغییر روش‌های کار، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است طی دو سال از زمان تصویب این آیین‌نامه، نسبت به انجام فعالیت‌های زیر اقدام نماید. الف- بازنگری در نظام طبقه‌بندی مشاغل و تعیین مشاغل و پست‌های سازمانی با قابلیت دورکاری همراه با شرایط احراز ب‌- تعیین استانداردهای فناورمحور برای انجام مشاغل و پست‌های سازمانی با قابلیت دورکاری پ- تعیین الزامات اداری در سطح سازمان (سامانه‌ها و … ) ت- تعیین الزامات تغییرات ساختار سازمانی ث-تعیین استاندارهای فضا برای ساختمان‌های اداری ج- تعیین نیازهای آموزشی مدیران و کارمندان برای انجام وظایف به صورت دورکاری

دستگاه‌های اجرایی موظفند حداکثر طی یک سال، با توجه به استانداردها و الزامات ابلاغی، موضوع ماده پنج، نسبت به آماده سازی سازمان برای تغییر روش‌های انجام کار اقدام نمایند. الف- بازتعریف و اصلاح روش‌های ارائه خدمات (خرید خدمات، برون سپاری فرایندی و …) ب‌- اصلاح ساختار سازمانی ت‌- تعیین و استقرار ترکیب بهینه نیروی انسانی پس از اجرای بندهای الف و ب ث‌- آموزش نیروی انسانی و توان‌افزایی آنان برای انجام وظایف به روش‌های نوین و متناسب با الزامات شغلی ج‌- متناسب سازی فضاها و ساماندهی ساختمان‌ها چ- تأمین زیرساخت‌های نرم‌افزاری، ارتباطی و …

تنظیم ساعت کار کارمند دورکار با رعایت ماده (۸۷) قانون مدیریت خدمات کشوری، نحوه انجام وظایف و نحوه ارتباط با آن کارمند، در چارچوب برنامه دورکاری، توسط مدیر واحد متبوع به‌نحوی تعیین می‌شود که شرایط دورکاری به صورت پاره وقت و برای حداکثر شصت درصد (۶۰%) ساعات موظف در هفته برقرار شود.

مرجع تشخیص پست‌های سازمانی با ماهیت دورکاری، موضوع ماده (۲)، تأیید کارمندان مشمول دورکاری، موضوع ماده (۳) و مدیریت اجرای آیین‌نامه در هر دستگاه، کارگروهی است که تحت عنوان «کارگروه مدیریت اجرای طرح دورکاری» ذیل کمیته سرمایه انسانی دستگاه یا عناوین مشابه آن با اعضا و وظایف زیر تشکیل می‌شود. الف- اعضای کارگروه اجرایی

1. ۱معاون توسعه مدیریت دستگاه یا عناوین مشابه – رئیس
2. ۲دو نفر از معاونین دستگاه به انتخاب رئیس دستگاه
3. ۳مدیر یا مسئول واحد انفورماتیک دستگاه یا عناوین مشابه
4. ۴مدیر یا مدیران واحدهای سازمانی دارای کارمند متقاضی دورکاری، حسب موضوع جلسه
5. ۵مدیر یا مسئول واحد توسعه منابع انسانی دستگاه یا عناوین مشابه- دبیر – امور دبیرخانه ای مربوط این کارگروه، در واحد توسعه منابع انسانی یا عناوین مشابه انجام می شود. ب- وظایف کارگروه اجرایی ۱- تعیین مشاغل و پست‌های سازمانی با قابلیت دورکاری و اعلام سازمانی آن ۲- استانداردسازی نحوه انجام مشاغل و پست‌های سازمانی با قابلیت دورکاری ۳- تعیین فرایند استاندارد دریافت درخواست و اجرای دورکاری و چگونگی هماهنگی سیستم‌ها، ضوابط و سامانه‌های سازمانی ۴- تعیین امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای انجام دورکاری در خصوص هر پست‌های سازمانی ۵- تعیین استانداردهای ایمنی محل انجام کار و شرایط آن برای هر یک از مشاغل با قابلیت دورکاری
6. ۶تعیین سازوکارهای لازم برای امنیت اطلاعات مورد استفاده در اجرای دورکاری
7. ۷بررسی صلاحیت کارمندان متقاضی دورکاری و اعلام نتیجه آن به کارمند
8. ۸بررسی، تأیید و حفظ برنامه دورکاری در پرونده پرسنلی و ابلاغ دورکاری به کارمند و واحدهای سازمانی ذیربط
9. ۹بررسی عملکرد کارمندان دورکار به صورت ماهانه بر اساس گزارش عملکرد مدیران کارمندان دورکار
10. ۱۰تعیین قواعد محاسبه اضافه کار کارمندان دورکار و ابلاغ به منظور اعمال
11. ۱۱بررسی لغو دورکاری کارمندان بنا دلایلی مانند به تغییر ماهیت وظایف یا نحوه ارائه خدمات، عدم رضایت مدیر واحد متبوع، عدم رضایت ارباب رجوع، بروز اختلال در فرایند ارائه خدمات در واحد متبوع یا دستگاه، تغییر برنامه‌کار کارمند
12. ۱۲نظارت بر اجرای آیین‌نامه دورکاری در دستگاه
13. ۱۳تدوین گزارش‌های تفصیلی – تحلیلی و مدیریتی شش ماهه در خصوص اجرای آیین‌نامه و ارائه به رئیس دستگاه

اجرای دورکاری در صورت برقراری شرایط مواد (۲) و (۳) منوط به درخواست کارمند، پیشنهاد مدیر بلافصل و مدیر واحد متبوع کارمند (با رعایت سلسله مراتب) و نیز پذیرش برنامه اجرایی مورد تأیید کارگروه اجرایی از جانب وی است که به صورت رسمی ثبت می‌شود.

برنامه دورکاری، به صورت رسمی توسط مدیر واحد متبوع به کارگروه اجرایی، اعلام می‌شود. برنامه دورکاری، برنامه‌ای است مشتمل بر مجموعه فعالیت‌های هر یک از وظایف کارمند دورکار در زمان دورکاری (غیرحضوری) با ویژگی منتج به نتایج قابل سنجش در بازه‌های زمانی معین، متناسب با ماهیت فعالیت‌ها و کمیت و کیفیت مشخص، همراه با روزهای انجام دورکاری، چگونگی تنظیم زمان انجام کار و نحوه برقراری ارتباط و نیز انجام فعالیت‌ها که با مشارکت کارمند دورکار و مدیر بلافصل وی تدوین و با پیشنهاد مدیر واحد متبوع، جهت اخذ تأیید نهایی به کارگروه اجرایی ارائه می‌شود.

در صورت تأیید دورکاری کارمند توسط کارگروه اجرایی، هریک از واحدهای سازمانی دستگاه موظفند حسب مأموریت ذاتی، ظرف مدت سه روز کاری، نسبت به برقراری کامل شرایط تأیید شده دورکاری، اقدام نمایند.

کارمند دورکار، مکلف به رعایت موارد زیر است.

1. ۱بر اساس برنامه دورکاری ابلاغی اقدام و به انجام وظایف بپردازد و محصول یا خدمت یا نتایج فعالیت‌ها را مطابق با استاندارد تعیین شده، ارائه نماید.
2. ۲ضوابط و مقررات حضور را رعایت نموده و در ساعات کار تعهد شده (به صورت غیرحضوری)، پاسخگوی درخواست‌های کاری باشد.
3. ۳هرگونه مشکل شخصی که نیازمند اخذ مرخصی است یا بروز اختلال در انجام کار که مانع انجام وظایف است را سریعا به اطلاع مدیر بلافصل رسانده و با نظر و هماهنگی وی، اقدام نماید.
4. ۴امور محول شده را خود به انجام رسانده و از واگذاری تمام یا بخشی از آن به شخص یا اشخاص ثالث پرهیز نماید.
5. ۵اجرای برنامه دورکاری را به صورت هفتگی به مدیر بلافصل خود، جهت ارائه به مدیر واحد متبوع، گزارش دهد.

وظایف و مسئولیت‌های مدیر بلافصل کارمند دورکار به شرح زیر است که هر یک از موارد باید با رعایت سلسله مراتب به تأیید مدیر واحد متبوع کارمند دورکار برسد.

1. ۱تنظیم برنامه دورکاری با مشارکت کارمند و تأیید آن به منظور ارائه به کارگروه اجرایی. اجرای این برنامه مبنای ارزیابی عملکرد کارمند است.
2. ۲همکاری با کارمند دورکار در چارچوب برنامه دورکاری
3. ۳تعیین مسیرهای ارتباطی روزانه با کارمند دورکار، به منظور انجام هماهنگی‌ها یا حل چالش‌ها، در چارچوب برنامه دورکاری
4. ۴نظارت و ارزیابی عملکرد کارمند دورکار به صورت هفتگی و در چارچوب برنامه دورکاری
5. ۵ارائه گزارش عملکرد کارمند دورکار همراه با مجموع ساعات دورکاری موظف و اضافه‌کار، به صورت ماهانه و در زمان‌های مقرر، به کارگروه اجرایی
6. ۶به‌روزرسانی برنامه دورکاری کارمندان، در صورت نیاز و اعلام تغییرات به کارگروه

حضور و غیاب کارمندان و میزان و چگونگی تخصیص زمان به انجام کار در شرایط دورکاری باید به صورت برخط انجام ‌شود و دستگاه موظف به استقرار سازوکارهای این موضوع، مانند زمان‌دار کردن سامانه‌ها، ارسال کد، کنترل تصادفی، متناسب با ماهیت وظایف کارمند دورکار است.

کارمندان دورکار موظفند در صورت در اختیار داشتن امکانات و تجهیزات اداری، از آن‌ها صرفا برای انجام فعالیت‌های دستگاه متبوع خود استفاده نمایند و مسئولیت نگهداری از آن امکانات و تجهیزات بر عهده کارمند است.

دستگاه موظف است اقدامات لازم را برای امنیت شبکه‌های اطلاعاتی مورد استفاده در دورکاری و محافظت از داده‌ها و اطلاعات به‌عمل آورد. کارمندان دورکار نیز موظفند ضوابط حفاظتی دستگاه متبوع خود را رعایت کرده و داده‌ها و اطلاعات مربوط به فعالیت یا فعالیت‌های شغلی خود را در اختیار اعضای خانواده یا سایر افراد قرار ندهند.

مسئولیت تأمین محل انجام کار و برقراری شرایط ایمنی در آن محل، مطابق با استانداردهای اعلامی توسط کارگروه اجرایی، برعهده کارمند دورکار است و دستگاه مسئولیتی در این خصوص، در بازه زمانی دورکاری ندارد.

برقراری شرایط دورکاری، هیچگونه تغییری در قوانین و مقررات مورد عمل دستگاه در خصوص اخذ و تأیید مرخصی‌های استحقاقی و از کارافتادگی، تعیین میزان حقوق و مزایا و تسهیلات رفاهی و همچنین محاسبه سنوات خدمت کارمندان ایجاد نمی‌نماید.

کارمندانی که از ظرفیت تبصره (۱) ماده (۸۷) قانون مدیریت خدمات کشوری با موضوع تقلیل ساعت کار هفتگی به میزان یک چهارم، استفاده می‌نمایند از شرایط لازم برای دورکاری برخوردار نیستند.

دستگاه‌های اجرایی موظفند سالانه (نیمه دوم اسفند ماه هر سال) گزارش اجرای آیین‌نامه دورکاری مشتمل بر اطلاعاتی مانند عناوین مشاغل، پست‌های سازمانی، درصد و تعداد کارمندان دورکار، اقدامات صورت پذیرفته برای تمهید اجرای آیین‌نامه، مجموع هزینه‌های انجام شده و نیز ذکر دلایل توجیهی در صورت عدم اجرای آیین‌نامه را به سازمان اداری و استخدامی کشور ارائه نمایند.

آیین‌نامه دورکاری، موضوع تصویبنامه شماره ۷۶۴۸۱/۴۴۷۲۶ تاریخ ۷/۴/۱۳۸۹ و اصلاحات بعدی آن لغو و آیین‌نامه حاضر با ۲۱ ماده و ۱۰ تبصره، جایگزین تصویب‌نامه مذکور، محسوب می‌شود.