ماده۲۳قانون مالیاتهای مستقیم (منسوخ — مصوب ۱۳۴۵)مصوب ۱۳۴۵ · ماده ۲۳ از ۳۲۴
(منسوخ ۱۳۵۹/۰۳/۰۳) – درآمد مشمول مالیات در مورد نقل و انتقالات قطعی املاکی که تاریخ تملک آن بعد از تصویب این قانون و تعیین ارزش معاملاتی اراضی میباشد عبارتست از اضافه بهای فروش نسبت به بهای خرید به ماخذ قیمت مذکور در اسناد معامله مگر اینکه قیمت فروش از ارزش معاملاتی اراضی حین معامله کمتر باشد که در این صورت ارزش معاملاتی ملک مناط اعتبار است. در تمام موارد فوق وجوهی که انتقال دهنده به موجب قوانین مربوط بابت حق مرغوبیت یا اضافه ارزش طبق قبض رسمی به دولت یا شهرداریها پرداخته است از درآمد مشمول کسر خواهد شد. در صورتی که تملک ملک بسبب ارث و یا نقل و انتقالات بلاعوض و محاباتی باشد ارزش معاملاتی ملک در سال تملک مناط اعتبار است.
در موارد فوق در صورتی که مالیاتی به معامله تعلق نگیرد و یا مالیات متعلق کمتر از دو درصد ارزش معاملاتی ملک باشد مالیات به ماخذ ۲٪ وصول میشود و در محاسبه مجموع درآمد مودی مالیات متعلق به مابهالتفاوت منظور خواهد شد و مازاد قابل استرداد نیست و موارد مذکور مشمول ماده ۲۹ نخواهد بود هرگاه در اولین انتقالی که بعد از تعیین ارزش معاملاتی به عمل میآید بهای مذکور در سند بیش از ارزش معاملاتی باشد در انتقال بعدی ارزش معاملاتی خرید مبنای محاسبه مالیات خواهد بود. حکم این تبصره شامل مالیات املاک مذکور در مواد ۲۴ و ۲۵ نیز میباشد.
تعیین ارزش معاملاتی اراضی واقع در داخل و خارج شهرها به عهده کمیسیون تقویم املاک میباشد که در هر سال در تهران از نماینده وزارت دارائی، ارزیاب اداره کل ثبت اسناد و املاک، نماینده انجمن شهر و در شهرستانها از پیشکار یا رئیس دارائی یا نماینده او، رئیس اداره ثبت یا نماینده او، نماینده انجمن شهر تشکیل میگردد. در نقاطی که انجمن شهر وجود نداشته باشد یک نفر معتمد محل بصیر در امور تقویم املاک که کارمند دولت نباشد به معرفی فرماندار برای شرکت در کمیسیون دعوت خواهد شد. وظایف کمیسیون تقویم املاک عبارتست از: ۱- تعیین ارزش معاملاتی اراضی در هر سال بر اساس برآورد ارزش متوسط شش ماهه اخیر. ۲- تقویم بهای ساختمان بر اساس نوع مصالح و مشخصات بنا و موقعیت محل.
در مورد زمینهایی که از طرف مالک تفکیک و به گواهی ثبت اسناد و تایید شهرداری قسمتی از زمین به عنوان شارع عام بدون دریافت بها از تصرف مالک خارج میشود بهای این قسمت از زمین بر مبنای ارزش تاریخ تملک طبق ضوابط مذکور در این بخش محاسبه و بقیمت خرید باقیمانده زمین اضافه میشود.
در مواردی که منفعت ملکی به دیگرﻯ منتقل و مالالاجاره تمام مدت یکجا پرداخت شده یا حق انتفاع آن ملک از طرف مستاجر در ازاء مبلغی به شخص دیگرﻯ منتقل شده باشد هرگاه عین ملک در زمانی که بانقضاﻯ مدت اجاره بیش از ده سال باقیمانده باشد به مالک منفعت منتقل شود و بعداً ملک مزبور به شخص ثالث منتقل گردد در محاسبه درآمد مشمول مالیات قیمت خرید عبارت است از مبلغی که بابت خرید عین پرداختشده باضافه وجوهی که قبلاً بابت مالالاجاره یا خرید حق انتفاع پرداخت گردیده به نسبت باقیمانده مدت اجاره در زمان خرید عین. حکم تبصره ۱ این ماده در این مورد نیز لازمالرعایه است.
در مورد آپارتمان مشمول قانون تملک آپارتمانها در انتقالات قطعی بعد از اولین انتقال ماخذ محاسبه مالیات عبارت است از اضافه بهاﻯ فروش نسبت بخرید مذکور در سند معامله مشروط بر اینکه این تفاوت کمتر از افزایش ارزش معاملاتی عرصه آپارتمان در تاریخ فروش نسبت بارزش آن در تاریخ خرید نباشد که در این صورت تفاوت ارزش معاملاتی مبناﻯ محاسبه مالیات قرار خواهد گرفت. حکم تبصره یکم این ماده در مورد این تبصره نیز جارﻯ است.
در مورد املاکی که تاریخ تملک انتقالدهنده بعد از تاریخ تصویب این اصلاحیه میباشد مقررات ماده ۲۲ جاری نبوده و درآمد مشمول مالیات نقل و انتقالات قطعی املاک مزبور عبارتست از اضافه بهای فروش نسبت به بهای خرید به ماخذ قیمت مذکور در اسناد معامله مگر این کهقیمت فروش از ارزش معاملاتی یا قیمت منطقهای حین معامله کمتر باشد که در این صورت ارزش معاملاتی یا قیمت منطقهای زمین حسب مورد مناط اعتبار است. مفاد تبصره یک این ماده در مورد این تبصره نیز جاری خواهد بود و در اولین معاملهای که بعد از تعیین ارزش معاملاتی انجام میشود قیمت خرید انتقالدهنده بیشتر از اولین ارزش معاملاتی ملک محسوب نخواهد شد. مفاد این تبصره شامل موارد مذکور در ماده ۲۴ نیز خواهد بود. در صورتی که تملک ملک بسبب ارث و یا نقل و انتقالات بلاعوض و محاباتی باشد ارزش ملک در تاریخ تملک که مبنای مالیات قرار گرفته است بهای خرید ملک محسوب میشود.