در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
- برنامه هفتم: قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳.
- دستگاه اجرایی: دستگاههایی که به هر نحوی از انحاء از بودجه عمومی استفاده میکنند.
- دستگاه سیاستگذار: دستگاهی که به موجب قوانین بالادستی مسئولیت سیاستگذاری در حوزههای بخشی و فرابخشی تهیه و تنظیم برنامه های اجرایی و هماهنگی و نظارت بر دستگاههای اجرایی تابعه را برعهده دارد.
- واحد مجری: واحد سازمانی که دارای مأموریت مشخص و خروجیها و شاخصهای عملکرد اختصاصی و قابل ارزیابی بوده و مسئولیت تحقق بخشی از اهداف دستگاه اجرایی را برعهده دارد و دارای ویژگیهای زیر است: الف- امکان واپایش (کنترل) و استانداردسازی فرایند و ثبت و گزارش دهی کمّی عملکرد (برحسب خروجیها و نتایج) به صورت داده محور. ب- امکان افزایش بهرهوری به شیوه پرداخت مبتنی بر نتایج و عملکرد. پ- قابلیت واگذاری اختیارات مدیریتی و مالی برای اداره واحد، به مدیر آن به لحاظ قانونی و عملیاتی.
- توافقنامه: سند مورد توافق میان رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور و بالاترین مقام دستگاه سیاستگذار که اهداف در زنجیره نتایج، برنامههای اجرایی و نحوه دستیابی به آنها را در طول سالهای برنامه هفتم مشخص میکند.
- موافقتنامه: سندی که در چهارچوب توافقنامه میان رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور (یا مقام مجاز تفویض اختیار شده با رعایت قوانین و مقررات)، بالاترین مقام دستگاه سیاستگذار و رئیس دستگاه اجرایی تنظیم میشود و مشتمل بر اجزای تفصیلی بودجه مبتنی بر عملکرد است.
- تفاهمنامه عملکردی: سند مورد توافق در چهارچوب موافقتنامه، میان مدیر واحد مجری و بالاترین مقام دستگاه اجرایی (یا مقام مجاز تفویض اختیار شده با رعایت قوانین و مقررات) در سطوح ستادی، استانی یا شهرستانی که در آن کمیت برنامهها و خروجیها و شاخصهای عملکرد مورد توافق و تفاهم با واحد مجری به صورت شفاف و قابل ارزیابی بیان شده است و مبنای ارزیابی و سنجش عملکرد واحد مجری، توافقات صورت گرفته در این تفاهمنامه است. چهارچوب تفاهمنامه عملکردی توسط سازمان برنامه و بودجه کشور مشخص و ابلاغ میشود.
- برنامه اجرایی: هر برنامه اجرایی مجموعهای از زیربرنامهها و هر زیربرنامه مجموعهای از فعالیتها و طرحها است که منجر به تولید خروجیها، تحقق اهداف تعیینشده در زنجیره نتایج، اهداف اصلی دستگاه اجرایی و اهداف برنامه هفتم میشود.
- ذینفع نهایی خدمت: شخص، گروه یا جامعه هدفی که دریافتکننده اصلی و بهرهبردار نتایج، خدمات و برنامههای دستگاه اجرایی و تأمین رضایت و رفاه او هدف نهایی ارائه خدمت و محصول است.
- ذینفع پرداخت: شخص حقیقی یا حقوقی که مستقیماً مبالغ نقدی یا غیرنقدی را در قبال کار، خدمت، کالا یا قرارداد از دولت دریافت میکند؛ اعم از کارمند پیمانکار مشاور فروشنده یا ارائه دهنده خدمات و کالا
- مدیریت عملکرد: فرآیندی نظاممند برای تعیین اهداف تعریف شاخصها، سنجش و ارزیابی مستمر عملکرد دستگاههای اجرایی و کارکنان بر مبنای نتایج قابل اندازه گیری با هدف ارتقای کارایی اثر بخشی پاسخگویی و بهبود مستمر خدمات عمومی
- ارزیابی عملکرد: فرآیند نظاممند جمع آوری تحلیل و تفسیر دادهها با هدف سنجش میزان تحقق اهداف، کارایی اثر بخشی و کیفیت فعالیتها، برنامهها و خدمات واحدهای اجرایی بر اساس اهداف تعیین شده برای شاخصهای عملکرد
- شاخصهای عملکرد: شاخصهای کمی یا کیفی که برای سنجش میزان تحقق اهداف ارزیابی کارایی اثر بخشی کیفیت یا نتایج فعالیتها و برنامههای واحدهای اجرایی به کار گرفته میشوند. شاخصهای عملکرد مبنایی برای پایش، گزارشدهی، مقایسه و بهبود مستمر عملکرد واحدهای اجرایی است.
- شاخص کارایی: شاخصی که نسبت بین نهادهها (منابع) و ستاندهها (خروجیها، دستاوردها و اثرات) را برای تولید محصولات (شامل خدمات و کالاها) دستگاه اجرایی مشخص می کند.
- شاخص اثر بخشی: شاخصی برای سنجش میزان تحقق اهداف برنامههای دستگاه،اجرایی از طریق ارزیابی زنجیره نتایج حاصل از اجرای فعالیتها در سه سطح خروجی دستاورد و اثر، متناسب با وظایف قانونی و مأموریتهای آن دستگاه.
- خروجی: محصول یا خدمت نهایی حاصل از انجام یک یا چند فعالیت و طرح که توسط واحد مجری به ذینفعان بیرونی (حقیقی/ حقوقی) ارائه میشود و دارای ویژگیهای زیر است: الف- منجر به تحقق اهداف برنامههای اجرایی شوند. ب- کمیتپذیر، قابل اندازهگیری و دارای سنجه قابل شمارش باشد. پ- نتیجه مستقیم فعالیتها یا طرحهای انجام شده باشد. ت- بر اساس شرح وظایف و اهداف واحد مجری و یا وظایف محوله در اسناد فرادستی قابل تعریف باشد.
- دستاورد: تغییرات قابل سنجش در وضعیت، رفتار، توانمندی یا بهرهمندی ذینفعان خدمات که در نتیجه اجرای فعالیتها و تولید خروجیهای یک برنامه یا خدمت ایجاد میشود.
- اثر: تغییرات کلان، بلندمدت و پایدار که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در سطح جامعه، اقتصاد، محیط زیست یا نظام حکمرانی ایجاد میشود و حاصل تجمعی اجرای برنامهها، ارائه خدمات و دستاوردهای دولت است.
- کارگروه: کارگروه نظام بودجهریزی و پرداخت مبتنی بر عملکرد که متشکل از شش نفر عضو شامل معاون اجرایی رئیسجمهور، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، رئیس سازمان اداری استخدامی کشور و سه نفر دیگر که توسط رئیس جمهور تعیین میشوند، است. ۲۰ کمیته: کمیتههای موضوع ماده (۲) این آییننامه. ۲۱- سکوی یکپارچه مدیریت مالی دولت: سکوی موضوع بند (۱۰) ماده (۱) آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (۱۳) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران موضوع تصویبنامه شماره ۹۶۸۴۴/ت ۶۳۹۱۴هـ مورخ ۱۴۰۴/۶/۲۳. ۲۲- قیمت تمام شده: خروجی مجموعه هزینههای صرف شده برای تولید و عرضه هر واحد خروجی است. در این محاسبه علاوه بر هزینههای پرسنلی (جبران خدمات کارکنان) و هزینههای استفاده از کالاها و خدمات باید هزینههای مصرف سرمایه ثابت یا استهلاک داراییهای سرمایهای مانند ساختمانها و تجهیزات نیز لحاظ شود. دستگاههایی که با پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور و تصویب هیئت وزیران امکان محاسبه قیمت تمامشده محصولات و خدمات خود را نداشته باشند از طریق محاسبه هزینه تمام شده و رعایت قوانین و مقررات اقدام خواهند نمود. ۲۳- برنامه راهبردی سهساله غلتان: برنامه مالی میانمدتی که توسط دستگاه سیاستگذار در چهارچوب احکام و اهداف برنامه هفتم و با رعایت سقفها و محدودیتهای میانمدت مالیه عمومی ابلاغی از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور تدوین میشود. این برنامه شامل اهداف عملکردی و برآورد اعتبارات سهساله در سطح برنامه و زیر برنامه برای دستگاه سیاستگذار و دستگاههای اجرایی مربوط میباشد. اعتبارات مندرج در این برنامه اطلاعی است و سالانه در زمان تنظیم بودجه متناسب با شرایط اقتصادی کشور امکان بازنگری دارد.