ماده۹قانون مالیات بر درآمد (منسوخ — مصوب ۱۳۳۴)مصوب ۱۳۳۴ · ماده ۸ از ۴۲
شرکتهای مشمول مالیات موظفند تا پایان تیر ماه هر سال ترازنامه و حساب سود و زیان سال پیش خود را که به تصویب مقامات صلاحیتدار شرکت رسیده باشد به دارائی محل که مرکز شرکت در آنجا واقع است تسلیم و مالیات متعلقه را پرداخت نمایند. شرکتهائی که سال محاسباتی آن ها با سال شمسی تطبیق نکند و همچنین شرکتهای برچیده شده موظف هستند منتها تا چهار ماه پس از انقضاء دوره عمل یا خاتمه عملیات شرکت ترازنامه خود را تسلیم و مالیات متعلقه را پرداخت نمایند. مالیات شرکتهای انتفاعی که مرکز اداری آنها در ایران نیست از سود کلیه عملیاتی که در ایران خواه به حساب شرکت اصلی و خواه به حساب دیگری انجام دادهاند وصول میشود شرکتهای نامبرده باید برای معاملات فوق حساب جداگانه نگه دارند و در محاسبه هزینههای عادی و اداری این شرکتها فقط هزینه مؤسسات واقعه در ایران قابل قبول خواهد بود. نرخ مالیات شرکتهای سهامی همان نرخ مقرر در ماده ۱۶ خواهد بود.
از سود ویژه شرکتهای سهامی بطور کلی معادل ده درصد سرمایه پرداخت شده قطعی از مالیات معاف است و مازاد آن مشمول نرخ مقرر در ماده ۱۶ خواهد بود.
نرخ مالیات شرکتهای سهامی که حداقل سرمایه پرداخت شده آنها به ده میلیون ریال بالغ شود و برای امور تولیدی و بانکی و یا صنعتی و یا معدنی و یا کشاورزی و یا آبیاری و نظائر آنها باشد (بهاستثناء شرکتهای سهامی که موضوع عمل آنها واردات است) معادل چند درصد سود حاصله نسبت به سرمایه شرکت میباشد (نسبت سود به سرمایه) و این نرخ فقط به نود درصد سود شرکت تعلق میگیرد (بعد از وضع ده درصد بخشودگی شرکتهای سهامی) و در هر صورت این نرخ از پنجاه درصد تجاوز نخواهد کرد.
در صورت عدم تسلیم ترازنامه در موعد مقرر یا عدم ارائه دفاتر درآمد شرکت بر اساس ده درصد کل معاملات آن تشخیص و مالیات متعلقه وصول خواهد گردید. در صورتی که مسلم شود ترازنامه ناقص یا دفتری مخدوش است طبق تبصره ذیل ماده هفت رفتار خواهد شد.
مأخذ مالیات آخرین سال عملیات شرکت ها قیمت حقیقی دارائی شرکت است منهای سرمایه پرداخت شده و ذخیرههائی که مالیات آنها قبلاً پرداخت شده در صورتی که دارائی شرکت در اثر انحلال یا علل دیگر تقسیم شود باز هم قبل از تقسیم به ترتیب بالا مالیات آخرین سال عملیات شرکت محسوب و وصول خواهد شد.
در صورتی که شرکت سهامی طبق ترازنامه خود در دوره عمل کرد سالیانه زیان داشته باشد میتواند زیان حاصله را به حساب سود و زیان سال بعد انتقال دهد. اگر سود سال بعد جبران آن زیان را نکند شرکت میتواند تا پنج سال تدریجاً این زیان را استهلاک کند و نسبت به مازاد سود مالیات بپردازد.
مالیات شرکتهای هواپیمائی و کشتیرانی خارجی بوسیله شعب یا نمایندگی آنها در ایران به طریق زیر بطور مقطوع دریافت میگردد: الف- از شعب شرکت های مزبور صدی سه کلیه وجوهی که بابت کرایه مسافر و حمل و نقل اعم از اینکه در ایران یا در مقصد وصول شود و هر گونه درآمد دیگری که داشته باشند مقطوعاً به عنوان مالیات محسوب و دریافت میگردد. ب- شعب شرکتهای مزبور موظفند آخر هر ماه صورت وجوه دریافتی خود را با مالیات مقرره به اداره دارائی محل تأدیه و رسید دریافت دارند. ج- هرگاه یکی از شعب شرکتهای مذکور یا نمایندگی آنها صورتهای مقرره را به موقع تهیه و ارسال ندارد و یا مالیات متعلقه را پرداخت ننماید مراتب از طرف اداره دارائی رسماً به شعبه یا نمایندگی مزبور ابلاغ و در ظرف مهلتی که نباید از ۱۴ روز کمتر باشد صورت و مالیات عقب افتاده مطالبه میشود چنانچه باز هم از طرف شعبه یا نمایندگی شرکت به مسامحه و تعلل برگزار شد اداره دارائی میتواند به وسائل مقتضی طلب خود را به مأخذی که خود تشخیص میدهد از اموال شرکت در ایران تأمین و عملیات شعبه یا نمایندگی را متوقف سازد. د- ادارات دارائی میتوانند در مواقع لزوم صورتهای واصله را با دفاتر شعب شرکت تطبیق و رسیدگی نمایند و شعب مربوطه مکلف به تهیه وسایل رسیدگی میباشند والا بوسیله مقامات ذی صلاحیت از عملیات آنها جلوگیری خواهد شد.
به دارندگان سهام شرکتهای خارجی مقیم ایران طبق مقررات این قانون مالیات تعلق میگیرد.
سود دریافتی از حسابهای سپرده ثابت و یا جاری نزد بانکها و همچنین سود متعلق باوراق قرضه و اسناد خزانه دولتی از پرداخت مالیات معاف خواهد بود.