آیین‌‏نامه مترجمان رسمی (منسوخ)

مترجمان رسمی‌ باید در اردیبهشت ماه‌ هرسال برای تمدید پروانه خود در مرکز به اداره فنی وزارت دادگستری و در شهرستانها به‌دادگستری محل مراجعه کنند. در صورتی‌که موجبی برای عدم تمدید نباشد پس از الصاق مبلغ چهار صدریال تمبر پروانه آنان برای یک‌سال تمدید می‌شود‌. مترجمانی که پروانه خود را تمدید نکنند حق مترجمی ‌رسمی ‌نخواهند داشت و اداره فنی وزارت دادگستری و دادگستری شهرستان‌ها از تصدیق امضاء آنان ممنوع است‌. رؤسای دادگستری همه ساله تمدید پروانه ‌هر یک از مترجمان رسمی ‌را جداگانه به اداره فنی اعلام خواهند داشت‌.

دادگاه یا دادسرا و یا هر مقام رسمی ‌دیگر که به مترجم کار ارجاع میکند باید طرز رفتار او را مراقبت نمود هرگونه تخلفی که مشاهده نماید به اداره فنی گزارش دهد‌. عدم رعایت مقررات این ماده برای مأمورین دولت طبق ماده ۲۵ قانون راجع به کارشناسان رسمی‌ مصوب ۲۳ بهمن ماه ۱۳۱۷ مستلزم تعقیب انتظامی ‌است‌.

کلیه اسناد دولتی و مدارک تحصیلی که از طرف مراجع ذیصلاح برای ترجمه ارسال می‌گردد باید از طریق اداره فنی به مترجم رسمی ‌ارجاع گردد‌.

مترجم رسمی ‌باید دارای دفتر ثبت و برگ رسید و مهر به شرح زیر باشد‌:

1. ۱دفتر ثبت که مشخصات کارهای ارجاعی (‌نوع و تعداد و نام صاحب سند و نام متقاضی اگر غیر از صاحب سند باشد و نشانی کامل او و تاریخ ارجاع و تاریخ استرداد ترجمه و میزان دستمزد) در آن ثبت می‌شود این دفتر وسیله اداره فنی وزارت دادگستری در مرکز و دفتر دادگستری در شهرستان‌ها برگ شماری و منگنه و مهر خواهد شد.
2. ۲برگ رسید که نوع و تعداد و نام صاحب سند و نام متقاضی (‌اگر غیر از صاحب سند باشد‌) و تاریخ ارجاع و تاریخ استرداد و میزان دستمزد ترجمه در آن ثبت و هنگام دریافت سند به متقاضی ترجمه داده می‌شود.
3. ۳مهر که در آن نام مترجم و میزان دستمزد و تاریخ قید شده و مترجم با آن ذیل یا ظهر اوراق ترجمه را مهر می‌کند‌. دفتر و رسید مذکور طبق نمونه موجود در اداره فنی وزارت دادگستری تهیه می‌شود.

(منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵) – مترجم موظف است ترجمه هر سند را روی برگ مخصوصی که شکل و اندازه آن از طرف اداره فنی وزارت دادگستری تعیین می‌شود پاکیزه و بدون قلم خوردگی و حک و اصلاح به هزینه خود ماشین و در پایان آن مطابقت ترجمه را با متن تصدیق و امضاء کند. هرگاه ترجمه سندی از یک صفحه تجاوز کند مترجم باید زیر هر صفحه تصریح کند که بقیه در صفحه بعد ترجمه شده است و ذیل تمام صفحات را امضاء کند. اداره فنی یا دفتر دادگستری محل کلیه صفحات را منگنه و پلمپ می‌نماید. در مورد مدارک تحصیلی و اسناد مربوط به آن می‌توان به تقاضای متقاضی آن‌ها را یکجا منگنه و پلمپ کرد.

مترجم نمی‌تواند از قبول کاری که به او رجوع شده خودداری کند و باید وظایف مرجوعه را در اسرع اوقات انجام داده و به هیچ عنوان امر ترجمه را به تأخیر نیندازد. وقت لازم برای ترجمه اسناد و مدارک عنداللزم از طرف اداره فنی و یا دادگستری محل تعیین خواهد شد‌. در صورتیکه مترجم به لحاظ عارضه کسالت یا مأموریت یا هر علت دیگر قادر به انجام کار ترجمه نباشد باید به فوریت مراتب را با ذکر دلیل به اداره فنی در مرکز و دادگستری محل در شهرستان‌ها و مرجع مربوط اعلام کند و هرگاه اسناد و اوراقی برای ترجمه نزد او باشد این اسناد و اوراق را سریعاً مسترد دارد.

مترجم رسمی‌ مکلف است در موقعی که مقام صلاحیتدار تعیین می‌کند در محل مقرر حاضر شود مگر اینکه عذر موجهی داشته باشد و در صورت امکان باید عذر خود را قبلا باطلاع مقام صلاحیتدار برساند.

مترجم رسمی ‌موظف است ضمن رعایت امانت در ترجمه اسناد و مدارک و اظهارات را جزء بجزء و کلمه بکلمه بنحوی که از لحاظ مضمون و مفهوم کاملا با اصل برابر باشد ترجمه کند.

مترجم رسمی‌مسئول حفظ و مراقبت اسنادی است که برای ترجمه به او سپرده می‌شود و موظف است اسناد را به همان صورتی که تحویل گرفته مسترد دارد.

مترجم رسمی ‌موظف است در صورتیکه سند و مدرک مخدوش باشد مراتب را در ترجمه و برگ رسیدی که به صاحب سند می‌دهد قید کند.

متخلفین از مواد مذکور در فوق طبق ماده ۲۱ قانون راجع به کارشناسان رسمی‌ مصوب سال ۱۳۱۷ قابل تعقیب انتظامی‌ خواهند بود.

هرگاه اشتباه مترجم به تصدیق دو نفر از مترجمین رسمی ‌دیگر به انتخاب اداره فنی در امر ترجمه محرز شود و خسارتی بابت وجه تمبر و تصدیق امضاء و سایر هزینه‌های مربوط به امر ترجمه متوجه صاحب سند گردد مترجم موظف است با اخطار اداره فنی در جبران خسارت وارده و جلب رضایت صاحب سند اقدام کند وگرنه پروانه کارشناسی او لغو خواهد شد. اشتباه مترجم براثر مسامحه طبق ماده ۹ قانون کارشناسان رسمی مصوب سال ۱۳۱۷ قابل تعقیب است.

مترجم مکلف است اسراری را که در اثر امر ترجمه آن واقف می‌شود حفظ کند متخلف طبق ماده ۱۲ قانون کارشناسان رسمی ‌مصوب ۱۳۱۷ تعقیب میشود.

دریافت هر وجه یا مالی بابت ترجمه بیش از آنچه که آئین‌نامه وزارت دادگستری مقرر می‌دارد ممنوع است و متخلف طبق ماده ۱۴ قانون کارشناسان رسمی ‌مصوب سال ۱۳۱۷ تعقیب می‌شود.

هرگاه مترجم متعمداً در ترجمه خلاف واقع چیزی بنویسد به نحوی که مؤثر در اصل موضوع باشد طبق ماده ۲۸ قانون کارشناسان رسمی ‌مصوب سال ۱۳۱۷ تعقیب می‌شود. د (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- حق الزحمه مترجمان رسمی.

(منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵) – حق الزحمه مترجمان رسمی به قرار زیر است:

1. ۱برای ترجمه از زبان بیگانه به فارسی هر صد کلمه ۱۲۰ ریال.
2. ۲برای ترجمه از زبان فارسی به زبان بیگانه هر صد کلمه ۱۶۰ ریال. در ترجمه صورت حساب‌ها و برگه‌های دارای عدد هر عدد کامل (مثل ۲۵۳۶) یک کلمه محسوب می‌شود.
3. ۳هر گاه سند دارای اصطلاحات مشکل فنی و حرفه‌ای باشد از قبیل اوراق حقوقی و قراردادهای تجاری و فنی و صنعتی با تشخیص اداره فنی وزارت دادگستری در مرکز و رییس دادگستری محل در شهرستان‌ها تا ۲۰۰ درصد اضافه بر تعرفه پرداخت می‌شود.
4. ۴هرگاه صاحب سند متقاضی ترجمه فوری باشد باید ۵۰ درصد اضافه بر تعرفه پرداخت کند.
5. ۵حداقل دستمزد مترجم سیصد ریال است.
6. ۶در مورد مدارکی که با شکل ثابت از مرجع مختلف صادر می‌شود از قبیل رونوشت شناسنامه وکارنامه‌های تحصیلی و نظایر آن اداره فنی می‌تواند با تصویب وزیر دادگستری حق‌الزحمه مترجم را برای هر یک از مدارک بطور مقطوع تعیین کند و در این صورت نرخ مزبور برای مترجمان رسمی لازم‌الرعایه خواهد بود.
7. ۷چنانچه متقاضی از ترجمه‌ای بیش از چهار نسخه بخواهد باید هزینه ماشین‌نویسی و حق‌الزحمه مترجم را بپردازد. هزینه ماشین‌نویسی هر پنج نسخه اضافی برای زبان‌های بیگانه هفتاد ریال و برای زبان فارسی چهل ریال است و حق امضاء مترجم برای نسخه‌های اضافی هر صفحه سی ریال خواهد بود.

امضاء مترجم ذیل ترجمه یا رونوشت و یا فتوکپی اسناد و اوراق در مرکز وسیله اداره فنی و در شهرستان‌هائی که مترجم رسمی ‌در آنجا مقیم است وسیله مدیر دفتر دادگستری محل تصدیق و برای هر تصدیق مبلغ ده ریال تمبر الصاق می‌شود.

در مورد مدارک تحصیلی رعایت مقررات وزارتخانه‌های مربوط که از طرف اداره فنی به مترجمین رسمی ‌ابلاغ می‌شود برای مترجمین مزبور الزامی ‌است و در صورت عدم رعایت مقررات مذکور اداره فنی از تصدیق امضاء مترجم خوداری می‌نماید.

در مورد اسناد و مدارکی که وسیله اشخاص برای ترجمه به اداره فنی تسلیم می‌شود باید دستمزد مترجم و سایر هزینه‌های مربوط قبلا از طرف ذیتفع پرداخت گردد تا کار به مترجم ارجاع شود در غیر اینصورت اسناد و اوراق مزبور بلا اقدام تا مراجعه ذینفع در دفتر اداره فنی نگاهداری میشوند هرگاه ذینفع پس از انجام ترجمه از ترجمه اوراق و اسناد خود منصرف شود هزینه‌هائی که به ترجمه مزبور تعلق گرفته مسترد نخواهد شد. در مورد اسناد و اوراق دولتی اداره فنی می‌تواند قبل از تأمین دستمزد مترجم و هزینه‌های مربوط کار را به مترجم رسمی ‌ارجاع کند ولی اعاده اوراق و اسناد و ترجمه آن موکول به پرداخت دستمزد مترجم و هزینه‌های مربوط است.

در صورت فوت وحجر مترجم رسمی‌بنا به تقاضای اداره فنی در مرکز و دادگستری محل در شهرستان‌ها از طرف دادسرای شهرستان برگه‌ها و اسناد و دفاتر راجع به امور ترجمه جمع آوری و به اداره فنی وزارت دادگستری یا دادگستری محل ارسال می‌گردد در صورتیکه بین آن اشیاء یا اسنادی متعلق به مردم باشد باید در قبال اخذ رسید به صاحبان آن‌ها مسترد شود.

مرجع تعقیب انتظامی ‌مترجمان رسمی ‌اداره فنی وزارت دادگستری است و رسیدگی به تخلفات آنان طبق آئین‌نامه رسیدگی به تخلفات کارشناسان رسمی ‌به عمل خواهد آمد.

مرور زمان نسبت بتعقیب انتظامی‌ مترجمان رسمی ‌طبق ماده ۲۲ قانون کارشناسان رسمی ‌مصوب سال ۱۳۱۷ دو سال از تاریخ وقوع تخلف و یا آخرین تعقیب انتطامی ‌است‌.

وزیر دادگستری می‌تواند همین که از سوء رفتار و اخلاق مترجم رسمی ‌مطلع شد امر به تعقیب انتظامی ‌او داده و در مواردی که اشتغال او بمترجمی ‌منافی با حیثیت مترجمان رسمی ‌باشد وی را از شغل مترجمی ‌معلق نماید.

اداره فنی وزارت دادگستری می‌تواند در صورتیکه مدارک کافی برعدم صلاحیت علمی ‌مترجمانی که قبل از تصویب این آئین‌نامه پروانه مترجمی ‌رسمی ‌تحصیل کرده اند بدست آورد موضوع را با موافقت وزارت دادگستری در کمیسیون مذکور در ماده ۵ مطرح سازد و عنداللزوم طبق مقررات همان ماده از مترجم مزبور امتحان لازم بعمل آورد. تمدید پروانه مترجمی ‌این قبیل افراد موکول به موفقیت در امتحان خواهد بود.

اداره فنی وزارت دادگستری مکلف است مشخصات کامل مترجمان رسمی ‌را به وسیله روزنامه رسمی ‌و دفترچه‌های مخصوص به‌‌ اطلاع عموم برساند و نسخه‌هائی از دفترچه مذکور را برای کلیه وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی ارسال دارد.

مواد ۳۱ و ۳۲ نظامنامه اجرای قانون ثبت شرکت‌ها مصوب ۱۳۱۰/۳/۲ یک (‌قسمت‌های الف و ب‌) ماده ۵۸ نظامنامه اجرای قانون علائم تجارتی و اختراعات مصوب ۱۳۱۰/۴/۱ و کلیه آئین‌نامه‌های مربوط بمترجمان رسمی ‌از تاریخ تصویب این آئین‌نامه ملغی است. این آئین‌نامه ظرف ده روز پس از درج در روزنامه رسمی‌ قابل اجرا است. وزیر دادگستری

شرائط مترجمی ‌رسمی ‌از قرار زیر است‌:

1. ۱داشتن تبحر کامل در ترجمه زبان مورد احتیاج
2. ۲داشتن بیش از ۲۵ سال سن
3. ۳عدم شهرت به فساد اخلاق
4. ۴نبودن تحت ولایت و قیمومت
5. ۵عدم محکومیت به جنایت و محکومیت‌های جنحه‌ای که به ‌تشخیص اداره فنی و تصویب وزیر دادگستری منافی شغل مترجمی ‌رسمی باشد.

درخواست مترجمی‌ رسمی‌ باید دارای پیوست‌های زیر باشد:

1. ۱یک برگ رونوشت گواهی شده شناسنامه
2. ۲دو قطعه عکس۳×۴ (برقی)
3. ۳رونوشت یا فتوکپی آخرین مدرک تحصیلی
4. ۴اصل یا رونوشت یا فتوکپی مدارک مربوط به سابقه مترجم در امر ترجمه و یا مدارک تحصیل زبان مورد نظر در صورت موجود بودن.
5. ۵گواهی عدم سوء پیشینه (‌برای کارمندان دولت و مؤسسات وابسته به دولت گواهی اداره مربوط مبنی بر اشتغال کافی است)‌.

درخواست ترجمه رسمی ‌به ترتیب تاریخ وصول در دفتری ثبت و برای هر داوطلب پرونده جداگانه ای تشکیل میشود. اداره فنی و دادگستری محل در صورت لزوم به وسائل مقتضی در خصوص صلاحیت اخلاقی داوطلب تحقیق به عمل آورده نتیجه را در پرونده او منعکس می‌سازند.

اداره فنی پرونده داوطلبان را در کمیسیونی مرکب از رئیس اداره فنی و یک‌نفر که بزبان خارجی مربوط تسلط کامل داشته باشد و یک‌نفر از قضات بانتخاب وزیر دادگستری مطرح می‌سازد و واجدین صلاحیت را برای شرکت در امتحان کتبی دعوت می‌کند‌. امتحان زیر نظر کمیسیون مذکور و یا هیئت ممتحنه‌ای که وزیر دادگستری تعیین خواهد کرد به عمل می‌آید و شامل ترجمه یک متن از زبان فارسی به زبان خارجی و ترجمه یک متن از زبان خارجی بزبان فارسی خواهد بود و سئوالات امتحانی در جلسه‌ای که روز امتحان تشکیل می‌شود تهیه و بلافاصله در اختیار داوطلبان گذارده خواهد شد. سئوالات امتحانی برای شهرستان‌ها زیر نظر کمیسیون و یا هیئت ممتحنه مذکور در فوق طرح و در پاکت لاک و مهر شده به دادگستری محل ارسال می‌شود. جلسه امتحان در شهرستان‌ها زیر نظر هیئتی مرکب از رئیس دادگستری محل و دو نفر از قضات با انتخاب رئیس دادگستری به عمل خواهد آمد و پاکت لاک و مهر شده سئوالات در همان جلسه امتحان مفتوح و در اختیار داوطلبان گذارده خواهد شد هیئت مذکور پس از خاتمه امتحان ذیل یا ظهر اوراق امتحانی را امضاء کرده در پاکت لاک و مهر شده به اداره فنی ارسال خواهد داشت.

تصحیح اوراق امتحانی زیر نظر کمیسیون مذکور در ماده ۵ صورت می‌گیرد و امتیازاتی که به اوراق داده میشود عبارت خواهد بود از عالی، خوب‌، کافی‌، رد امتیاز هر ورقه ذیل یا ظهر همان ورقه ثبت شده و بامضاء اعضاء کمیسیون یا هیئت می‌رسد.

اداره فنی بترتیب امتیاز تعداد مورد لازم را برای انجام مصاحبه دعوت می‌نماید مصاحبه زیر نظر کمیسیون یا هیئت مذکور در ماده ۵ انجام می‌گردد و اداره فنی تعداد مورد احتیاج را به ترتیب از بین کسانی که دارای امتیاز بیشتری بوده و در مصاحبه قبول شده‌اند انتخاب می‌کند.

انتخاب شدگان در حضور کمیسیون مذکور در ماده ۵ بشرح زیر سوگند یاد می‌کنند. (‌به خدای بزرگ و به کتاب آسمانی خود سوگند یاد می‌کنم که در امر ترجمه قلم و زبان خود را جز براستی و حقیقت بکار نبرم و در سمت مترجمی ‌رازدار و امین باشم‌) سپس اداره فنی به نام آنان پروانه مترجمی ‌رسمی‌ صادر و پس از الصاق مبلغ چهار صد ریال تمبر به آنان تسلیم می‌کند. پروانه مترجمان رسمی ‌باید دارای عکس و نمونه امضاء مترجم باشد.

(منسوخ ۱۳۵۵/۱۱/۱۴) – صدور پروانه مترجمی رسمی چند زبان برای داوطلبانی که صلاحیت علمی و فنی آنان طبق این آئین ‌نامه مسلم گردد بلامانع است.