ماده۱۰آییننامه راهنمایی و رانندگیمصوب ۱۳۵۰ · ماده ۱۰ از ۲۲۳
ـ اشخاص مندرج در مواد (۸ و۹) فوق مکلفند حداکثر ظرف مدت شش ماه، برای معرفی مالک و یا متصرف قانونی جدید وسیله نقلیه، به منظور تغییر مالکیت و ثبت آن، به راهنمایی و رانندگی مراجعه نمایند. مراجعه نکردن در مهلت مقرر و سپری شدن مدت یاد شده موجب خواهد شد پلاکهای وسیله نقلیه از درجه اعتبار ساقط و غیرمجاز تلقی شود. ماده ۱۰ ـ پزشکان انجام دهنده معاینات درخواست کنندگان گواهینامه رانندگی، ملزم به شرکت و کسب موفقیت دردوره آموزشی “معاینات رانندگان” که به وسیله وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار میگردد، هستند. پیوست ۳ ضوابط و مقررات حمل بار در جادههای کشور که توسط وزارت راه و ترابری با استناد به ماده (۱۴) قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی ـ مصوب ۱۳۵۰/۳/۳۰ـ با اصلاحات بعدی آن و بندهای ۷و ۱۲ ماده(۷) قانون تغییر نام وزارت راه و ترابری و تجدید تشکیلات و تعیین وظایف آن ـ مصوب ۱۳۵۳/۴/۱۶ ـ تعیین گردیده است، به شرح زیر میباشد: ضوابط حمل بار
- وزارت راه و ترابری میتواند در آزاد راههای کشور وسایل لازمه برای توزین و اندازه گیری ابعاد و وزن محور وسایط نقلیه سنگین را تهیه و مورد استفاده قرار دهد.
- وزارت راه و ترابری میتواند با جلب مساعدت نیروی انتظامی از عبور و مرور وسایط نقلیهای که وزن و طرز بارگیری و ظرفیت محموله آن اضافه بر میزان مجاز باشد جلوگیری نماید.
- مالکین وسایط نقلیه سنگین مکلف به رعایت مقررات یادشده و سایر مقررات بینالمللی و مصوب از طرف وزارت راه و تر ابری بوده و وزارت راه و ترابری برای اجرای این تصویبنامه با استفاده از نظر سندیکای مالکین کامیونها حدود و نظامات مربوط را تعیین و آگهی خواهد نمود.
- وزارت راه و ترابری در اجرای مقررات این تصویبنامه عده لازم از مهندسین آن وزارت را انتخاب خواهد نمود که با تشریک مساعی نیروی انتظامی اقدام لازم را معمول دارند. مقررات حمل و نقل بار در راهها الف ـ بار محوری تعریف ـ فشار یا نیروی وزن وارده از سوی هر یک از محورهای وسایل نقلیه بر سطح راه را بار محوری مینامند. حداکثر فشار وارد از محورهای راهنما، منفرد و زوج بر سطح راه نباید از حدود ذیل تجاوز نماید.
برای استفاده از حداکثر فشار تعیین شده در فوق اندازه لاستیک چرخها نباید از ۷۵۰۲۰ کمتر باشد.
چنانچه فاصله دو محور مجاور از یکدیگر کمتر از دو متر باشد، آن دو محور را روی هم محور زوج نامند و اگر فاصله از دو متر بیشتر باشد هر کدام محور منفرد محسوب میشود. ب ـ وزن مجاز کامیونها حداکثر وزن کامیون با بار آن نباید از حدود ذیل تجاوز نماید: ج ـ وزن مجاز وسایل نقلیه مفصلدار اول ـ کامیون نیمه یدک (بارگیر مستقیما به وسیله چرخ پنجم به کامیون اتصال دارد) شامل:
در صورتی که مشخصات چرخهای تریلی بیش از اندازه معمول باشد، میزان ظرفیت حمل اضافی مشخص و با مجوز واحدهای ذیربط سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای حداکثر وزن (تریلی با محموله) تا ۳۸ تن اجازه عبور دادهشود.
حداکثر وزن کامیون و یا وسایط نقلیه مفصلدار با بار نباید از میزان معین شده در کارت مشخصات آن تجاوز نماید.
در بعضی از راههای کشور که دارای شرایط فنی ویژهای میباشد، سازمان راهداری و حمل و نقل جادهمحدودیت به وجود آمده در خصوص ابعاد و وزن وسایل نقلیه را اعلام مینماید. د ـ ابعاد ابعاد وسایط نقلیه با بار آن نباید از حدود زیر تجاوز نماید. ۱ ـ حداکثر عرض: دو متر و شصت سانتی متر ۲ ـ حداکثر ارتفاع: چهار متر و نیم (در راههای چالوس و هراز ۸/۳ متر) ۳ ـ حداکثر طول:
محموله پس از بارگیری وسایط نقلیه باربری نباید از جلو کامیون بیش از پنجاه سانتیمتر و از عقب آن بیش از سه متر بیرون باشد. قسمتی از بار که از کامیون و یا یدک و یا تریلی خارج میشود، باید به طور خیلی واضح در شب به وسیله چراغ قرمز و در روز به وسیله پرچم قرمز مشخص گردد.
وسایط نقلیهای که ابعاد و وزن آنها از حدود فوقالذکر تجاوز نماید، به هیچ وجه اجازه حرکت در راهها را ندارند. مگر آنکه بار اضافی را تخلیه نمایند.
متخلفین از این مقررات ضمن الزام به اجرای تبصره ۲ ملزم به پراخت حداکثر جریمه قانونی تخلف عدول از مقررات و پرداخت خسارت وارده به راه میباشند که توسط سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای برآورد خواهد شد. لذا لازم است متخلفین به واحدهای سازمان مزبور هدایت شوند.
چنانچه حمل محمولههایی که غیرقابل تقسیم بوده، و وزن و ابعادشان نیز از حدود یادشده تجاوز نماید و از محلی به محل دیگر از طریق جاده ضرورت یابد، لازم است با مجوز (کامپیوتری) سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای و واحدهای تابعه آن در استانها ترتیب حمل و نقل این قبیل اشیاﺀ داده شود. در این قبیل موارد پس از بررسی بر اساس ضوابط تعیین شده شرایط حمل و نقل اعلام خواهد شد. این شرایط شامل سرعت، ساعت حرکت، مسیر، پیشبینیهای لازم به منظور جلوگیری از تصادم و ایجاد خسارت به راه و ابنیه فنی و غیره بوده و واحدهای انتظامی و سازمانهای مسؤول مراقبت و نظارت خواهند نمود تا شرایط و ضوابط تعیین شده دقیقاً اجراگردد. تردد تریلیهای ۵ محور ۱۲ چرخ با وزن کل حداکثر ۴۰ (چهل) تن با لاستیکهای نوع رادیال با عرض حداکثر ۵/۳۶ (سی و شش و نیم) سانتی متر برای چرخهای بارگیر در مسیرهای ترانزیتی کشور بلامانع میباشد. در خصوص الحاقیه مقررات حمل و نقل بار در راههای کشور موضوع کنترل ظرفیت کل وسایل نقلیه با ظرفیت کمتر از ۱۹ تن نظیر کامیون بنز ۹۱۱ و خاور ۸۰۸ و ۶۰۸ با عنایت به اینکه در تعدادی از وسایل نقلیه مغایرتهایی بین ظرفیت مندرج در کارت مشخصات وسایل نقلیه با ظرفیت ناخالص مشاهده میگردد. به منظور رفع مشکل و تطبیق وسایل نقلیه فوق با استاندارد، ظرفیت کل وسایل نقلیه (وزن ناخالص) به شرح زیر اعلامگردد.