ماده۶آییننامه اجرایی مدارس (مصوب ۱۴۰۰)ماده ۶ از ۱۶۰
اصول حاکم بر مدیریت مدرسه: مدرسه باید زمینه تقویت و پایداری هویت ملی و دینی دانشآموزان را با تأکید بر تعمیق باورها و ارزشهای اسلامی، فرهنگ و تمدن اسلام و ایران، زبان و ادبیات فارسی، ارزشهای انقلاب اسلامی، میهندوستی، وحدت، استقلال ملی و همبستگی اسلامی و فرهنگ و ادبیات بومی و محلی فراهم آورد.سیاستها، برنامهها، فعالیتها و روشهای آموزشی تربیتی مدرسه با تأکید بر تجربهها و موقعیتهای یادگیری، باید با نظام معیار اسلامی منطبق یا با آن سازگار باشد. عوامل سهیم و مؤثر در مدرسه باید با توجه به سیاست مدرسه محوری[3] و کاهش تمرکز، در تمامی سطوح برنامهریزی، هماهنگی، تصمیمگیری و اجرای برنامههای آموزشی تربیتی، اصول زیر را به عنوان معیار و راهنمای تحقق اهداف و مأموریتهای مدرسه، مبنای عمل خود قرار دهند. عدالت آموزشی تربیتی مدرسه برای ارتقای کیفیت فرایندهای آموزشی تربیتی، باید به تفاوتهای فردی دانشآموزان توجه داشته و با تدارک فرصتها و موقعیتهای تربیتی متناسب با نیازهای آنان(جنس و جنسیتی، بومی و محلی، قومی، مذهبی، فرهنگی و خانوادگی) و غنیسازی محیط یادگیری و تنوعبخشی به آن (نظیر نمازخانه، کتابخانه، آزمایشگاه،کارگاه، فناوری اطلاعات و ارتباطات و…) از ظرفیت و قابلیتهای محیط بیرونی(علمی- پژوهشی، فرهنگی، اجتماعی طبیعی، اقتصادی و…) نیز استفاده کند. تعادل و توازن مدرسه باید به رشد همهجانبه و متوازن استعدادهای دانشآموزان توجه کند و از افراط و تفریط و انحصارگری نسبت به برخی دروس و حوزههای یادگیری و ساحتهای تربیتی بپرهیزد. عوامل سهیم و مؤثر درونی و بیرونی در مدرسه، باید به تعادل و توازن در اجرای برنامهها و فعالیتهای مدرسه برای تحقق تعلیم و تربیت تمام ساحتی، کمک کنند. تنوعبخشی به محیطهای یادگیری استفاده از تمام ظرفیتهای درونی و بیرونی مدرسه در راستای توسعه محیطهای یادگیری(پژوهشسراهای دانشآموزی، کانونهای فرهنگی- هنری و…) برای شکوفایی گرایشهای فطری دانشآموزان ضروری است. برنامهریزی و زمینهسازی با مسئولیت مدیر و مشارکت سایر ارکان مدرسه میباشد. برنامهها و فعالیتهای مدرسه باید از انعطاف لازم برخوردار بوده و در طراحی و اجرا به تفاوتهای فردی و جنسیتی دانشآموزان (استعدادها، تواناییها، نیازها و علایق)و تفاوتهای ناشی از محیط زندگی(شهری، روستایی، عشایری، فرهنگی و جغرافیایی) توجه کند. مشارکت فضای مدرسه و سازوکارهای حاکم بر آن باید زمینه مشارکت عوامل سهیم و مؤثر را در فرایند تربیت دانشآموزان فراهم آورد به طوری که مشارکت نظاممند دانشآموزان، معلمان، شوراهای مدرسه، خانوادهها و نهادهای دولتی، مردمی، محلی و منطقهای در امور مدرسه، باعث افزایش کارآمدی مدرسه و پاسخگویی به نیازهای دانشآموزان شود. شایستگی و تخصص محوری مربی[4] به منزلۀ نیروی فرهنگی و فکری جامعه، مولد سرمایۀ اجتماعی و مهمترین عنصر تعلیم و تربیت، باید از شایستگیهای عمومی، تخصصی و حرفهای برخوردار باشد. مدرسه باید با نیازسنجی، امکان برگزاری دورههای آموزشی توانمندسازی(در مدرسه یا بیرون از مدرسه) را برای کارکنان، به ویژه معلمان و مربیان، در حوزه دانش، بینش، نگرش برای توسعه و تقویت مهارتهای حرفهای و کسب شایستگیهای لازم، فراهم آورد. شفافیت، پاسخگویی و نظارت اهداف، کارکرد و وظایف مدرسه باید شفاف و روشن باشد. مدرسه مطابق استانداردهای آموزشی تربیتی، در قبال آموزش و پرورش، خانواده و ذینفعان پاسخگو است و باید مسئولیت اقدامات آموزشی تربیتی خود را متناسب با اختیارات و امکانات محوله، بپذیرد و پاسخگو باشد. در اجرای برنامهها و فعالیتهای مدرسه، علاوه بر نظارت درونی، نظارت بیرونی نیز از طریق مراجع ذیربط انجام میشود. قانونمداری آشنایی با قوانین و مقررات مدرسه و تعهد و التزام به اجرای آن، لازم و ضروری است. مدرسه باید زمینه آشنایی کارکنان، دانشآموزان و اولیای آنان را با وظایف، حقوق و تکالیف خود و مدرسه فراهم آورده و بر اجرای صحیح آن نظارت کند. برنامه محوری مدرسه باید برنامه سالانه خود را با مشارکت عوامل سهیم و مؤثر در تربیت دانشآموزان(ظرفیتهای درونی و بیرونی) و متناسب با تحولات روزافزون جامعه محلی، منطقهای، ملی و جهانی، به ویژه در عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات، در ساحتهای گوناگون تربیتی با رویکرد پویایی و آیندهنگری، تدوین و اجرا کند به طوری که دانشآموزان را برای زیستن در حال و آینده آماده نماید. رعایت کرامت انسانی و آزادی عمل مدرسه باید شأن و کرامت انسانی همه افراد (اعم از دانشآموزان، معلمان، مربیان، اولیاء و…) را حفظ و زمینه ارتقای آن را فراهم آورد، بهگونهای که نسبت به هیچکس، برخورد تحقیرآمیز صورت نگیرد. مدرسه باید با فراهم آوردن فرصتهای متنوع یادگیری و تدارک فضا، امکانات و تجهیزات مربوط، زمینه آزادی عمل و انتخاب آگاهانه و مسئولانه معلمان و دانشآموزان را در فرایند یاددهی یادگیری، به وجود آورد. حفظ و ارتقای بهداشت، ایمنی و شادابی مدرسه باید در برقراری سلامت جسمی و روانی دانشآموزان و ارتقای تواناییهای بدنی و حرکتی و تبیین روشهای تفریحی سالم و ترویج بهداشت و اصول سالم زیستن، اقدام کند و با مناسبسازی و ایمنسازی فضاهای آموزشی تربیتی، ورزشی، بهداشتی، امکانات و تجهیزات و پیشبینی اقدامات پیشگیرانه، محیطی سالم، شاداب و بانشاط و ایمن برای تعلیم و تربیت دانشآموزان فراهم آورد. در اجرای برنامهها و فعالیتهای فوقبرنامه (آموزشی تربیتی، پژوهشی، فرهنگی هنری، ورزشی، گردشهای علمی و…) باید به نیاز و علایق دانشآموزان توجه و برنامههای مفرح و شاد پیشبینی و اجرا شود.