ماده۵آیین نامه جامع مدیریت دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوریماده ۵ از ۱۸
معاونان موسسه: الف ـ جایگاه: دومین سطح مدیریتی موسسه معاونان موسسه می باشند که می تواند شامل عناوین ذیل باشد:
- معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی؛
- معاون دانشجویی؛
- معاون فرهنگی و اجتماعی؛
- معاون پژوهشی و فناوری؛
- معاون توسعه مدیریت و منابع یا عناوین مشابه؛
- معاون بهداشتی؛
- معاون درمان و دارو.
تعداد معاونت ها در موسسات بر اساس تشکیلات مصوب هیاتهای امنای ذیربط حداکثر تا سقف مصوب قانونی تعیین می گردد. ب ـ نحوه انتصاب معاونین و سایر مدیران موسسه: معاونان و سایر مدیران موسسه با احراز شرایط اختصاصی و عمومی توسط رئیس موسسه انتخاب و منصوب می گردند. همچنین تغییر و یا عزل آنان نیز از وظایف و اختیارات رئیس موسسه می باشد. ج ـ شرایط عمومی معاونین و سایر مدیران موسسه: شرایط عمومی کلیه مدیران موسسه (معاونین، مدیران، روسای، معاونان و مدیران دانشکده ها، پژوهشکده ها و آموزشکده ها، مدیران گروه های آموزشی و پژوهشی و مدیران سایر واحدهای دانشگاهی) به شرح ذیل می باشد: ۱ ـ اعتقاد به اسلام و قانون اساسی، التزام عملی به ولایت مطلقه فقیه و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران؛ ۲ ـ عامل بودن به واجبات و پرهیز جستن از محرمات؛ ۳ ـ دارا بودن تقوی دینی و التزام عملی به احکام دینی؛ ۴ ـ برخوردار بودن از حسن شهرت اخلاقی و وجاهت علمی و آشنا بودن به اداره امور موسسه؛ ۵ ـ عدم وابستگی به احزاب و گروه های غیرقانونی. د ـ شرایط اختصاصی معاونین موسسه: ۱ ـ عضو هیات علمی رسمی با مرتبه علمی حداقل استادیار؛ ۲ ـ داشتن حداقل ۵ سال سابقه خدمت در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری با مدرک دکترا در وضعیت هیات علمی؛ ۳ ـ دارا بودن مدرک تحصیلی تخصصی و یا تجربه عملی در زمینه مورد نظر.
علاوه بر شرایط اختصاصی فوق، احراز رتبه اول تا پنجم (بر اساس امتیازات کسب شده از موضوع ماده یک آیین نامه ارتقا مرتبه اعضای هیات علمی فعالیت های فرهنگی ـ تربیتی ـ اجتماعی) در میان اعضای هیات علمی موسسه، برای معاون فرهنگی و اجتماعی الزامی است.
در خصوص انتصاب معاون توسعه مدیریت و منابع، معاون فرهنگی و دانشجویی و معاون بهداشتی دانشگاهها و مراکز آموزشی عالی و در شرایط استثنایی، حسب مورد با موافقت وزرای هر یک از وزارتین، شرط دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد مرتبط از بین اعضای هیأت علمی یا غیر هیأت علمی، کفایت مینماید». ( اصلاحی 1402/11/28)
در مورد مراکز آموزش عالی کمتر از سطح دانشگاه و در شرایط استثنایی، با تایید وزرای هر یک از وزارتین و همچنین در موسسات آموزش عالی غیردولتی ـ غیرانتفاعی داشتن مرتبه مربی برای معاونان کافی است.
در مورد دانشگاه آزاد اسلامی و در شرایط استثنایی، با تایید رئیس دانشگاه آزاد اسلامی برای واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی داشتن مرتبه مربی یا مدرک کارشناسی ارشد مرتبط برای معاونتها کافی است.
انتصاب معاونت غذا و دارو در آن دسته از دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که فاقد دانشکده داروسازی می باشند، به طور استثناء از میان دارندگان مدرک تحصیلی دکترای حرفه ای یا همطراز عضو هیأت علمی یا غیرهیأت علمی و با موافقت وزیر بلامانع است. ه: وظایف معاونان موسسه: الف ـ وظایف عمومی: ۱ ـ ابلاغ کلیه مصوبات، مقـررات و آیین نامه های ابلاغی از سوی رئیس موسسه به واحدهای ذیربط و پیگیری و نظارت بر حسن اجرای آن؛ 2 ـ تدوین آئین نامه ها و دستورالعمل ها و دستورجلسات مرتبط با وظایف معاونت جهت پیشنهاد به مراجع ذیصلاح برای تصویب؛ 3 ـ ارائه گزارش های توجیهی لازم به رییس مؤسسه در خصوص وظایف مربوطه به واحدهای تحت نظر؛ ۴ ـ پیشنهاد افراد واجد شرایط برای تصدی سمتهای مدیریتی در حوزه معاونت به ریاست موسسه؛ 5 ـ نظارت بر واحدهای وابسته به منظور حصول اطمینان از حسن اجرای وظایف آنها؛ 6 ـ برنامه ریزی، تنظیم فعالیتها و پیشنهاد بودجه سالیانه معاونت ذیربط مطابق با اولویتهای موسسه؛ ۷ ـ همکاری با سایر معاونتها جهت حسن اجرای برنامه های موسسه؛ ۸ ـ انجام سایر امور محوله از سوی رئیس موسسه. ب ـ وظایف اختصاصی: ۱ ـ معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی: ۱ ـ اداره و نظارت بر حسن اجرای کلیه سیاستها، مقررات و فرآیندهای آموزش و تحصیلات تکمیلی موسسه، منطبق بر قوانین، مصوبات، مقررات و آئین نامه های اجرایی مربوطه با رویکرد گسترش دوره های تحصیلات تکمیلی؛ ۲ ـ برنامه ریزی امور آموزشی و تحصیلاتی تکمیلی با همکاری واحدهای ذیربط و نظارت بر حسن اجرای وظایف واحدهای وابسته و اجرای برنامه ها و فعالیت های آموزشی هر دانشکده و ارزیابی آن و ارائه گزارش لازم به هیأت رییسه؛ 3 ـ پایش و ارزیابی عملکرد آموزشی دانشجویان و اعضای هیأت علمی و مدیران آموزشی واحدهای مختلف در هر نیمسال و انعکاس آن به ریاست دانشگاه و اعلام نتیجه ارزیابی به اعضای هیأت علمی؛ 4 ـ اجرای دوره های کوتاه مدت آموزشی و ضمن خدمت؛ 5 ـ برنامه ریزی جهت تامین امکانات و تخصیص اعتبار لازم جهت تعامل علمی ـ آموزشی حوزه و دانشگاه و ایجاد زمینه مناسب جهت نیل به علم دینی و علوم انسانی اسلامی؛ ۶ ـ برنامه ریزی آموزشی موسسه در راستای سند چشم انداز، نقشه جامع علمی و آمایش سرزمین؛ ۷ ـ اهتمام به برگزاری دوره های توانمندسازی و دانش افزایی؛ ۸ ـ ارزیابی و بازنگری محتوای سرفصل ها به منظور به روزرسانی، کارآمدی اعضای هیأت علمی موسسه، غنابخشی و ارزش مداری و ارائه پیشنهاد لازم به وزارتین حسب مورد؛ ۹ ـ برنامه ریزی برای ارتقـای مهارتهـای علمـی ـ تخصصـی دانشجویان جهت ورود به جامعه؛ ۱۰ ـ نظارت و ارزیابی فرآیند اجرایی شدن نقشه جامع علمی کشور در موسسه با هماهنگی وزارت متبوع؛
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می تواند نسبت به تعیین سایر وظایف مرتبط با معاونت مذکور، مطابق با ضوابط و مقررات مربوطه اقدام نماید. 2 ـ معاون دانشجویی: ۱ ـ اداره و نظارت بر حسن اجرای کلیه امور دانشجویی موسسه، مطابق با مصوبات، مقررات و آئین نامه های مربوطه؛ ۲ ـ راه اندازی و مدیریت فرآیند مشاوره امور دانشجویی موسسه در زمینه های تحصیلی، رفاهی، سلامت؛ ۳ ـ نظارت بر فعالیت های مربوط به تسهیلات قابل ارائه به دانشجویان و برنامه های رفاهی آنان؛ ۴ ـ برنامه ریزی جهت مدیریت و ارتقای امور صنفی، رفاهی، بهداشتی و سلامت دانشجویان موسسه؛ ۵ ـ رصد و ارزیابی وضعیت صنفی، رفاهی، بهداشتی و سلامت موسسه و ارائه گزارش به رئیس موسسه؛ ۶ ـ زمینه سازی جهت مشارکت، همراهی و همدلی دانشجویان برای ارتقای وضعیت موسسه. ۳ ـ معاون فرهنگی و اجتماعی: ۱ ـ راهبری و نظارت بر حسن اجرای کلیه امور فرهنگی موسسه در سطوح استادان، دانشجویان و کارکنان، مطابق با مصوبات، مقررات و آیین نامه های مربوط و با همکاری و هماهنگی سایر نهادهای ذیربط؛ ۲ ـ تطبیق و اجرای سیاستهای راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی و ستادهای تعمیق و گسترش فرهنگ و مبانی اسلام در دستگاهها در حوزه مسائل فرهنگی و اجتماعی؛ ۳ ـ رصد وضعیت کلی فرهنگی، تربیتی، اجتماعی و سیاسی موسسه و همچنین انجام مطالعات و پژوهش های لازم با همکاری معاونت پژوهشی موسسه به منظور برنامه ریزی و سیاستگذاری فعالیت های فرهنگی جهت گسترش و تعمیق ارزشهای اسلامی ـ ایرانی ـ انقلابی در همه سطوح موسسه و ارائه گزارش به شورای فرهنگی و اجتماعی موسسه؛ ۴ ـ ایجاد ارتباط و همکاری هر چه بیشتر با مراکز؛ موسسات و نهادهای فکری، فرهنگی و انقلابی؛ ۵ ـ برنامه ریزی به منظور توسعه آموزشهای فرهنگی، سیاسی و اخلاقی از طریق برگزاری کلاسهای آموزشی و سمینارها و مجامع فرهنگی، فکری و سیاسی دانشگاهی با استفاده بهینه از توان موجود نهادهای اسلامی و انقلابی و نظارت بر آنها؛ ۶ ـ فراهم آوردن زمینه ترغیب عناصر موسسه به منظور حضور در صحنه های مختلف علمی، سیاسی و فرهنگی جامعه؛ ۷ ـ اهتمام به ترویج فرهنگ گفتگو، نقد روشمند، آزاداندیشی و گسترش زمینه ارتباط دانشگاهیان با صاحب نظران علمی، فرهنگی و سیاسی؛ ۸ ـ مدیریت محتوایی شورای فرهنگی و اجتماعی از طریق تسهیل در فرآیند تصویب طرحها، پیشنهاد برنامه های لازم و پیگیری وظایف محوله؛ ۹ ـ پیگیری ابلاغ مصوبات، مقررات و آیین نامه ها و اطلاع رسانی به واحدهای مرتبط در داخل یا خارج موسسه، با هدف ایجاد هماهنگی و نظارت بر حسن اجرای آنها و ارائه گزارش ارزیابی به شورای فرهنگی و اجتماعی موسسه.
در موسسات فاقد معاونت فرهنگی و اجتماعی، کلیه وظایف و اختیارات معاونت مذکور در حوزه معاونت دانشجویی انجام می پذیرد. 4 ـ معاون پژوهشی و فناوری: ۱ ـ اداره و نظارت بر حسن اجرای کلیه امور پژوهشی و فناوری، کتابخانه ها و بانکهای اطلاعاتی موسسه، مطابق با مصوبات، مقررات و آئین نامه های مربوطه؛ ۲ ـ برنامه ریزی و سیاستگذاری به منظور ارتقاء و افزایش سطح همکاریهای علمی و بین المللی؛ ۳ ـ اولویت بخشی به نوآوری در حوزه نظری و پژوهش های کاربردی و مورد نیاز کشور؛ ۴ ـ توسـعه، تقویت و هدایـت طرحهای پژوهـشی مصوب با اولویت پژوهش های کاربردی هدفمند و مبتنی بر سند چشم انداز برنامه های توسعه کشور و نـقشه جامع علمی کشور؛ ۵ ـ کنترل و نظارت بر فرآیندهای پژوهشی موسسه بر اساس تقویم تعیین شده در طرحنامه پروژه های مصوب پژوهشی و تحقیقاتی؛ ۶ ـ مطالعات لازم در زمینه ارزشیابی فعالیت های پژوهشی و ارزیابی عملکرد پژوهشی سالانه موسسه جهت ارائه به رئیس موسسه؛ ۷ ـ ایجاد ارتباط لازم با مؤسسات داخلی و خارجی به منظور همکاری در امور پژوهشی و مبادله خدمات علمی؛ ۸ ـ همکاری در ارائه خدمات علمی، فرهنگی و اجتماعی و برگزاری سمینارها و کنفرانس های علمی و اجرای کلیه امور قراردادهای تحقیقاتی و خدماتی بین موسسه و سایر مؤسسات؛ ۹ ـ همکاری در اجرای دوره های کوتاه مدت پژوهشی برای مؤسسات غیردانشگاهی؛ ۱۰ ـ برنامه ریزی جهت استفاده اعضای هیأت علمی از فرصت های مطالعاتی داخل و خارج از کشور (اعم از مراکز علمی پژوهشی حوزوی و دانشگاهی) برابر ضوابط مصوب؛ ۱۱ ـ تهیه برنامه پژوهشی موسسه و ارائه اهداف و تعیین اولویت های پژوهشی در قالب برنامه های میان مدت و بلندمدت و حمایت از تشکیل مراکز رشد، کارآفرینی و پارکهای علم و فناوری، برای طرح در شورای تخصصی پژوهشی موسسه؛ ۱۲ ـ بررسی و ارزیابی فعالیت های موسسه در چارچوب برنامه های رشد و توسعه کشور بر اساس اهداف سند چشم انداز و برنامه های توسعه ای کشور و نقشه جامع علمی کشور در بخش آموزش عالی برای طرح در هیأت رئیسه؛ ۱۳ ـ شناسایی و تعریف موضوعات و برنامه های علمی ـ پژوهشی مشترک و برنامه ریزی جهت تامین امـکانات و تخصیص اعتبار لازم جهت تعامل علمی ـ پژوهشی حوزه و دانشگاه و ایجاد زمینه مناسب جهت نیل به علم دینی و علوم انسانی مناسب با حوزه تخصصی موسسه. ۵ ـ معاون توسعه مدیریت و منابع: ۱ ـ اداره و نظارت بر حسن اجرای کلیه امور اداری، مالی و عمرانی موسسه، مطابق با مصوبات مقررات و آئین نامه های مربوط؛ ۲ ـ رسیدگی به اهداف اجرایی موسسه و هدایت و نظارت بر چگونگی گردش کارها و روشهای کاری مورد عمل در واحدهای مختلف به منظور ایجاد هماهنگی بین فعالیت های مربوط به واحدهای مختلف در راستای تحقق اهداف اجرایی مؤسسه؛ ۳ ـ نظارت بر مصرف اعتبار تخصیصی به واحدهای مختلف بر اساس بودجه تفصیلی مصوب هیات امنا و سایر قوانین و مقررات مالی مورد عمل موسسه و ارائه گزارش جهت طرح در هیات امنای ذیربط؛ ۴ ـ تعیین وضعیت موجود مؤسسه از طریق شناسایی نقاط قوت و تنگناها و مشکلات و فرصتها تهدیدات پیش رو جهت تعیین راهبردهای پیشنهادی در راستای ارتقا به وضعیت مطلوب؛ ۵ ـ ارائه گزارش های توجیهی لازم به رییس مؤسسه در خصوص وظایف مربوطه به واحدهای تحت نظر؛ ۶ ـ جمع آوری و تکمیل اطلاعات مورد نیاز بر اساس طرح جامع مؤسسه و برنامه ریزی و پیشنهاد بودجه سالیانه و انجام کلیه فعالیت های لازم در جهت اجرای طرح های عمرانی مؤسسه (اعم از پیمانی، امانی و …)؛ ۷ ـ انجام تعمیرات اساسی به مـنظور احیاء و نگهداری ساختمانها و تأسیسات موجود؛ ۸ ـ تشکیل کمیته تدوین روشهای اجرایی به منظور بهینه سازی سامانه تعاملات اداری بین واحدهای تابعه با همکاری سایر معاونتهای موسسه؛ ۹ – استـقرار فرآیند شناسایی درآمدها و کنترل مناسب بر چرخه مالی به منظور تهیه گزارشات مدیریتی مالی در جهت ایجاد انضباط مالی در بخشهای مختلف موسسه؛ ۱۰ ـ تدوین روش هـای اجرایـی مناسب برای نگهداری ابنیه و تجهیـزات موسسه به منظور حفظ و نگهداری از سرمایه های ملی موسسه. ۶ ـ معاون بهداشتی: ۱ ـ شناخت خصوصیات جغرافیایی و جمعیتی استان، شناسایی منابع، مسائل و مشکلات بهداشتی مربوط به سلامت جامعه و تعیین اولویتها؛ ۲ ـ برنامه ریزی برای حل مسائل و مشکلات عمده در چارچوب سیاست ها و استراتژی های اعلام شده کشوری با در نظر گرفتن شرایط خاص استان؛ ۳ ـ برنامه ریزی برای ارائه آموزش های لازم به منظور حفظ و ارتقای سطح سلامت جامعه بر مبنای نیازها؛ ۴ ـ تنظیم و تدوین برنامه های توسعه امکانات بهداشتی، با همکاری معاونان بهداشتی شهرستانها؛ ۵ ـ پیش بینی و پیشنهاد منابع مورد نیاز و تنظیم بودجه عملیاتی بر اساس برنامه های استان؛ ۶ ـ فراهم کردن زمینه های اجرایی برنامه های مصوب و ابلاغ شده به استان در قالب طرحهای مشخص و زمان بندی شده؛ ۷ ـ نظارت بر اجرای فعالیتها و پایش (کنترل و نظارت) عملیات اجرایی و سنجش کیفیت خدمات و بازدیدهای منظم از واحدهای اجرایی؛ ۸ ـ استفاده از شیوه های علمی برای اطلاع از وضعیت بیماری ها و اقدام به موقع به هنگام بروز اپیدمیها و حوادث پیش بینی شده؛ ۹ ـ طـراحی و اجرای پروژه های تامین آب آشامیدنی سالم و کافی در روستاهایی که بیش از ۱۵۰ خانوار جـمعیت دارند و پروژه هـای بهسازی های اسـاسی محـیط در کلیه روستاها؛ ۱۰ ـ نظارت بر نگهداری پروژه های بهداشتی انجام یافته؛ ۱۱ ـ گسترش سیاست عدم تمرکز در توسعه شبکه های بهداشتی درمانی استان و ایجاد زمینه های لازم برای خودگردان شدن واحدهای اجرایی و تفویض اختیار لازم به واحدهای اجرایی شهرستان ها؛ ۱۲ ـ ایجاد روابط و هماهنگی منطقی میان عملیات مختلف فنی در مرکز بهداشت به منظور تحقق استراتژی ادغام خدمات در تمام مراحل برنامه ریزی، اجرا، نظارت و ارزشیابی؛ ۱۳ ـ پشتیبانی تدارکاتی از واحدهای اجرایی و پیش بینی های به موقع برای تامین وسایل، تجهیزات، مواد و داروهای مورد نیاز. ۷ ـ معاون درمان و دارو: ۱ ـ نظارت بر حسن اجرای ضوابط و دستورالعمل های حوزه ستادی معاونت درمان و دارو در موسسات درمانی تابعه؛ ۲ ـ هماهنگی با معاونت آموزشی و بهداشتی در مورد نوع برخورد با بیماران سرپایی و بستری آنان به گونه ای که موجب اختلال و یا کاهش در امر آموزش نگردد؛ ۳ ـ برنامه ریزی در مورد بالا بردن سطح کارایی موسسات آموزشی و درمانی تابعه در ساعات اداری و غیراداری و پیشنهاد و اجرای طرحهای خاص به منظور تسریع در درمان بیماران بستری و سرپایی؛ ۴ ـ برنامه ریزی توسعه در اجرای طرحهای فوق تخصصی (پیوند کلیه ـ پیوند قرنیه ـ پیوند قلب در چارچوب ضوابط و دستورالعمل های ستاد مرکزی)؛ ۵ ـ نظارت بر امور موسسات درمانی تابعه موسسه اعم از بیمارستانها و موسسات توانبخشی و مراکز درمانی بخش خصوصی و خیریه؛ ۶ ـ نظارت و ارزشیابی ضوابط استاندارد و بخش ها و درمانگاه ها؛ ۷ ـ رسیدگی و نظارت بر امور خدمات پاراکلینیکی موسسات درمانی تابعه؛ ۸ ـ رسیدگی و انجام ضوابط مربوط به تاسیس مراکز تولید، توزیع و نگهداری مواد غذایی دارویی، آرایشی و بهداشتی و نظارت بر ارسال مدارک و درخواست متقاضیان تاسیس مراکز یاد شده به واحدهای ذیربط در حوزه ستادی وزارت؛ ۹ ـ نظارت بر امور دارویی داروخانه ها در سطح استان و بررسی موجودی دارو و درخواست دارو با توجه به نیاز واحدهای درمانی؛ ۱۰ ـ نظارت بر نحوه نگهداری داروهای خاص و مواد اعتیادآور.