از تاریخ اجرای این قانون نقل و انتقال زمینهای بدون بنا یا دارای بنا یا مستحدثات غیر متناسب با مساحت زمین واقع در محدودهخدماتی شهرها و در شهرکها فقط برای یک بار مجاز است و نقل و انتقال بعدی موکول به ایجاد بنا یا مستحدثات متناسب با مساحت زمین میباشد. هر گونه معامله بر خلاف مقررات این ماده باطل و ثبت سند آن در دفاتر اسناد رسمی تحت هر عنوان اعم از عقود لازم و جایز ولو از طریق وکالتممنوع است، در صورت تخلف انتقال دهنده و سردفتر مسئول به حبس جنحهای از سه ماه تا دو سال محکوم میشوند و سر دفتر علاوه بر مجازاتمذکور به انفصال دائم از شغل سردفتری نیز محکوم خواهد شد. مورد معامله نیز مجاناً به ملکیت وزارت مسکن و شهرسازی درآمده تا برای اجرای طرحهای مربوط به احداث مراکز آموزشی و ورزشی و تفریحاتسالم و یا ایجاد فضای سبز در اختیار سازمانهای ذیربط بگذارد.
معاملات شرطی و رهنی در مورد اخذ وام از مؤسسات اعتباری مجاز برای احداث ساختمان یا فعالیتهای ساختمانی در زمین مورد معامله و همچنین انتقالات بلاعوض به دولت یا شهرداریها یا مؤسسات خیریه و عامالمنفعه مندرج در بند 4 ماده 183 قانون مالیاتهای مستقیم و انتقالات قهریهمچنین تملیک ناشی از معاملات شرطی و رهنی مذکور در فوق و فروش آن به وسیله مؤسسات اعتباری مجاز و وثیقه قرارداد زمین در قبال باقیماندهبهای آن نزد فروشنده و تملیک ناشی از معاملات شرطی و رهنی ثبت شده قبل از تصویب این قانون مشمول ممنوعیت مذکور در این ماده نخواهد بود.
در مورد انتقالات قهری هر گاه زمین از نظر ضوابط شهرداریها بین مالکین قابل تفکیک نباشد با گواهی شهرداری مربوط فقط برای یک باردیگر اجازه معامله داده میشود.
معاملات وزارتخانهها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها در حدود قوانین و مقررات مربوط در موارد زیر مشمول ممنوعیتمذکور در این ماده نخواهد بود. الف - معاملات وزارت مسکن و شهرسازی و سازمانهای وابسته به آن برای اجرای طرحهای شهرسازی و شهرکسازی و تأمین مسکن و احتیاجاتعمومی و انجام طرحهایی که طبق قانون اجرای آن به عهده وزارت مذکور میباشد. ب - معاملات سایر وزارتخانهها و سازمانها و شرکتهای دولتی برای اجرای طرحهای مصوب مربوط به خود. این حکم شامل سازمانها و شرکتهای دولتی که به موجب قوانین خاص خود شمول قوانین و مقررات عمومی در مورد آنها موکول به ذکر نام آنها است نیزخواهد بود. ج - معاملات شهرداریها برای اجرای طرحهای توسعه و عمران شهری. د - معاملات شهرداریها به منظور اجرای طرحهای تهیه مسکن در صورتی که به تصویب وزارت مسکن و شهرسازی رسیده باشد.
ضوابط مربوط به تناسب بنا و مستحدثات با مساحت زمین در آییننامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.