ماده۱۰آییننامه اجرایی مدارس (مصوب ۱۴۰۰)ماده ۱۰ از ۱۶۰
وظایف و اختیارات: در اجرای مأموریت و وظایف محوله، مستند به قانون اهداف و وظایف وزارت آموزش و پرورش، سند تحول بنیادین و مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش، وظایف و نقش مدیران مدارس در دو دسته «وظایف مدیریتی و رهبری آموزشی» به شرح زیر است. الف – وظایف مدیریتی: برنامهریزی
- برنامهریزی برای استقرار و اجرای کامل برنامه درسی مصوب و برنامه ویژه مدرسه (بوم) [5]
- برنامهریزی برای جلب مشارکت عوامل سهیم و مؤثر در جریان تعلیم و تربیت، انجمنهای علمی و آموزشی،دانشگاهها و مؤسسات آموزشی، خانوادهها، خیرین، مساجد و نهادهای دولتی و غیردولتی و مؤسسات مردمنهاد در سطح جامعه محلی و بومی، در تصمیمسازیها و تصمیمگیریها برای تحقق اهداف دوره تحصیلی
- برنامهریزی و تمهید مقدمات برای حسن اجرای امور مدرسه (آموزشی، پژوهشی، پرورشی، ورزشی، بهداشتی، اداری و مالی و…)
- برنامهریزی و تصمیمگیری در خصوص مدیریت بهینه فضا و تجهیزات، رسانهها و فناوریهای نوین در ارتقای کیفیت فعالیتها و برنامههای مدرسه
- برنامهریزی برای ترویج و توسعه فعالیتهای جذاب و متناسب با نیاز و علایق دانشآموزان و ایجاد مدرسهای ایمن،پویا، بانشاط و شوقانگیز
- برنامهریزی برای ارتقای سطح مهارتها و توسعه شایستگیهای بهداشتی(فردی و عمومی) و کمک به سلامت جسمی و روحی دانشآموزان
- برنامهریزی و زمینهسازی برای اجرای برنامههای سوادآموزی مدرسه محور با استفاده از تمام ظرفیتهای موجود در شناسایی، جذب و آموزش اولیای بیسواد و کمسواد جامعه محلی
- برنامهریزی برای ترویج و گسترش فعالیتهای تربیتی مدرسه (دینی، قرآنی، نماز، فرهنگ ایثار، فداکاری، مقاومت و شهادت، فرهنگی هنری) و ارتقای مهارتهای فردی و اجتماعی دانشآموزان
- مطالعه و شناسایی وضعیت کامل مدرسه با توجه به تهدیدها و فرصتهای موجود
- انعطاف در برنامهها جهت اتخاذ تدابیر لازم در موقعیتها و شرایط غیرقابل پیشبینی و بحرانها
- برنامهریزی برای ارتقای مدرسه به عنوان سازمان یادگیرنده
- برنامهریزی به منظور ارتقای صلاحیتهای حرفهای معلمان سازماندهی ۱- سازماندهی و توانمندسازی نیروی انسانی(ارتقا و توسعه حرفهای) موردنیاز مدرسه و نظارت بر عملکرد و ارزشیابی آنان ۲- تصمیمگیری درباره چگونگی استفاده از همکاری منابع انسانی غیررسمی به صورت پارهوقت یا تماموقت در مدرسه با رعایت ضوابط و مقررات(گزینش و…)، بدون ایجاد هرگونه تعهد استخدامی و پرداخت حقالزحمه آنان از محل کمکهای مردمی و عواید حاصل از ارائه خدمات آموزشی و پرورشی فوقبرنامه و ارسال اسامی به اداره آموزش و پرورش شهرستان/ منطقه ۳- تشکیل شوراها، انجمن اولیا و مربیان و تشکلهای قانونی مدرسه ۴- شناسایی و بهرهگیری از ظرفیتهای بالقوه خانواده و ارتقای نقش آنان در تدارک فرصتهای تربیتی و اجرای برنامههای مدرسه ۵- تقسیم کار و تدوین شرح مأموریتهای کارکنان مدرسه و ابلاغ و نظارت بر اجرای آن پس از تصویب در شورای مدرسه نظارت و ارزشیابی ۱- ارزیابی عملکرد مدرسه در اجرای برنامه سالانه و ارائه گزارش (آموزشی، پژوهشی، تربیتی، فوقبرنامه، مالی و… ) به شورای مدرسه ۲- نظارت بر حسن اجرای برنامهها و فعالیتهای مدرسه و ارزیابی مستمر و ارائه بازخوردهای لازم برای اصلاح امور و بهبود مداوم عملکرد مدرسه با توجه به چشمانداز و برنامههای آموزشی تربیتی مدرسه ۳- بررسی و ارزشیابی مستمر عملکرد معلمان و کارکنان مدرسه (بازخوردهای دریافتی از دانشآموزان، والدین و…) ۴- شفافسازی نسبت به عملکرد مدرسه و پاسخگویی به ذینفعان(جامعه، خانواده، دانشآموزان و آموزش و پرورش)در چارچوب قوانین و مقررات ۵- پیشبینی سازوکارهای مناسب برای حصول اطمینان از عملکرد اثربخش معلمان در کلاس درس در ایفای وظایف معلمی(با استفاده از ظرفیت گروههای آموزشی) ۶- نظارت بر بهداشت محیط و پایگاه تغذیه سالم مدرسه ۷- مدیریت و نظارت بر اجرای صحیح امور مدرسه از طریق سامانهها (دانشآموزی، حسابداری، اموال و …) اجرا و پشتیبانی ۱- ساماندهی و رسیدگی به امور انضباطی، ورود و خروج روزانه کارکنان مدرسه و ثبت تأخیر و غیبت آنان در چارچوب ضوابط و مقررات و اطلاع به اداره ۲- قدردانی از زحمات معلمان و کارکنان مدرسه، متناسب با بازخوردهای دریافتی از عملکرد آموزشی تربیتی آنان از محل منابع مالی مدرسه با رعایت مقررات با تأیید شورای مدرسه ۳- تذکر و اخطار شفاهی به طور خصوصی به کارکنان مدرسه، در صورت مشاهده و بروز تخلف از سوی آنان و ارائه گزارش و اطلاع به اداره آموزش و پرورش محل برای اقدام لازم ۴- جمعآوری آمار، اطلاعات و مستندسازی سوابق و تجارب موفق مدرسه(گذشته و حال) و ایجاد زمینه برای استفاده بهینه دانشآموزان و کارکنان مدرسه از آنها ۵- بهبود وضعیت فضا و تجهیزات مدرسه(آموزشی، پژوهشی، تربیتی، ورزشی، بهداشتی،کارگاهی، آزمایشگاهی،نمازخانه، کتابخانه و…) با هماهنگی اداره آموزش و پرورش متبوع و از طریق سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس ۶- تدارک امکانات و تجهیزات موردنیاز برای اجرای فعالیتها و برنامهها ۷- پشتیبانی و حمایت از طرحها و ایدههای نوآورانه، خلاق، پژوهشی و کارآفرینی با رعایت قوانین و مقررات مربوط ۸- ارائه خدمات مشاورهای(توانبخشی و حمایتی) به دانشآموزان با نیازهای ویژه در مدارس استثنایی ۹- ارتقاء سلامت جسمی، روحی روانی و مراقبت اجتماعی از دانشآموزان ۱۰- فراهم آوردن امکانات و زمینههای برگزاری نماز جماعت و بزرگداشت شایسته ایامالله و مناسبتهای مختلف دینی،انقلابی و ملی و مراسم گوناگون عبادی – سیاسی ۱۱- جلب مشارکت مؤسسات آموزشی، پرورشی و ورزشی معتبر و مورد تأیید آموزش و پرورش و حوزههای علمیه برای اجرای آموزشهای مکمل و فوقبرنامه دانشآموزان، آموزش خانواده و تربیت و توانمندسازی معلمان، با رعایت قوانین و مقررات ۱۲- عرضه تولیدات و ارائه خدمات حاصل از فعالیتهای آموزشی و پرورشی(عملی- کارگاهی و فرهنگی هنری) دانشآموزان مطابق مقررات مربوط
- استفاده از فضای مدرسه در خارج از ساعات رسمی، برای ارائه خدمات به دانشآموزان و جامعه محلی با استفاده از ظرفیت دانشآموزان و اولیای آنها با تأیید شورای مدرسه
- واگذاری بخشی از خدمات آموزشی، اجرایی، پشتیبانی و اداری مالی و فناوری به بخش غیردولتی یا سایر دستگاهها با رعایت مقررات مربوط
- حفظ و حراست از اموال منقول و غیرمنقول مدرسه
- برقراری پوشش بیمهای مناسب در مدرسه (بیمه مسئولیت مدنی، بیمه آتشسوزی، زلزله، سیل و …)
- تشکیل پرونده پرسنلی برای عوامل آموزشی و اجرایی مدرسه
- تشکیل کمیته مدیریت سوانح برای آمادهسازی مدارس در برابر زلزله
- تشکیل کمیته اجرایی برای برنامهریزی در شرایط بحرانی
- مدیریت بهینه منابع مالی مدرسه برای اجرای متوازن برنامهها
- شناسایی و شکوفایی استعداد، علایق و نیازهای دانشآموزان و تهیه گزارشهای مربوط به پیشرفت تحصیلی تربیتی آنان با مشارکت معلمان
- زمینهسازی برای تقویت فرهنگ تفکر و پژوهش، کارگروهی، کار و کارآفرینی، مهارتآموزی و حمایت از طرحها و ایدههای نوآورانه و خلاق در معلمان و دانشآموزان ب- وظایف مدیران در نقش رهبر آموزشی: تفکیک رهبری و مدیریت، به دلیل درهم تنیدگی این دو مفهوم، چندان آسان نیست اما به دلیل نقش برجسته رهبری آموزشی تربیتی در عملکرد مدارس و اهمیت ویژه آن، وظایف مدیران در نقش رهبر آموزشی تربیتی به شرح زیر است. رهبری ۱- تعیین چشمانداز مدرسه و اهتمام به اجرای آن ۲- تدوین برنامههای مدرسه(برنامه سالانه و میانمدت) با همکاری عوامل سهیم و مؤثر با توجه به ساحتهای ششگانه تعلیم و تربیت، اهداف دوره تحصیلی و مقتضیات بومی و محلی برای تصویب در اولین جلسه شورای مدرسه ۳-راهبری و ارتقای فرهنگسازمانی مدرسه به منظور افزایش رضایت شغلی و اثربخشی سازمانی کارکنان و بهبود عملکرد مدرسه ۴- برقراری ارتباط و توسعه روابط و مناسبات انسانی و افزایش رضایت کارکنان و ذینفعان مدرسه ۵- برقراری ارتباط با جامعه محلی و نقشآفرینی در آن ۶- هدایت فرآیند آموزش و یادگیری به ویژه تسهیل جریان رشد و پرورش شایستگیها و تواناییهای دانشآموزان با مشارکت معلمان ۷- راهبری و ایجاد زمینه مناسب برای ارتقای ایفای نقش تربیتی و مشاورهای معلمان ۸- تشویق و هدایت معلمان به ابداع و بروز خلاقیت و کاربرد نوآوریهای آموزشی ۹- تقویت زمینههای مشارکت و توسعه گفتمان مشارکتجویی و مشارکتپذیری در مدرسه ۱۰- توسعه علایق و توانمندیهای کارکنان مدرسه در راستای تحقق اهداف مدرسه