ماده۳آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشورمصوب ۱۴۰۰ · ماده ۳ از ۳۴۲
تأسیس، احداث و اداره کلیه مؤسسههای کیفری و تغییر محل آن از وظایف و اختیارات سازمان است. تشکیل زندان و بازداشتگاه اختصاصی توسط مراجع قضایی، اجرایی، امنیتی، نظامی و انتظامی ممنوع است.
تأسیس و اداره بازداشتگاههای عمومی و نظامی مطابق مقررات این آییننامه و بازداشتگاههای انتظامی و امنیتی مطابق آییننـامههای اختصاصی مربوط است و در موضوعاتی که آییننامههای مذکور مسکوت است، مقررات این آییننامه حاکم میباشد. تحت نظرگاههای ضابطان قضایی و بازداشتگاههای انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از شمول این آییننـامه خارج است.
سازمان برنامهریزی و اقدامات لازم را برای اعزام هیئتهای بازرسی (در سطوح معاونان سازمان، مدیران کل ستادی و استانی و مسؤولان واحد بازرسی زندانهای هر استان) حداقل هر سه ماه یکبار از تمام بخشهای بازداشتگاههای امنیتی، نظامی و انتظامی به عمل میآورد و نتایج حاصله از کل بازرسیهای مربوط در سطح کشور را به رئیس قوه قضائیه گزارش نماید. مسؤولان بازداشتگاههای مذکور موظفند حداکثر همکاری لازم را جهت اجرای مقررات، انجام بازرسی، پاسخ سریع به استعلامات مسؤولان سازمان و مدیران کل زندانهای سراسر کشور و همچنین ثبت فوری اطلاعات بازداشتشدگان در سامانه سجازا (با دسترسی محدود، صرفاً برای دادستان کل کشور، رئیس و معاون قضایی سازمان زندانها، دادستانهای مراکز استان و مدیران کل زندانها) به عمل آورند. در غیر این صورت سازمان به قید فوریت ضمن انعکاس موضوع به رئیس قوه قضائیه و بالاترین مقام نهاد امنیتی، نظامی و یا انتظامی مربوط، حسب مورد نسبت به اعلام جرم علیه شخص یا اشخاص خاطی، تغییر مدیریت بازداشتگاه و یا تعطیلی آن مرکز اقدام نماید.