در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
- قانون: قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور
- سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور
- دستگاه اجرایی: دستگاه های اجرایی قوای مجریه، مقننه و قضاییه، نیرو های مسلح، وزارتخانهها، سازمانها، شرکت های دولتی، بانکها، مؤسسات دولتی و نهاد های عمومی غیردولتی مندرج در قانون و دستگاه های مشمول بودجه هزینهای استانی.
- شاخص عملکرد: ابزاری برای اندازهگیری عملکرد، ارزیابی کارآیی و اثربخشی، سنجش کیفیت فرآیندها و خروجی برنامهها و فعالیت های ابلاغی به دستگاه های اجرایی که ضمن تعیین میزان دستیابی به اهداف در مقاطع زمانی مشخص، امکان نظارت عملیاتی بر روند تحقق اهداف ابلاغی و جلوگیری از انحرافات احتمالی را فراهم میکند.
- واحد مجری: واحد سازمانی در دستگاه اجرایی اعم از ستادی و غیرستادی که تأمین، تولید و ارایه محصول و خدمت اصلی و نهایی دستگاه اجرایی را از آغاز تا پایان بر عهده دارد (تمام مراحل فرآیند از درخواست اولیه تا ارایه خروجی (محصول یا خدمت نهایی) در آن واحد انجام میشود) و دارای ویژگی های زیر است: الف ـ فعالیت در ساختار سازمانی مصوب دستگاه اجرایی و ترجیحاً زیر نظر مستقیم رییس دستگاه اجرایی. ب ـ امکان واپایش (کنترل) فرایند و اعمال اصلاح و حذف فعالیت های اضافی در آن واحد اجرایی که دارای ماهیت حقوقی و عملیاتی مستقل با تفکیک از سایر واحدها وجود داشته باشد. پ ـ امکان افزایش بهرهوری از طریق اداره به شیوه قیمت تمامشده در آن واحد وجود داشته باشد. ت ـ امکان تفویض اختیارات مدیریتی متناسب، برای اداره واحد، به مدیر آن به لحاظ قانونی و عملیاتی وجود داشته باشد.
با توجه به ساختار و فرآیند های برخی از دستگاه های اجرایی، امکان تطبیق تعریف واحد مجری برای واحد های عملیاتی آنها وجود ندارد. صلاحیت تشخیص تعیین واحد مجری با دستگاه اجرایی است. ۶ ـ خروجی: خروجی محصول یا خدمت نهایی که جهت تحقق اهداف برنامه های سالانه، تکالیف مندرج در قانون و اسناد بالادستی، توسط دستگاه های اجرایی به ذینفعان خارج سازمانی ارایه میگردد. خروجی باید تکرارپذیر و کمیتپذیر (دارای سنجه) باشد. ۷ـ نظارت عملیاتی: مجموعه اقدامات و فعالیتهایی که در جهت دهی، هدایت و واپایش (کنترل) عملیات برای دستیابی و نگهداری سطح کمی و کیفی خروجیها، از طریق بررسی میزان تطبیق خروجی ارایه شده با خروجی پیشبینی شده (مورد تفاهم) در قالب اندازهگیری سنجهها و شاخص های عملکرد در دوره اجرا، انجام میگیرد. ۸ ـ ارزیابی: سنجش و داوری عملکرد خروجیها و برنامهها با اهداف و ضوابط استاندارد های پیشبینی شده و تحلیل آثار و پیامد های اقتصادی و اجتماعی آنها برای اصلاح یا بازتعریف اهداف در برنامهریزی های آتی. ارزیابی در پایان اجرای برنامهها و حصول خروجیها انجام میگیرد و هدفش تایید یا بازنگری و تعدیل اهداف پیشبینی شده است. ۹ـ تفاهمنامه عملکردی: سند مورد توافق میان بالاترین مقام دستگاه اجرایی در سطوح استانی یا ستادی و مدیر واحد مجری. ۱۰ـ ذینفعان خارجی: جامعه هدف استفادهکنندگان خارجی از خدمت و محصول دستگاه اجرایی. ۱۱ـ مدیریت عملکرد: فرآیندی که هر سازمان توسط آن، عملکرد شاخص های برنامه ها و خروجی های خود را در بهبود اثربخشی و کارآیی سازمانی، به منظور انجام بهینه مأموریتها و دستیابی به اهداف، مدیریت میکند.