حق شکایت
- دریانوردان از حق طرح شکایت به مقامات صلاحیتدار مذکور در بندهای (۱)، (۲) و (۴) ماده (۲) این آییننامه برخوردارند.
- مالک کشتی یا فرمانده کشتی باید حداقل یک نفر را به منظور ارائه کمکهای مشورتی در کشتی معرفی نماید؛ چنین شخصی باید برمبنای روشی محرمانه، مشاوره ای بی طرفانه درباره چگـونگی طرح شکایت دریانوردان ارائه نماید و در فرآیند رسیدگی به شکایت، به آنها مساعدت کند.
- در اثنای رسیدگی به شکایت، اشخاص دیگری که مورد اعتماد دریانوردان باشند، میتوانند آنها را همراهی نمایند و نمایندگیشان را برعهده داشته باشند.
- دریانوردان و یا افراد معتمد مذکور در بندهای (۲) و (۳) نباید به علت طرح شکایت تحت بازخواست و پیگرد قرار گیرند.
- طرح شکایت براساس این آییننامه، خدشه ای به حقوق دریانوردان برای طرح دعوا در مراجع قضایی یا سایر مراجع حل اختلاف حسب مورد وارد نمینماید.
- مالک کشتی علاوه بر ارائه نسخهای از قرارداد کار، باید یک نسخه از متن «آیین رسیدگی به شکایت در کشتی» حاوی اطلاعات مربوط به نام شخص معتمد مذکور در بند (۲)، نشانی و شماره تلفن مالک کشتی و مرجع صلاحیت دار برای رسیدگی به شکایات در دولت صاحب پرچم و در صورتی که این محل با محل اقامت دریانوردان متفاوت باشد، دولت محل اقامت دریانورد را در اختیار دریانوردان قرار دهد. مالک کشتی باید هرگونه تغییر در «آیین رسیدگی به شکایت در کشتی» را از طریق آگهی آن در کشتی به دریانوردان اطلاع دهد. ماده ۱- وظایف زیر جز در مواردی که در جدول پیوست این آیین نامه که به مهر دفتر هیئت دولت تأیید شده است به نحو دیگری مقرر شده باشد، برعهده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است: الف – تهیه و تنظیم پیش نویس لوایح قانونی و ضوابط و دستورالعمل های اجرایی لازم و فراهم کردن مقدمات سه جانبه گرایی موضوع ماده (۷) مقاوله نامه و انجام مشورت با سازمان های صنفی مالکان کشتی ها و دریانوردان برای اجرای مؤثر مقاوله نامه مزبور. ب – مدیریت عالی و ایجاد هماهنگی بین دستگاه های اجرایی مرتبط با اجرای مقاوله نامه مزبور. ماده واحده ـ به دولت جمهوری اسلامی ایران اجازه داده میشود به مقاولهنامه کار دریایی مصوب ۱۷ فوریه ۲۰۰۶ میلادی (برابر با ۱۸ بهمن ۱۳۸۴ هجری شمسی) سازمان بینالمللی کار( به شرح پیوست) ملحق شود و اسناد آن را مبادله نماید. بسماللهالرحمنالرحیم مقاولهنامه کار دریایی مصوب ۲۰۰۶ میلادی (برابر با ۱۳۸۴ هجریشمسی) مقدمه فراهمایی (کنفرانس) عمومی سازمان بینالمللی کار که به وسیله هیأت مدیره دفتر بینالمللی کار در تاریخ هفتم فوریه ۲۰۰۶ میلادی (۱۳۸۴/۱۱/۱۹ هجریشمسی) نود و چهارمین نشست خود را در ژنو برگزار نمود، با تمایل به تدوین سند واحد و منسجمی که تا حد ممکن در برگیرنده جدیدترین استانداردهای مربوط به مقاولهنامه ها و توصیهنامههای بینالمللی کار دریایی موجود و نیز اصول بنیادین که در سایر مقاولهنامههای بینالمللی کار وجود دارد به ویژه موارد زیر باشد: ـ مقاوله نامه کار اجباری مصوب ۱۹۳۰ میلادی (۱۳۰۹ ه.ش) (شماره ۲۹)؛ ـ مقاولـهنامه آزادی انجمنها و حمایت از حق تشـکل مصوب ۱۹۴۸ میـلادی (۱۳۲۷ ه.ش) (شماره ۸۷)؛ ـ مقاوله نامه حق تشکل و مذاکره جمعی مصوب ۱۹۴۹ میلادی (۱۳۲۸ ه.ش) (شماره ۹۸)؛ ـ مقاوله نامه تساوی مزد مصوب ۱۹۵۱ میلادی (۱۳۳۰ ه.ش) (شماره ۱۰۰)؛ ـ مقاوله نامه لغو کار اجباری مصوب۱۹۵۷میلادی(۱۳۳۶ه.ش) (شماره۱۰۵)؛ ـ مقاوله نامه تبعیض (در اشتغال و حرفه) مصوب ۱۹۵۸ میلادی (۱۳۳۷ ه.ش) (شماره ۱۱۱)؛ ـ مقاولهنامه حداقل سن مصوب ۱۹۷۳ میلادی (۱۳۵۲ ه.ش) (شماره ۱۳۸)؛ ـ مقاوله نامه بدتریناشکال کار کودک مصوب۱۹۹۹ میلادی (۱۳۷۸ ه.ش) (شماره ۱۸۲)؛ و با آگاهی از اختیارات اصلی سازمان که همانا ارتقاء شرایط شایسته کار میباشد، و با عنایت به بیانیه سازمان بینالمللی کار درخصوص حقوق و اصول بنیادین کار مصوب ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۷ هـ.ش)، و با توجه به این موضوع که دریانوردان مشمول سایر اسناد سازمان بینالمللی کار هستند، تحت و دارای حقوق دیگری میباشند که تحت عنوان حقوق بنیادین و آزادی های قابل اعمال در مورد کلیه افراد وضع شده است، و با در نظر گرفتن این موضوع که با اعطاء ماهیت جهانی به صنعت کشتیرانی، دریانوردان نیازمند حمایت ویژهای هستند، و همچنین با توجه به استانداردهای بینالمللی مربوط به ایمنی کشتی، امنیت افراد و مدیریت کیفیت کشتی در مقاولهنامه بینالمللی ایمنی جان اشخاص در دریا مصوب ۱۹۷۴ میلادی (۱۳۵۳ هـ.ش) (نسخه اصلاحشده)، مقاولهنامه مقررات بینالمللی برای جلوگیری از تصادفات در دریا مصوب۱۹۷۲میلادی (۱۳۵۱ هـ.ش) (نسخه اصلاحشده) و الزامات آموزش دریانوردان و صلاحیت آنها در مقاوله نامه بینالمللی استانداردهای آموزش، گواهینامه و مراقبت از دریانوردان مصوب ۱۹۷۸ میلادی (۱۳۵۷ ه.ش) (نسخه اصلاحشده)، و با یادآوری اینکه کنوانسیون سازمان ملل متحد در خصوص حقوق دریاها مصوب ۱۹۸۲ میلادی (۱۳۶۱ ه.ش) چهارچوب حقوقی کلی را تدوین مینماید که تمامی فعالیت ها در اقیانوس ها و دریا باید در محدوده آن انجام گیرد و دارای اهمیتی استراتژیک به عنوان مبنایی برای همکاری و فعالیت در بخش دریایی در سطح ملی، منطقهای و جهانی بوده و انسجام آن نیز باید حفظ شود، و با یادآوری این که ماده (۹۴) کنوانسیون سازمان ملل متحد در خصوص حقوق دریاها مصوب ۱۹۸۲ میلادی (۱۳۶۱ هـ.ش) وظایف و تعهدات دولت صاحب پرچم را از جمله در خصوص شرایط کار، موضوعات مربوط به خدمه و اموراجتماعی در کشتی هایی که حامل پرچم آن کشور میباشند، تعیین نموده است، و با یادآوری این که بند (۸) ماده (۱۹) اساسنامه سازمان بینالمللی کار که مقرر میدارد در هیچ موردی تصویب هر مقاوله نامه یا توصیه نامه بهوسیله فراهمایی (کنفرانس) یا تصویب هر مقاولهنامه توسط هر کشور عضو، نباید این گونه تلقی شود که تأثیری بر هر قانون، حکم، عرف یا قراردادی داردکه شرایط مطلوب تری را برای کارگران، مربوط نسبت به آنچه در مقاولهنامه یا توصیه نامه مذکور پیشبینی شده است، تأمین مینماید، و با عزم به این که این سند جدید باید به گونهای تدوین شود که بیشترین پذیرش ممکن را در میـان مالکین کشـتی ها، دریانوردان و دولت هایی به دست آورد که متعهد به اصول کارشایسته شدهاند، و این که این سند باید به راحتی قابلیت روزآمد شدن را داشته باشد و از طرفی دیگر باید شرایط را برای اعمال و اجرای مؤثر خود فراهم نماید، و با تصمیم به پذیرش برخی پیشنهادهای مربوط به تحقق چنین سندی که تنها عنوان دستور کار اجلاس میباشد، و با عزم اینکه اینپیشنهادها باید درقالب یک مقاولهنامه بینالمللی تدوین شود؛ مقاولهنامه زیر را که میتواند تحت عنوان مقاولهنامه کار دریایی (۲۰۰۶ میلادی برابر با ۱۳۸۴هـ. ش) نامیده شود، را در تاریخ بیست و سوم فوریه سال ۲۰۰۶ میلادی (۱۳۸۴/۱۲/۵) تصویب مینماید. ماده ۱ـ تعهدات کلی ۱ـ هر عضوی که این مقاوله نامه را تصویب مینماید، متعهد میگردد که مقررات آن را به نحوی که در ماده (۶) این مقاولهنامه درج گردیده است به منظور تأمین حقوق تمامی دریانوردان برای اشتغال شایسته به طور کامل اجراء نماید. ۲ـ اعـضاء باید برای تضمیـن اجراء و اعمال مـؤثر این مقاوله نامه با یـکدیگر همکاری نمایند.