رفتن به محتوای اصلی
دادیکا
رَستان
قوانین و مقررات پایه

قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه های عمومی کشور

سال تصویب
۱۳۸۲
ماده
۱۵
مرجع تصویب
مجلس شورای اسلامی
آخرین بروزرسانی
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
ماده۱

تأسیس، ساخت، تجهیز و بازسازی، توسعه، مدیریت، نظارت و سایر امور‌کتابخانه‌های عمومی در سراسر کشور به موجب این قانون انجام می‌شود.

ماده۲

به‌منظور ایفای وظایف مندرج در این قانون، هیأت امنای کتابخانه‌های‌عمومی کشور با ترکیب زیر تشکیل می‌گردد: الف - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیأت امنا). ب - رئیس شورای عالی استانها. ج - معاون ذی‌ربط از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. د - یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس‌شورای اسلامی به‌عنوان ناظر. هـ - رئیس کتابخانه ملی ایران. و - پنج نفر از صاحبنظران و شخصیت‌های علمی، فرهنگی کشور که حداقل دو نفر‌آنان را بانوان تشکیل دهند به پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و با حکم‌رئیس‌جمهور برای مدت چهار سال انتخاب می‌شوند که یک نفر از آنان به انتخاب وزیر‌فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان دبیرکل هیأت امناء مسؤولیت اداره امور دبیرخانه را‌به‌عهده خواهد داشت.

ماده۳

وظایف و اختیارات هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور به شرح زیر‌می‌باشد: الف - برنامه‌ریزی به منظور تأسیس، ساخت، تجهیز و توسعه و نظارت بر فعالیت‌کتابخانه‌های عمومی کشور. ب - تصویب دستورالعمل‌های لازم برای حمایت و نظارت بر ارائه خدمات‌کتابخانه‌های عمومی بخش خصوصی. ج - بررسی گزارشها درخصوص وضعیت کتابخانه‌های عمومی و اتخاذ تصمیمات‌لازم. د - بررسی و تصویب بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های مورد نیاز در زمینه‌های‌اداری، مالی، جذب و نگهداری نیروی انسانی، امور مربوط به اخذ درآمدها و کمکها و نحوه هزینه کردن، تأمین کتاب و سایر منابع کتابخانه‌ای و تجهیزات، مبادلات با سایر مراکز‌فرهنگی و کتابخانه‌ها، عضوگیری، امانت دادن کتاب، تشکیل انجمنهای کتابخانه‌های‌عمومی استان، شهرستان، بخش، شهر و روستا و هدایت فعالیتهای آنها. هـ - تعیین معیارها و سرانه‌های مربوط به امور مختلف کتابخانه‌های عمومی و شاخص‌های لازم برای درجه‌بندی آنها. و - بررسی و تصویب شرح وظایف، تشکیلات، ساختار، نحوه تأمین نیروی‌انسانی، ضوابط و مقررات مورد نیاز برای امور مالی و اداری دبیرخانه هیأت امناء و سایر‌موارد مرتبط با مأموریتهای آن. ز - برنامه‌ریزی برای استفاده از امکانات کتابخانه‌ها درزمینه فعالیتهای فرهنگی و هنری. ح - برنامه‌ریزی برای استفاده نابینایان از امکانات کتابخانه‌های عمومی.

تبصره

کلیه مصوبات هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور با تأیید وزیر‌فرهنگ و ارشاد اسلامی دارای اعتبار بوده و ازطریق دبیرکل هیأت مذکور ابلاغ می‌شود.

ماده۴

به منظور حسن اجرای وظایف مندرج در ماده (3) این قانون، تهیه‌گزارشهای موردنیاز از وضعیت کتابخانه‌ها، اتخاذ روشهای هماهنگ و استاندارد، تهیه‌طرحها و برنامه‌های لازم براساس سیاستهای مصوب هیأت امنا و نظارت و پیگیری‌مصوبات، دبیرخانه هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور زیرنظر رئیس هیأت امنا‌تشکیل می‌گردد.

تبصره

دبیرکل مسؤولیت اداره کلیه امور دبیرخانه و اجرای وظایف مندرج در این‌قانون و تهیه گزارشهای مورد نیاز از وضعیت کتابخانه‌ها، اتخاذ روشهای هماهنگ و استاندارد، تهیه طرحها و برنامه‌های لازم براساس سیاستهای مصوب هیأت امناء و نظارت‌و پیگیری مصوبات را برعهده دارد.

ماده۵

منابع مالی برای اداره امور دبیرخانه هیأت امناء انجمنها و کتابخانه‌های‌عمومی به شرح زیر است: الف - کمکهای دولت در بودجه سالیانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. ب - درآمدهای حاصله موضوع ماده (6) این قانون. ج - هدایا و کمکهای مردمی سازمانها، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و بخش خصوصی و مجامع بین‌المللی. د - موقوفات. هـ - درآمدهای اختصاصی انجمنها و کتابخانه‌های عمومی از محل انجام فعالیتهای‌فرهنگی آموزشی مرتبط و دریافت حق عضویت.

تبصره

دولت می‌تواند اعتبارات تخصیصی خود را برای نیل به حداقل سرانه‌ها و معیارهای قابل قبول در بودجه‌های سنواتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیش‌بینی‌نماید.

ماده۶

شهرداریها مکلفند همه ساله حداقل نیم درصد (0.5%) از درآمدهای‌خود را به منظور اداره امور کتابخانه‌ها دراختیار انجمنهای کتابخانه‌های عمومی شهر‌مربوطه قرار دهند.

ماده۷

به‌منظور تشکیل انجمنهای کتابخانه‌های عمومی استان و ایجاد هماهنگی‌و بررسی و پیشنهاد برنامه و بودجه، عملکرد و تراز مالی سالانه آنها به هیأت امناء و نیز‌حل و فصل مسائل و مشکلات انجمنهای مذکور، انجمن کتابخانه‌های عمومی استان با‌ترکیب زیر تشکیل می‌شود: الف - استاندار (رئیس انجمن استان). ب - مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان (دبیر انجمن). ج - رئیس سازمان آموزش و پرورش استان. د - رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان. هـ - رئیس شورای اسلامی استان. و - چهار نفر از شخصیتهای حقیقی یا حقوقی که حداقل یک نفر آنان از بانوان باشد‌به پیشنهاد دبیر انجمن و تصویب رئیس انجمن طبق دستورالعمل هیأت امناء.

ماده۸

ترکیب اعضای انجمن شهرستان به شرح زیر می‌باشد: الف - فرماندار (رئیس انجمن). ب - رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان (دبیر انجمن). ج - شهردار شهر مرکز شهرستان. د - رئیس شورای اسلامی شهرستان. هـ - پنج نفر از اشخاص حقیقی و حقوقی که حداقل یک نفر آنان از بانوان باشد به‌پیشنهاد دبیر انجمن و تصویب رئیس انجمن طبق دستورالعمل هیأت امناء.

ماده۹

وظایف انجمن کتابخانه‌های عمومی شهرستان عبارتند از: الف - مطالعه، بررسی و تدوین برنامه و بودجه سالانه جاری و عمرانی‌کتابخانه‌های تحت پوشش و ارائه آن به انجمن استان. ب - همکاری با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر دستگاههای دولتی در‌زمینه ساخت، تجهیز، تکمیل و بازسازی کتابخانه‌ها. ج - جذب، نگهداری و انجام سایر امور اداری مربوط به نیروی انسانی شاغل در‌کتابخانه‌های تحت پوشش. د - تشویق به اهدای زمین، کتاب و سایر کمکهای نقدی و غیرنقدی به کتابخانه‌ها. هـ- افتتاح حساب مخصوص در یکی از بانکهای دولتی در محل، برای نگهداری‌وجوه حاصل شده از محل کمکها و درآمدها. و - تهیه و نگهداری دفاتر قانونی و انجام امور دریافت و پرداخت و امور مالی و واریز کمکهای نقدی و تقویم و نگهداری کمکهای غیرنقدی. ز - تهیه و ارسال گزارش عملکرد و تراز مالی سالانه انجمن در پایان هر سال جهت‌بررسی به انجمن کتابخانه‌های عمومی استان.

ماده۱۰

انجمن کتابخانه‌های عمومی استان با تصویب هیأت امنا می‌تواند در‌بخشها، شهرها و روستاهایی که دارای شرایط لازم هستند نسبت به تشکیل انجمن‌کتابخانه‌های عمومی بخش، شهر و روستا اقدام نماید.

تبصره

وظایف انجمنهای کتابخانه‌های عمومی بخش، شهر و روستا در چارچوب‌وظایف انجمن کتابخانه‌های عمومی شهرستان، و ترکیب انجمنهای مذکور با لحاظ نوع‌اعضای انجمن کتابخانه‌های عمومی شهرستان به موجب دستورالعملی است که‌به‌تصویب هیأت امنا می‌رسد.

ماده۱۱

تکلیف مالکیت اموال منقول و غیرمنقول دولتی کتابخانه‌های عمومی و امور اداری، مالی و استخدامی آنها در آئین‌نامه اجرایی این قانون مشخص خواهد شد،‌لکن کمکها و منابع نقدی و غیرنقدی اهدایی اختصاص داده شده به انجمن در حکم‌دارایی و اموال انجمن محسوب و درچارچوب ضوابط مصوب هیأت امنای کتابخانه‌های‌عمومی کشور و طبق نظر اهداء کننده استفاده و هزینه می‌شود.

تبصره ۱

کتابخانه‌های عمومی به‌عنوان نهاد عمومی غیردولتی از استقلال مالی‌برخوردار بوده و هیأت امناء انجمنها و دبیرخانه‌های آنها از ارکان آن محسوب‌می‌شوند.

تبصره ۲

کتابخانه ملی، کتابخانه‌های آستان قدس رضوی (ع)، حضرت معصومه‌سلام‌الله علیها، حضرت عبدالعظیم (ع)، احمدبن موسی (ع)، کتابخانه آیت‌الله‌العظمی‌مرعشی نجفی و کتابخانه مجلس شورای اسلامی تابع ضوابط و مقررات مربوط به خود و کتابخانه‌های وقفی تابع وقفنامه می‌باشند.

تبصره ۳

کتابخانه‌های خصوصی اشخاص که با حفظ مالکیت خود و بدون وقف‌نمودن، آن را مورد استفاده عمومی قرار داده یا خواهند داد از شمول حکم این ماده خارج‌است.

ماده۱۲

شهرداریها می‌توانند مقدار مناسب از اراضی متعلق به خود را برای‌ساختمان کتابخانه‌های عمومی براساس طرحهای توسعه شهری به صورت بلاعوض‌دراختیار انجمن کتابخانه‌ها قرار دهند. مؤسسات و شرکتهای دولتی یا وابسته به دولت نیز‌مجازند زمین و ابنیه مورد نیاز را برای ساختن کتابخانه عمومی به صورت بلاعوض واگذار‌نمایند.

تبصره

وزارت مسکن و شهرسازی مکلف است فضاهای مورد نیاز کتابخانه‌های‌عمومی را که براساس معیارهای مذکور در بند (هـ) ماده (3) این قانون تعیین می‌شود در‌طرحهای توسعه منظور نموده و مشاورین طرف قرارداد خود را ملزم به رعایت آنها نماید.

ماده۱۳

نحوه رسمیت یافتن جلسات و حدنصاب آراء لازم برای اخذ تصمیمات‌هیأت امناء و انجمنهای کتابخانه‌های عمومی استان، شهرستان، بخش، شهر و روستا در‌آئین‌نامه اجرایی این قانون مشخص خواهد شد.

ماده۱۴

آئین‌نامه اجرایی این قانون توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تهیه و حداکثر ظرف مدت سه ماه به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

ماده۱۵

قانون تأسیس کتابخانه عمومی در تمام شهرها مصوب 1344.10.2 و اصلاحات بعدی و سایر قوانین و مقررات مغایر با این قانون لغو می‌گردد.

مطالعه را به پژوهش تبدیل کنید

این سند به چه منابعی وصل است؟

دلیل ارتباط‌ها را ببینید، منابع را مقایسه کنید و مسیر مطالعه خودتان را بسازید.

۶ ارتباط ثبت‌شده مقایسه منابع پرونده شخصی
کشف ارتباط‌ها
پرسشی درباره‌ی قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه های عمومی کشور دارید؟

پرسش رایگان ثبت می‌شود و وکلای عضوِ رستان پاسخ می‌دهند. برای پرونده‌ی مشخص، از وکیلِ تأییدشده‌ی استانِ خودتان مشاوره بگیرید.