دستورالعمل موارد الزام به توقیف وسایل نقلیه موضوع تصادفات رانندگی و نحوه ترخیص آنها

معانی اصطلاحات و اختصارات مندرج در دستورالعمل به شرح زیر است: الف- وسیله نقلیه: عبارت است از خودروهای موتوری زمینی غیرریلی و یدک و (کفی (تریلر) متصل به آنها اعم از سبک سنگین و موتورسیکلت ب- توقیف: عبارت است از جلوگیری از تردد وسیله نقلیه و انتقال آن به توقفگاه یا متوقف نمودن آن با چرخ یا ابزار الکترونیکی ب- توقفگاه: عبارت است از محل نگهداری وسایل نقلیه توقیفی ت- مالک: شخصی که دارای اسناد معتبر مالکیت وسیله نقلیه بوده یا نام وی در سامانه راهور ثبت شده است و یا نماینده یا منصرف قانونی است. ث- فراجا: افسران و درجه داران آموزش دیده فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران موضوع ماده ۲ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی. ج- تصادف رانندگی: هرگونه حادثه مطابق بند ۴ ماده یک آیین‌نامه اجرایی بند (د) ماده ۱۱۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳/۰۳/۰۱ که منجر به خسارت بدنی غیرعمدی گردد. چ- وسیله نقلیه فرسوده: وسیله نقلیه توقیفی که به علت طول عمر یا میزان کارکرد یا در اثر تصادف دچار افت عملکردی و ایمنی شده و امکان رفع عیب و نقص آن وجود ندارد.

کارشناسان تصادفات رانندگی موظفند در تصادفات موضوع این دستورالعمل از موارد زیر عکس‌برداری و در صورت امکان فیلم تهیه نموده و به کروکی الکترونیک ضمیمه نمایند:

1. ۱از هر چهار طرف وسیله نقلیه شامل سمت راست، چپ، روبرو و پشت به نحوی که نمای آن به وضوح مشخص باشد.
2. ۲تمامی قسمتهای آسیب دیده وسیله نقلیه در تصادف جاری.
3. ۳هرگونه عامل خارجی که در تشخیص کارشناسی موثر است از قبیل خط ترمز، موانع موجود در مسیر یا کنار مسیر، تابلوها و علایم راهنمایی و رانندگی.

فراجا صرفا در موارد زیر امکان توقیف خودروی در صحنه تصادف را دارد: الف- رانندگی در حالت مستی یا استعمال مواد مخدر یا روانگردان ب- رانندگی بدون گواهینامه رانندگی یا عدم تناسب گواهینامه با نوع وسیله نقلیه. پ- در صورت مسروقه بودن وسیله نقلیه و نیز موارد وجود دستور توقیف از مقام ذی صلاح قانونی ت- چنانچه وسیله نقلیه مقصر، فاقد بیمه نامه ث تصادف منجر به فوت شخص ثالث باشد. ج- در صورتی که اتباع غیرمجاز راننده وسیله نقلیه باشد. چ- در صورت فرار راننده از صحنه تصادف. ح- در تصادفات منجر به جرح موضوع ماده (۷۱۵) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۰۲/۰۱ چنانچه مقصر نسبت به نظریه کارشناس تصادفات اعتراض نداشته باشد از توقیف خودداری می‌گردد و چنانچه توقیف انجام شده باشد فوراً رفع توقیف صورت می گیرد.

در صورتی که راننده به هر دلیل امکان انتقال و جابجایی وسیله نقلیه را ندارد به منظور مدیریت معابر ترافیکی در محل حادثه و جلوگیری از ایجاد ضرر و زیان به وسیله نقلیه از قبیل سرقت و تخریب وسیله نقلیه به نزدیکترین توقفگاه منتقل می‌شود. در این موارد وسیله نقلیه بدون نیاز به دستور مقام قضایی و یا مراجعه مالک یا متصرف یا فرد مأذون از سوی وی ضمن پرداخت هزینه های پارکینگ و جریمه های موضوع قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹/۱۲/۰۸ وسیله نقلیه تحویل داده می‌شود.

در انتقال و توقیف وسیله نقلیه رعایت تشریفات مقرر در ماده (۱۳) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی ضروری است.

هزینه های حمل و نگهداری وسایل نقلیه توقیفی حداکثر برابر تعرفه‌های مصوب هیئت وزیران خواهد بود که به صورت الکترونیک محاسبه و دریافت می‌شود.

مراجع قضایی و فراجا حسب مورد مکلفند در صورتی که موجبی برای ادامه توقیف وسیله نقلیه نباشد. بلافاصله و حداکثر ظرف سه روز ضمن اعلام به مالک به طرق مقتضی از جمله ارسال پیامک جهت پیگیری برای ترخیص دستور رفع توقیف وسیله نقلیه را صادر نموده و به سامانه جامع پارکینگ اعلام نماید.

در خصوص وسایل نقلیه فرسوده که به دلایلی از قبیل تصادف یا سوختگی غیر قابل بازسازی هستند. اطلاع رسانی به مالک از طرق مقتضی از جمله ارسال پیامک صورت خواهد گرفت تا ظرف یک ماه جهت اقدام مقتضی مراجعه نماید و در صورت عدم مراجعه در صورتی که مرجع توقیف فراجا باشد، مراتب را به دادستان عمومی و انقلاب شهرستان و یا رئیس حوزه قضایی بخش جهت اقدام قانونی اعلام می‌دارد و چنانچه مرجع توقیف دادگاه باشد، رأساً در این مورد تعیین تکلیف خواهد نمود.

چنانچه تصادف منجر به فوت شده باشد، جهت ترخیص وسیله نقلیه، ورثه با ارائه گواهی حصر وراثت می‌تواند جهت رفع توقیف اقدام نمایند و چنانچه تصادف منجر به جرح باشد و فرد در اثر آن محجور شده باشد حسب مورد ولی قهری یا قیم می‌توانند نسبت به درخواست ترخیص اقدام نمایند. مجید انصاری- معاون حقوقی رئیس‌جمهور