ماده۱۲آیین نامه مشاغل سخت و زیان آور موضوع قانون تامین اجتماعیمصوب ۱۳۵۴ · ماده ۸ از ۸
نحوه توالی و تناوب اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور به شرح زیر تعیین میگردد:
- ایام زیر چنانچه در فواصل اشتغال به کارهای سخت و زیانآور واقع شود، به عنوان سابقه اشتغال در کارهای سخت و زیان آور محسوب میگردد. الف ـ تعطیلات هفتگی ب ـ تعطیلات رسمی ج ـ ایام استفاده از مرخصی استحقاقی د ـ ایام استفاده از مرخصی بابت ازدواج یا فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان به مدت ۳ روز با دریافت دستمزد در مورد مشمولان قانون کار. هـ ـ ایام استفاده از مرخصی استعلاجی یا استراحت پزشکی اعم از اینکه حقوق ایام مزبور توسط کارفرما پرداخت شود و یا اینکه بیمه شده از غرامت دستمزد ایام بیماری استفاده کرده باشد. و ـ تمام یا قسمتی از خدمت نظام وظیفه در جبهههای نبرد حق علیه باطل یا حضور داوطلبانه در جبهه. ز ـ دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده بر اساس آن به عنوان آزاده شناخته شده باشد حسب تقاضای وی.
- ایام و موارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کارهای سخت و زیانآور واقع شود، موجب زایل شدن توالی اشتغال در کارهای سخت و زیانآور نمیگردد. الف ـ ایام خدمت وظیفه سربازی (دوران ضرورت و احتیاط) مشروط بر اینکه بیمه شده حداکثر تا دو ماه پس از پایان خدمت به کار سابق خود برگشته و یا اینکه در کار دیگری که سخت و زیانآور شناخته شده مشغول به کار شده باشد. ب ـ دوران توقیف بیمه شده در صورتی که منتهی به محکومیت وی نگردد و یا اینکه کارفرما بر اساس تکلیف قانونی حقوق دوران مزبور را به بیمه شده پرداخت نماید. ج ـ ایام حالت تعلیق که به واسطه عوامل قهریه طبیعی و یا حوادث و مخاطرات اجتماعی (مانند سیل، زلزله، جنگ و آتشسوزی) که خارج از اراده کارفرما و بیمهشده بوده و در نتیجه آن کارگاه به طور موقت تعطیل میگردد. دـ ایام استفاده از مقرری بیمه بیکاری مشروط بر اینکه بیمه شده قبل از برقراری بیمه بیکاری در مشاغل سخت و زیانآور اشتغال به کار داشته و در حین مقرریبگیری و یا حداکثر تا دو ماه پس از اتمام دوره مزبور در مشاغلی که سخت و زیانآور شناخته شده مشغول به کار شده یا طبق این آییننامه بتواند بازنشسته شود. هـ ـ ایام خدمت در جبهه که به تایید مراجع ذیصلاح رسیده باشد. و- دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده براساس آن به موجب قانون آزاده شناخته شده باشد. زـ ایام بلاتکلیفی بیمه شده که مستند به آرای صادره از سوی مراجع حل اختلاف و یا سایر مراجع قانونی منجر به صدور رای بازگشت به کار یا پرداخت حقوق ایام مزبورشده باشد. ح ـ ایام استفاده از غرامت دستمزد ایام بیماری که در فاصله زمانی ۱۰/۵/۸۴ تا ۴/۱/۵۹ واقع شده باشد. ط ـ غیبت غیر موجه حداکثر به مدت ده روز در سال در مورد کارگاههای مشمول قانون کار یا براساس مقررات انظباطی، تخلفاتی و یا استخدامی مربوط در کارگاههای غیر مشمول قانون کار که منجر به اخراج، انفصال موقت و یا دایم نشده باشد. ی ـ مدت یک ماه استفاده از مرخصی بدون حقوق موضوع ماده ۶۷ قانون کار.
- ایام و موارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کارهای سخت و زیانآور واقع شود توالی اشتغال او را از بین برده و موجب تناوب اشتغال وی میگردد. الف ـ استفاده از مرخصی بدون حقوق به مدت بیش از دو ماه به هر منظور و تحت هر عنوان علاه بر مرخصی مندرج در بند ی ردیف ۲ این ماده. ب ـ اخراج، استعفا، انفصال و بازخریدی مشروط بر اینکه حداکثر تا دو ماه در مجموع پس از تاریخ موارد مزبور در مشاغلی که سخت و زیان آور شناخته شده مشغول به کار نشده یا طبق این آیین نامه نتواند بازنشسته شود. ج ـ اشتغال در کارها و مشاغل عادی به مدت یک ماه. د – اشتغال در حرف و مشاغل آزاد به مدت یک ماه هـ ـ بیمه اختیاری به مدت یک ماه وـ بیکاری بدون دریافت مقرری بیکاری بیش از دو ماه زـ سایر موارد مشابه ماده ۱۳- شرایط بازنشستگی در کارهای سخت و زیان آور به شرح زیر میباشد: ۱- بیمه شدگانی که حداقل ۲۰ سال سابقه کار متوالی یا بیست و پنج سال سابقه کار متناوب و پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور را داشته باشند بدون شرط سنی میتوانند در خواست بازنشستگی از سازمان تامین اجتماعی نمایند. ۲- چنانچه کمیسیونهای پزشکی موضوع ماده (۹۱) قانون تأمین اجتماعی قبل از رسیدن بیمه شده شاغل در کارهای سخت و زیانآور به سابقه مقرر در بند (۱) فوق، فرسایش جسمی و روحی وی را ناشی از اشتغال به کارهای سخت و زیانآور تشخیص و تأیید نمایند. ۳- این قبیل بیمه شدگان به صرف ارائه درخواست بازنشستگی مجاز به ترک کار نبوده و میباید احراز شرایط و استحقاق آنها جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیانآور رسماً از سوی سازمان تأمین اجتماعی به آنها ابلاغ و سپس ترک کار نمایند.
- چنانچه بیمه شده شرایط استفاده از بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیانآور را طبق این آییننامه احراز کند سازمان تأمین اجتماعی مکلف است نسبت به برقراری مستمری وی از تاریخ ترک کار اقدام نماید.
- افرادی که حداقل بیست (۲۰) سال متوالی یا بیست و پنج (۲۵) سال متناوب سابقه پرداخت حقبیمه در مشاغل سخت و زیانآور مربوط به قبل از تاریخ تصویب قانون را داشته باشند و یا در آینده شرایط مذکور را احراز نمایند میتوانند درخواست بازنشستگی خود را با رعایت بند (۱) این ماده به سازمان تأمین اجتماعی تسلیم نمایند. ماده ۱۴ـ کارفرما مکلف است پس از احراز شرایط بازنشستگی بیمه شده شاغل در کارگاه وی، طبق این آییننامه معادل چهار درصد (۴%) میزان مستمری برقراری بیمه شده نسبت به سنوات اشتغال او در مشاغل سخت و زیانآور را که توسط سازمان تأمین اجتماعی محاسبه و مطالبه میگردد به طور یکجا به سازمان یاد شده پرداخت نماید. ماده ۱۵ـ آثار محدودیتها و مزایای مندرج در قانون برای مواردی که بازنشستگی به موجب این آییننامه ایجاد میشود منحصر به همان شغل در همان کارگاه خاص بوده و قابل تسری و تعمیم در دیگر شغلهای مشابه در سایر کارگاهها نمیگردد. ماده ۱۶ـ اجرای این آییننامه در مورد آن دسته از مشمولین قانون تأمیناجتماعی که در مشاغل سخت و زیانآور وزارت دفاع و پشتیبانی و نیروهای مسلح و شرکتها و سازمانهای تابعه آن به صورت خرید خدمت مشغول خدمت میباشند با رعایت مقررات و ضوابط نیروهای مسلح و با هماهنگی سازمان تأمین اجتماعی خواهد بود.