آیین‌‌نامه حمایت از نخبگان ایرانی

در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

1. ۱وزارتین: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
2. ۲معاونت: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس‌ جمهور.
3. ۳بنیاد: بنیاد ملی نخبگان.
4. ۴نخبگان: اشخاص مورد تأیید بنیاد ملی نخبگان بر اساس ماده (۴) اساسنامه بنیاد و آیین‌نامه مربوط.
5. ۵دانشگاه: هر یک از دانشگاه‌‌ها و مؤسسات آموزش‌‌عالی و پژوهشی اعم از دولتی و غیردولتی دارای مصوبه از شورای گسترش وزارتین و سایر مراجع قانونی و حوزه‌های علمیه دارای مجوز از شورای گسترش حوزه‌‌های علمیه.
6. ۶دستگاه اجرایی: دستگاه‌های اجرایی ذیل قوه مجریه مذکور در ماده (۲۹) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی،‌ اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.
7. ۷شبکه آزمایشگاهی: شبکه ملی آزمایشگاهی کشور که در چهارچوب مصوبات شورای‌عالی علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت می‌کند.

به منظور حمایت از پژوهش‌های نخبگان و ارتقای عملکرد و تأثیرگذاری ایشان، پژوهانه استفاده از خدمات شبکه آزمایشگاهی به نخبگان اعطا می‌‌شود. شیوه‌‌نامه نحوه اعطای پژوهانه خدمات آزمایشگاهی نخبگان توسط بنیاد با همکاری وزارتین و معاونت تهیه و ابلاغ می‌گردد.

وزارتین موظفند با همکاری بنیاد و در چهارچوب مصوبات شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، زمینه پذیرش رتبه‌‌های برتر آزمون متمرکز (کنکور) سراسری را تا مقطع تحصیلی دکتری در رشته‌‌های گروه علوم پایه و علوم انسانی و برگزیدگان مسابقات علمی (المپیادهای) دانش‌آموزی را تا مقطع تحصیلی دکتری در رشته‌‌های گروه علوم پایه و علوم انسانی در دانشگاه‌های برتر و اعطای راتبه علمی(بورس) عضویت هیئت علمی در دانشگاه‌‌ها برای جذب برگزیدگان مسابقات علمی (المپیادهای) دانش‌آموزی را در چهارچوب قوانین و مقررات فراهم نمایند.

به منظور ارتقای مشارکت نخبگان در توسعه علم و فناوری و حل چالش‌‌های فناورانه ملی و جذب ایشان در بنگاه‌‌های اقتصادی کشور، طرح اشتغال (۱۰۰۰) نخبه در سال مشتمل بر موارد زیر اجرا می‌‌شود:

1. ۱معاونت با همکاری وزارتخانه‌ های صنعت، معدن و تجارت و ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است (۱۰) طرح (پروژه) ملی، توسعه‌ای، امید آفرین و تحول‌ ساز پیشران تحقیق و توسعه در حوزه فناوری‌های نوین با اولویت هوش مصنوعی، فناوری‌های نوین رقومی (دیجیتال)، زیست فناوری و دارویی، رایانش کوانتومی، پزشکی بازساختی و امنیت غذایی مرتبط با رفع نیازهای کشور را با مشارکت بنگاه‌های اقتصادی تهیه و به شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان ارایه دهد.
2. ۲با تصویب شورا حداقل بیست درصد (۲۰%) منابع مورد نیاز طرح (پروژه)‌های پیشران در قالب حمایت‌های دولتی از سوی معاونت مشروط به تحقق اشتغال نخبگان تأمین می‌‌شود. سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است منابع مورد نیاز اجرای این برنامه را از محل منابع در اختیار معاونت در قالب لوایح بودجه‌‌های سنواتی پیش‌‌بینی نماید.
3. ۳هزینه‌‌کرد شرکت‌های مجری در قالب آیین ‌نامه‌های اجرایی بندهای (ب) و (ت) ماده (۱۱) قانون جهش تولید دانش‌‌بنیان موضوع تصویب‌نامه‌ های شماره ۱۱۷۲۰۵/ت۶۰۰۲۳هـ مورخ ۴/۷/۱۴۰۱ و شماره ۱۵۲۷۵۵/ت۶۰۳۸۴هـ مورخ ۲۳/۸/۱۴۰۱ مشمول حمایت‌های مالیاتی می‌‌شود.

با هدف استفاده از ظرفیت علمی و حرفه‌ای متخصصین و نخبگان ایرانی خارج از کشور در مراکز علمی، فناوری و صنعتی داخلی و فراهم نمودن شرایط مناسب جهت توسعه فناوری‌های نوظهور و پیشرفته در کشور، معاونت موظف است با همکاری بنیاد، برنامه جامع حمایت از همکاری و جذب نخبگان و متخصصین ایرانی خارج از کشور را با هدف جذب و همکاری سالانه (۱۰۰۰) نفر از این متخصصین و مشتمل بر موارد زیر تدوین نماید:

1. ۱معاونت با همکاری بنیاد و وزارتین ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، دستورالعمل مربوط به اوصاف دانش‌آموخته برجسته، دانشگاه‌های مورد قبول بین‌المللی و چگونگی انتخاب افراد مشمول جهت جذب در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌‌عالی و پژوهشی را تدوین و ابلاغ می‌نماید. سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است سالیانه (۲۰۰) ردیف مجوز استخدام عضو هیئت علمی مورد نیاز این بند را تأمین نماید.
2. ۲به منظور فراهم شدن بسترهای اشتغال، کارآفرینی و جذب متخصصان و دانشمندان ایرانی غیرمقیم در بخش خصوصی، معاونت موظف است طرح‌ شناسایی و جذب متخصصین ایرانی خارج از کشور را با هدف راه‌اندازی سالانه حداقل (۵۰) شرکت دانش‌بنیان و واحدهای فناور مستقر در پارک‌های علم و فناوری و اشتغال نخبگان در این کسب و کارها، ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه تدوین و به تصویب شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان برساند.
3. ۳سازمان برنامه و بودجه کشور به پیشنهاد معاونت منابع مورد نیاز این ماده را در بودجه سالیانه معاونت پیش‌بینی خواهد کرد.

معاونت موظف است با همکاری وزارتخانه‌‌های اطلاعات و امور خارجه ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، استفاده از خدمات آموزشی، پژوهشی و فناوری نخبگان ایرانی که خود یا خانواده آنها دارای تابعیت دیگری هستند را با رعایت ملاحظات صیانتی در داخل کشور تدوین و جهت سیر مراحل تصویب به مراجع ذی‌صلاح ارایه نماید.

با هدف تسهیل و راه‌اندازی شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و فناور توسط نخبگان و متخصصان ایرانی داخل و خارج از کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی از طریق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی موظف است با همکاری معاونت نسبت به کمک به ایجاد، راه‌اندازی و تأسیس شرکت، ایجاد سرمایه‌گذاری مشترک در مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی و پارک‌های علم و فناوری توسط نخبگان در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید و فرایندهای سرمایه‌گذاری، جذب سرمایه و تسهیلات و اخذ مجوزهای آنها را تسهیل کند.

با هدف تأمین مسکن نخبگان در سراسر کشور: ۱ـ در چهارچوب قانون جهش تولید مسکن ـ مصوب ۱۴۰۰ ـ نخبگان و سرآمدان علمی فاقد مسکن در اولویت برخورداری از مزایای قانون می‌باشند.

به منظور توسعه حمایت‌های بیمه‌ای از نخبگان: ۱ـ بنیاد مجاز است از نخبگان فاقد بیمه متقاضی بهره‌مندی از حمایت‌های بیمه‌ای با رعایت قوانین و مقررات تا حداکثر هفتاد درصد (۷۰%) حق بیمه افراد مشمول در قالب کمک هزینه پوشش بیمه‌ای نخبگان، حمایت نماید.

به منظور تحقق مرجعیت علمی و حمایت از دانشمندان برتر کشور و سرآمدان علمی، بنیاد مکلف است طرح حمایت از سرآمدان علمی کشور را مشتمل بر موارد زیر تدوین نماید:

1. ۱حمایت‌ها الف ـ ارایه تسهیلات ویژه سرآمدان علمی با تصویب شورای پول و اعتبار. ب ـ اعطای پژوهانه آزمایشگاهی و پژوهشی. پ ـ کمک هزینه سفرهای تحقیقاتی، علمی و زیارتی داخلی و خارجی. ت ـ کمک هزینه ثبت اختراعات با کیفیت در مراجع معتبر بین‌المللی. ث ـ اعتبارات تشویقی برای انتشارات برجسته علمی. ج ـ حمایت از پوشش بیمه عمر و زندگی و سایر بیمه‌های مورد نیاز سرآمدان علمی. چ ـ اعطای پایه تشویقی در چهارچوب مصوبات وزارتین.
2. ۲سالانه (۲۰۰) نفر از سرآمدان علمی کشور در این برنامه از حمایت‌های بنیاد بهره‌مند می‌شوند.
3. ۳بنیاد با همکاری معاونت و وزارتین، دستورالعمل ارزیابی و شناسایی سرآمدان علمی موضوع این ماده را تهیه و ابلاغ می‌نماید.

وزارتین موظف هستند با همکاری بنیاد و سازمان اداری و استخدامی کشور سالانه معادل بیست درصد (۲۰%) از ظرفیت جذب اعضای هیئت علمی خود در دانشگاه و همچنین مؤسسات پژوهشی وابسته به دستگاه‌های اجرایی را به نخبگان اختصاص دهند. این افراد در قالب قرارداد پیمانی یکساله جذب می‌شوند و در مدت مذکور فرآیند جذب مشتمل بر گزینش علمی و عمومی آنها در چهارچوب ضوابط معمول انجام می‌گیرد.

به منظور جذب و نگهداشت نخبگان و استفاده بهینه از ظرفیت علمی و فناوری فارغ التحصیلان دوره‌‌های دکتری مورد تأیید وزارتین، بنیاد و وزارتین موظفند نسبت به اشتغال حداقل (۱۰۰۰) نفر از محققان پسا دکترا بر اساس آیین‌نامه مصوب شورای‌عالی علوم، تحقیقات و فناوری اقدام نمایند.

در راستای نیل به مرجعیت علمی در سطح بین‌المللی، وزارتین موظفند پشتیبانی و حمایت برای نمایه‌سازی مجلات معتبر داخلی در نمایه‌‌های بین‌المللی را به انجام برسانند و مشوق ‌هایی را برای مدیران مسئول و سردبیران این نشریات در نظر بگیرند.

در اجرای آیین‌نامه جذب و نگهداری سرمایه انسانی استعداد برتر و نخبه در دستگاه‌های اجرایی موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۵۴۴۴۹/ت۵۹۵۰۶هـ مورخ ۲/۱۲/۱۴۰۰، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است با همکاری بنیاد، زمینه جذب سالانه حداقل (۱۰۰۰) نفر از نخبگان کشور در دستگاه‌‌های اجرایی را فراهم نماید.

کلیه دستگاه‌‌های اجرایی مکلفند اطلاعات مورد نیاز برای رصد و تحلیل وضعیت نخبگان در زمینه‌‌های مختلف از جمله معیشت، اشتغال، مسکن، تحصیل، بیمه و مهاجرت را با رعایت قوانین و مقررات تهیه و به صورت دوره‌ای در اختیار بنیاد قرار دهند. شیوه ‌نامه اجرای این ماده ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین ‌نامه توسط بنیاد تدوین و ابلاغ می‌ شود.

به منظور مدیریت اثربخش چرخش نخبگان، توسعه تعاملات هدفمند بین ‌المللی آنها و ارتقای نظام سیاست‌گذاری و مدیریت امور نخبگان و در چهارچوب سند راهبردی کشور در امور نخبگان ـ مصوب ۱۳۹۱ ـ شورای عالی انقلاب فرهنگی و همچنین صیانت از پژوهشگران و فناوران کشور، وزارتین و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظفند ضوابط فعالیت مؤسسات کاریابی در حوزه اعزام نیروی کار و اعزام دانشجو را برای نخبگان و متخصصین، با همکاری وزارت امورخارجه و بنیاد و در چهارچوب قوانین و مقررات موجود تدوین و ابلاغ نمایند.

با هدف ارتقای روحیه خودباوری علمی و الگوسازی برای مسئولیت‌پذیری و اثربخشی نخبگان در جامعه، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است با همکاری بنیاد نسبت به حمایت از توسعه تولید محتوای رسانه‌ای با محوریت معرفی نخبگان و سرآمدان علمی و نقش آنها در حل مسائل جامعه و نیز ارائه تجربیات موفق نخبگان بازگشته به داخل کشور اقدام نماید.

دستگاه‌‌های اجرایی ذی‌ربط مکلفند با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور بودجه لازم برای عملیاتی سازی این آیین نامه را در لوایح بودجه سنواتی خود پیش‌بینی نمایند. معاون اول رئیسجمهور ـ محمد مخبر