تعاریف الف ـ اصطلاحاتی که در این آییننامه به کار رفته است, بشرح زیر تعریف میشوند:
- قانون: قانون برگزاری مناقصات.
- سازمان: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.
- کارفرما: دستگاههای موضوع بند « ب» ماده (۱) قانون.
- هیئت انتخاب مشاوره: هیئتی مرکب از حداقل سه عضو شامل بالاترین مقام کارفرمایی یا نماینده وی, ذیحساب یا بالاترین مقام مالی دستگاه مناقصهگزار و کارشناس متخصص به انتخاب واحد متقاضی مشاوره.
- مشاوره: خدمات مهندسی مشاوره و مشاوره فنی ـ بازرگانی مشتمل بر مطالعه, طراحی یا مدیریت بر طرح و اجرا و نظارت یا هر نوع خدمات مشاورهای از جمله: ۵ ـ۱ـ طراحی مفهومی, پایه و تفصیلی, نیمه تفصیلی و اجرایی, ۵ ـ۲ـ مطالعات توجیهی و تهیه طرح, ۵ ـ۳ـ مطالعات پژوهشی, تحقیقاتی, بنیادی, کاربردی, راهبردی و توسعهای, ۵ ـ۴ـ مطالعات موضوعی, بخشی, جامع و میان بخشی, ۵ ـ ۵ ـ مطالعات منطقه ای و آمایش سرزمین, ۵ ـ۶ ـ تهیه و تنظیم استانداردها, ضوابط و معیارهای فنی و اجرایی, ۵ ـ۷ـ برنامه ریزی و کنترل پروژه, ۵ ـ ۸ ـ مهندسی ارزش, ۵ ـ۹ـ برنامه ریزی آموزشی و توسعه منابع انسانی, ۵ ـ ۱۰ـ پایش و ارزشیابی طرحها, ۵ ـ۱۱ـ خدمات مدیریتی, ۵ ـ۱۲ـ مدیریت طرح, ۵ ـ۱۳ـ کنترل مهندسی, ۵ ـ۱۴ـ مطالعات اقتصادی, ۵ ـ ۱۵ـ امکانسنجی, طراحی و مدیریت سیستمها, ۵ ـ۱۶ـ مطالعات ارزیابی زیست محیطی, ۵ ـ۱۷ـ نظارت بر اجرا, نصب و بهرهبرداری, ۵ ـ ۱۸ـ مطالعات آماری, ۵ ـ ۱۹ـ نقشه برداری و ایجاد سیستمهای اطلاعات جغرافیایی, ۵ ـ۲۰ـ ویژه سازی, نصب, راهاندازی, نگهداری و پشتیبانی بستههای نرمافزاری, ۵ ـ۲۱ـ برنامهریزی, امکانسنجی, مدیریت طرح, استانداردسازی, مطالعه, طراحی, ساخت, پیادهسازی, ارزیابی و ممیزی نظامهای فناوری اطلاعات, ۵ ـ۲۲ـ معماری اطلاعات, برنامهنویسی, پیادهسازی, انتقال, پشتیبانی و نگهداری نرمافزاری سفارشی, ۵ ـ۲۳ـ طراحی شبکههای رایانهای, ۵ ـ۲۴ـ خدمات جانبی و مکمل خدمات مشاوره.
چنانچه به سبب توسعه فناوری و زمینههای تخصصی نیازی به افزودن یا تغییر موارد فوق باشد, به پیشنهاد دستگاههای اجرایی و تأیید سازمان, موضوع ابلاغ میشود. ۶ ـ مشاوره: شخـصی حقیقی یا حقوقی واجد شرایط برای انجام کار مشاوره. در رستههای مشاورهای که سازمان گواهینامه صلاحیت نمیدهد, طبق دستورالعملی که توسط سازمان بعداً تهیه میشود, « واجد شرایط» مشخصاً بیان میگردد. ۷ـ خدمات کارشناسی: آن بخش از خدمات مشاوره (به استثنای موارد مذکور در جزء «۵» ماده «۲») که توسط مشاوران حقیقی یا حقوقی صلاحیتدار (تأیید صلاحیتشده توسط مراجع قانونی) انجام میشود. ۸ ـ کار پژوهشی: فعالیتهای نظام یافته با هدف ایجاد و ارتقای دانش و شناخت پدیدههای طبیعی, انسانی, اجتماعی و فرهنگی که در قالب تحقیقات بنیادی, توسعهای یا کاربردی انجام شود. ۹ـ طرح/پروژه: تبیین یک سلسله فعالیتهای سامانهوار و دارای هدف, منابع, مهلت و برنامه زمانی معین که معمولاً از طریق تحصیل خدمات مشاوره, پیمانکاری, تأمین کالا و خدمات اجرا میشود. ۱۰ـ دعوتنامه: فراخوانی است که از طریق پست سفارشی, تلگرام, تلکس, پست الکترونیک یا نظایر آن, با رعایت ماده (۲۲) قانون به نشانی مشاوران ارسال میشود. ۱۱ـ استعلام ارزیابی کیفی (RFQ): کاربرگهایی که به منظور ارزیابی کیفی مشاوران, بین مشاوران منتخب (موضوع ماده۷ این آییننامه), توزیع و اطلاعات مورد نیاز از آنها دریافت میشود. ۱۲ـ درخواست پیشنهاد (RFP): کاربرگهایی که به منظور ارزیابی فنی و مالی پیشنهادها, به طور یکسان بین مشاوران برگزیده (فهرست کوتاه), توزیع و اطلاعات مورد نیاز از آنها دریافت میشود. ۱۳ـ فراخوان مشاوره: سندی که به صورت آگهی یا دعوتنامه برای دریافت استعلام ارزیابی کیفی به اطلاع مشاوران میرسد. ۱۴ـ آگهی ارزیابی: فراخوانی برای دریافت استعلام ارزیابی کیفی مشاوران که در روزنامههای کثیرالانتشار منتشر میشود. ۱۵ـ مدت اعتبار پیشنهادها: مدتی که پیشنهادهای فـنی و مالی مـشاوران (طبق جزء « ۵» بند « ب» ماده « ۱۴» قانون) معتبر است و پس از آن, در صورتی که قرارداد منعقد نشده باشد, پیشنهادهای مشاوران فاقد اعتبار میباشد و فرآیند خرید خدمات مشاوره تجدید میشود. ۱۶ـ برنامه زمانی انتخاب مشاوره: سندی که در آن, زمان و مهلت برگزاری مراحل مختلف خرید خدمات مشاوره, مدت اعتبار پیشنهادها و زمان انعقاد قرارداد مشخص میشود. ۱۷ـ فهرست کوتاه: فهرست اسامی و مشخصات مشاورانی که استعلام ارزیابی پیشنهادها را دریافت نموده و توان انجام خدمات مشاوره را در زمینه مورد نظر داشته باشند. ۱۸ـ مطالعات توجیهی: مطالعات توجیه فنی, اقتصادی, اجتماعی و زیست محیطی که به تأیید یا رد یک طرح و تعیین حدود اجرای آن منجر شود. ۱۹ـ طراحی: خدماتی که به تعیین مشخصات فنی, اجرایی, روش ساخت و تدارک یک طرح منجر میشود. ۲۰ـ ارزشیابی: فرآیندی که در آن سطح کیفی کارهای در دست انجام یا انجام شده مشاور در مقاطع یا دوره زمانی تعیین میشود. ۲۱ـ گروه مشارکت: مشاورانی که در قالب مشارکت مدنی یا ثبت شده (براساس قانون تجارت), شامل دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی, متقاضی انجام خدمات مشاوره شوند. ۲۲ـ کارهای مشروط: آن بخش از کارهای مشاوره که به لحاظ مقدار, مدت و چگونگی انجام کار, قابل پیشبینی نباشد. ۲۳ـ مدیرطرح: شخص حقیقی یا حقوقی که طی قرارداد مشخص وظایف مدیریت بر انجام طرح را بر عهده میگیرد. ب ـ معادلها و اختصارات در این آییننامه به شرح زیر می باشد: ۱ـ طرح/پروژه: Project ۲ـ گزارش شناخت: ITC = Information to Consultants ۳ـ شرح کلی خدمات: TOR=Terms of Reference ۴ـ فراخوان/ دعوتنامه: LOI = Letter of Invitation ۵ ـ ارزیابی کیفی: PQ = Pre-qualification ۶ ـ استعلام ارزیابی کیفی: RFQ = Request for Qualification ۷ـ درخواست پیشنهاد: RFP = Request For Proposal ۸ ـ پیشنهاد فنی: TP = Technical Proposal ۹ـ پیشنهاد مالی: FP = Financial Proposal ۱۰ـ انتخاب براساس کیفیت: QBS = Quality Based Selection ۱۱ـ انتخاب براساس کیفیت و قیمت: QCBS = Quality and Cost Based Selection ۱۲ـ انتخاب براساس بودجه ثابت: SFB = Selection under a Fixed Budget ۱۳ـ انتخاب در شرایط انحصار: SSS = Single Source Selection ۱۴ـ هیئت انتخاب مشاور: EC = Evaluation Committee ۱۵ـ پیمانکار عمومی: GC= General Contractor ۱۶ـ شرایط عمومی قرارداد: GCC = General Conditions of Contract ۱۷ـ طرح و ساخت: DB= Design and Build ۱۸ـ طرح و ساخت (مهندسی ـ تأمین کالا ـ ساخت): EPC = Engineering and Procurement and Construction ۱۹ـ طرح و ساخت (مهندسی ـ ساخت): EC = Engineering and Construction ۲۰ـ مبلغ مشروط: Provisional Sum پ ـ سایر اصطلاحاتی که در این آییننامه به کار رفته است به ترتیب براساس قانون برگزاری مناقصات و آییننامههای آن, قانون محاسبات عمومی کشور, آییننامه تشخیص صلاحیت مشاوران و سایر قوانین تعریف و تفسیر میشود. فصل دوم ـ اصول و ضوابط خرید خدمات مشاوره ماده۳ـ مسئولیتها و نقشها الف ـ مسئولیتهای کارفرما در خرید خدمات مشاوره میتواند شامل موارد زیر باشد: ۱ـ اجرای تمهیدات خرید خدمات مشاوره (موضوع ماده «۴» این آییننامه), ۲ـ تصمیم گیری درباره تجدید فرآیند خرید خدمات مشاوره, ۳ـ مستندسازی و اطلاع رسانی خرید خدمات مشاوره, ۴ـ انجام تمام مراحل خرید خدمات مشاوره ساده, ۵ ـ انعقاد قرارداد مشاوره. ب ـ مسئولیتهای هیئت انتخاب مشاور در فرآیند خرید خدمات مشاوره میتواند شامل موارد زیر باشد: ۱ـ بررسی کفایت و تأیید گزارش شناخت, ۲ـ ارزیابی کیفی مشاوران و تهیه فهرست کوتاه, شامل: ۲ـ۱ـ تأیید مفاد استعلام ارزیابی کیفی (RFQ), ۲ـ۲ـ تعیین معیارهای ارزیابی کیفی و وزن آنها, ۲ـ۳ـ امتیازدهی و ارزیابی کیفی مشاوران, ۲ـ۴ـ تهیه فهرست کوتاه و صورتجلسه ارزیابی کیفی؛ ۳ـ تأیید مفاد درخواست پیشنهاد (RFP), ۴ـ ارزیابی فنی پیشنهادها, ۵ ـ گشایش پاکتهای فنی و قیمت, ۶ ـ ارزیابی مالی پیشنهادها و تعیین مشاور منتخب, ۷ـ تصویب شرایط انحصار.
در صورتی که از خدمات مدیر طرح استفاده شود, میتوان مسئولیتهای جزء «۳» بند « الف» و ردیفهای ۲ـ۱ تا ۲ـ۴ جزء «۲» بند « ب» را به مدیر طرح واگذار کرد. پ ـ مسئولیتهای سازمان در خرید خدمات مشاوره عبارتند از: ۱ـ تهیه و ارایه فهرست مشاوران صلاحیتدار با ذکر رشته, زمینه تخصصی و پایه صلاحیت, ۲ـ تهیـه و ارایه فهرسـت بلـند مشاوران صلاحیـتدار برای مـناقصات مـحدود در رشتههای مشخص شده.