ماده۱آییننامه ایجاد نظام یکپارچه و هوشمند مدیریت مالی دولتمصوب ۱۳۵۱ · ماده ۱ از ۲۰
در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
- قانون: قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403.
- دستگاه اجرایی: دستگاههای موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386. دستگاههای مستثنی در تبصره جزء (1) بند (ب) ماده (13) قانون از اجرای این آییننامه مستثنی هستند، مگر آنکه در قوانین بودجه سنواتی دایره شمول تعیین ذینفع نهایی گسترش یابد یا حسب مورد در صورت پذیرش دستگاه اجرایی شمول این آییننامه بر اعتبار آنها قابل انجام باشد.
- سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.
- خزانه داری: خزانه داری کل کشور.
- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
- مدیریت مالی دولت: سازوکارها و رویههای مورد استفاده در مراحل مختلف چرخه بودجه (تهیه بودجه، اجرای بودجه، نظارت، حسابداری و گزارشگری) برای نیل به اهداف تعیینشده در اسناد بالادستی که در جهت دستیابی به اهداف حفظ پایداری مالی، تخصیص مؤثر منابع و تحویل کارآمد کالا و خدمات و ایجاد شفافیت با رعایت قوانین و مقررات اجرایی میشود.
- پرونده الکترونیکی بودجه دستگاه: مجموعه بانکهای اطلاعاتی رقومی (دیجیتال) بودجهای دستگاه اجرایی مشتمل بر اطلاعات بودجه مصوب، ابلاغی، عملکردی (از جمله تخصیصهای صادره، تعهدات، هزینهکرد، دریافتها، پرداختها، ذینفعان نهایی، عملکرد) به تفکیک برنامه / خروجی (طرح یا خدمت) که در سامانههای مختلف نظام یکپارچه مدیریت مالی دولت تولید و از طریق مرکز تبادل اطلاعات بودجه در دسترس قرار میگیرد.
- پرونده الکترونیکی ذینفعان نهایی: کلیه تراکنشهای مالی مرتبط با بودجه بین دستگاه اجرایی با ذینفع نهایی که مبین روابط مالی دو طرف بوده و بر اساس قوانین و مقررات و با رعایت حریم خصوصی مورد استناد قرار میگیرد.
- نظام یکپارچه مدیریت مالی دولت: هوشمندسازی و یکپارچه سازی دادهها، فرایندها، پردازش رخدادهای فرایند مدیریت مالی عمومی (از جمله فرایندهای تدوین، اجرا و واپایش (کنترل) بودجه، واپایش (کنترل) تعهدات، خرید تدارکات الکترونیکی دولت، حقوق و دستمزد کارکنان، مدیریت نقدینگی، مدیریت داراییها و بدهیها، مدیریت مالی خزانهداری، مدیریت حسابداری و گزارشگری مالی و نظارت مالی و عملیاتی) که از طریق استقرار سکوی خدمت(سرویس) گرای یکپارچه مدیریت مالی دولت، پرونده الکترونیکی بودجهای دستگاه اجرایی و پرونده الکترونیکی ذینفعان نهایی بر اساس سازوکار اجرایی این آییننامه عملیاتی میشود.
- سکوی یکپارچه مدیریت مالی دولت: درگاهی واحد برای اتصال، تعامل عملیاتی الکترونیکی و هوشمند کلیه اجزاء، پایگاههای اطلاعات، سامانهها و زیرسامانههای مالی دولت اعم از سامانههای بودجهای، برنامه ای، نظارتی، عملیاتی، معاملاتی، عملکردی، سامانههای مالی دستگاهی، سامانههای پرداخت و دریافت درآمدها که در قالب نظام یکپارچه مدیریت مالی دولت و بر اساس ضوابط، دستورالعملهای جاری و استانداردهای موضوع این آییننامه با رعایت قانون مدیریت دادهها و اطلاعات ملی مصوب 1401 فعالیت می کنند. سازمان این سکو را در چهارچوب مقررات این آییننامه به صورت خدمت(سرویس) گرا بر بستر شبکه ملی اطلاعات ایجاد میکند.
- سکوی یکپارچه نظام اداری (سینا): مجموعه زیر سامانههای سازمان اداری و استخدامی کشور که تمام اطلاعات کارکنان دستگاههای اجرایی اعم از احکام، قراردادهای پرسنلی، تشکیلات و نیروهای انسانی در آن ثبت و به روزرسانی میشود.
- سامانه مدیریت حساب برنامه: بخشی از سکوی یکپارچه مدیریت مالی دولت که فرایندهای چهارگانه ایجاد اعتبار الکترونیک، توزیع اعتبار، احراز تعهد و دریافت درخواست و ارسال حواله الکترونیکی پرداخت به ذینفع نهایی را مدیریت مینماید.
- اعتبار الکترونیکی (گواهی الکترونیکی تعهد دولت): اعتبارات موضوع ماده (1) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 در قالب اعتبار الکترونیکی توسط سازمان ابلاغ میشود و تضمین نقدشوندگی آن تا سقف تخصیصهای مصوب کمیته موضوع ماده (30) قانون برنامه و بودجه کشور مصوب 1351، انجام میشود. اعتبارگیرنده موظف است به پشتوانه آن فرایندهای الکترونیکی توزیع اعتبار و تعیین ذینفع نهایی را در چارچوب مفاد این آییننامه انجام دهد. کلیه فرایندهای ثبت اطلاعات و رهگیری اعتبار الکترونیکی در سامانه مدیریت حساب برنامه انجام میشود. این اعتبار در سقف منابع بودجه کل کشور از جمله نقدی، غیرنقدی یا اسنادی بوده و قابل انتقال طبق قوانین و مقررات مربوط است.
- حساب اعتباری برنامه – دستگاه: حساب الکترونیکی دستگاه اجرایی که به منظور نگهداری سابقه و وضعیت اطلاعات الکترونیکی تراکنشهای اعتباری بودجهای به تفکیک برنامه/خروجی در سکوی یکپارچه مدیریت مالی دولت ایجاد میشود. این حساب در سقف اعتبار الکترونیکی به روزرسانی میشود و قابلیت نگهداری، توزیع یا تعیین و رهگیری اعتبار الکترونیک و پرداخت به ذینفع را ایجاد میکند.
- پرداخت به ذینفع نهایی: سازوکار پرداخت هوشمندسازی شده کلیه وجوهی که بر اساس مقررات مالی دولت، دستگاههای اجرایی مکلف به پرداخت به اشخاص حقیقی و حقوقی به صورت شفاف و قابل رصد هستند.
- نظام آمارهای مالی دولت: استاندارد طبقه بندی و شناسه گذاری بودجه شامل طبقهبندیهای سازمانی، برنامهای، وظیفهای، اقتصادی، جغرافیایی و منابع تأمین اعتبار که بر اساس استاندارد نظام آمارهای مالی دولت (2014 GFSM) و در چهارچوب بند (1) ماده (26) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 1393، به روزرسانی میشود.
- سامانه سمات: سامانه متمرکز الکترونیکی اطلاعات تسهیلات و تعهدات بانک مرکزی.
- شناسه تخصیص: شناسه منحصر به فردی که ویژگیهای تخصیص صادرشده برای اعتبارات بودجه عمومی و اختصاصی را مشخص میکند و امکان رصد فرآیند پرداخت وجوه تا رسیدن به ذینفع نهایی را ممکن می سازد.
- برنامه: اعتبارات دستگاه اجرایی (شامل اعتبارات بودجه عمومی، بودجه شرکتهای دولتی و سایر اعتبارات (از قبیل تسهیلات بانکی و صندوق توسعه ملی)) در بودجههای سنواتی که برای تحقق اهداف مشخصی در چهارچوب شرح وظایف اصلی دولت براساس تکالیف برنامه توسعه و سایر اسناد بالادستی تعیین شده است. هر برنامه مجموعه ای از زیربرنامهها و هر زیربرنامه مجموعه ای از فعالیتها و خروجیها است که به دنبال کسب یک نتیجه قابل اندازهگیری در مسیر تحقق اهداف برنامه باشد.
- خروجی: طرح عمرانی یا محصول یا خدمت نهایی که جهت تحقق اهداف برنامههای مندرج در قوانین بودجه سنواتی مشخص میشود و توسط دستگاههای اجرایی به ذینفعان ارائه می گردد. خروجی باید تکرارپذیر، کمّیتپذیر (دارای سنجه) و قابل ارائه به ذینفعان نهایی باشد.
- دستگاه سیاستگذار: دستگاهی که به موجب قوانین بالادستی مسئولیت سیاستگذاری در حوزههای بخشی و فرابخشی را بر عهده دارد و به موجب قوانین و مقررات وظیفه راهبری، تهیه و تنظیم برنامههای اجرایی بخشی، هماهنگی و نظارت بر دستگاههای اجرایی تابعه را برعهده داشته و مسئول پاسخگویی به هیئت وزیران است.
- واحد مجری: واحد سازمانی در دستگاه اجرایی اعم از ستادی و غیرستادی که وظیفه ارائه محصول و خدمت دستگاه اجرایی را بر عهده دارد و امکان تفویض اختیارات مدیریتی از سوی بالاترین مقام دستگاه اجرایی در قالب تفاهم نامههای عملکردی، به مدیر آن به لحاظ قانونی و عملیاتی وجود داشته باشد.
- کارگروه راهبری: کارگروه راهبری استقرار نظام یکپارچه مدیریت مالی دولت موضوع بند (ب) ماده (13) قانون و موضوع ماده (2) این آییننامه.