آیین نامه اجرایی ماده (۱۰) قانون ساماندهی صنعت خودرو

سن خودروهای وارداتی در صورت داشتن سابقه شماره گذاری، بر اساس کارت شناسایی وسیله نقلیه و در غیر این صورت بر اساس شماره شناسایی وسیله نقلیه (وی ای ان) سازنده محاسبه می شود.

اسقاط خودروهای حادثه دیده به هر علت از جمله آتش سوزی، تصادف سنگین و غیره که به سن فرسودگی رسیده باشند، بر اساس گزارش مراجع ذی صلاح و تأییدیه فراجا و پس از ثبت در سامانه بلامانع است.

در مورد خودروهای بالای (۱۰) سال که مطابق جدول موضوع این ماده، به سن فرسودگی نرسیده اند، در صورتی که از نظر ایمنی یا آلایندگی طی دو بار متوالی قادر به اخذ گواهی معاینه فنی نشوند مالک وسیله نقلیه می تواند نسبت به اسقاط وسیله نقلیه خود اقدام نماید. این گروه از خودروها در اولویت پرداخت تسهیلات قرار نخواهند گرفت.

سن فرسودگی اتوبوس های درون شهری مشروط به بازآمد (اورهال) و أخذ تأییدیه های مربوط به ایمنی و زیست محیطی از سازمان های ذی ربط تا ۵ سال قابل افزایش خواهد بود.

آن دسته از خودروهای فرسوده که در سامانه ثبت نام نموده و برای اسقاط، اعلام آمادگی کرده اند، با رعایت اولویت های جدول موضوع این ماده، حداکثر تا پنج سال و زمان ایجاد شرایط لازم و اعطای تسهیلات مزبور از طریق سامانه از محدودیت های مربوط به خودروهای فرسوده، موضوع ماده (۸) قانون هوای پاک مصوب ۱۳۹۶، مستثنی می باشند. وزارت مکلف است در پایان هر سال بر اساس جدول یاد شده، فهرست خودروهای مشمول معافیت را به پلیس راهور فراجا جهت اعمال قانون اعلام نماید.

دارندگان خودروهایی که علی رغم ایجاد شرایط لازم و اعطای تسهیلات توسط سامانه، نسبت به خروج خودروی فرسوده خود از ناوگان حمل و نقل اقدام نکنند، پس از اعلام توسط وزارت به پلیس راهور فراجا با ممنوعیت تردد و سایر محدودیت های موضوع ماده (۸) قانون هوای پاک مصوب ۱۳۹۶ مواجه می شوند.

در صورت عدم استقبال متقاضیان در هر گروه کاربری با اولویت های مشخص شده در جدول فوق، امکان ارائه مشوق ها به خودروهای با سن فرسودگی پایین تر مجاز بوده و عدم محدودیت ایجاد شده در تردد گروه قبلی لغو می شود.

وزارتخانه های راه و شهرسازی، کشور و صنعت، معدن و تجارت موظفند طرح های خود را در بازه های سه ماهه جهت طرح در کارگروه یادشده به سازمان حفاظت محیط زیست اعلام نمایند.

نقل و انتقال و تعویض پلاک خودروها به کلانشهرها پس از رسیدن به سن فرسودگی ممنوع بوده و مشمول معافیت ثبت در سامانه موضوع تبصره (۱) ماده (۴) این آیین نامه نیستند.

در صورتی که میزان تولید گواهی اسقاط در گروه کاربری به میزان نیاز تولید کنندگان نباشد، وزارت با تأیید سازمان حفاظت محیط زیست و با توجه به میزان عرضه و تقاضای گواهی در هر گروه کاربری، مجاز به ادغام گروه های کاربری و یا صدور مجوز استفاده تولید کنندگان از سایر گروه های کاربری مطابق جدول موضوع ماده (۱۵) این آیین نامه خواهد بود.

برای خودروهای وارداتی کار کرده که از زمان ساخت آنها حداکثر دو سال می گذرد، جدول تعداد گواهی اسقاط مورد نیاز برای خودروهای سنگین (تجاری و عمومی) معادل بیست و پنج درصد (۲۵%) و برای خودروهای سواری و موتور سیکلت معادل پنجاه درصد (۵۰%) گواهی اسقاط نسبت به جدول فوق افزایش خواهد یافت.

برای خودروهای وارداتی کار کرده که از زمان ساخت آنها بیش از دو سال (تا سقف پنج سال) می گذرد، جدول تعداد گواهی اسقاط مورد نیاز برای خودروهای سنگین تجاری و عمومی معادل پنجاه درصد (۵۰%) و برای خودروهای سواری و موتور سیکلت معادل صد درصد (۱۰۰%) گواهی اسقاط نسبت به جدول فوق افزایش خواهد یافت.

برای آن دسته از خودروهای وارداتی کار کرده که فاقد مستندات مورد تأیید سازمان ملی استاندارد ایران در خصوص رتبه انرژی محصول وارداتی می باشند، ملاک عمل پایین ترین رتبه انرژی ((ای) (اف) و (جی)) تعریف شده در بازه های قیمتی خواهد بود.

برای آمبولانس ها، خودروهای امدادی، نظامی و انتظامی و خودروهایی که کاربری اختصاصی حمل و نقل عمومی به تشخیص وزارت کشور دارند و خودروهایی که با پلاک عمومی شماره گذاری می شوند، گواهی اسقاط معادل بیست و پنج درصد (۲۵%) جدول موضوع این ماده اعمال خواهد شد.

کلیه خودروهای وارداتی از جمله خودروهای وارداتی موضوع بند (ث) ماده (۳۰) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، مشمول جدول فوق خواهند بود.

تولید کنندگان خودروهای ترکیبی هیبریدی کامل موظفند به ازای تولید هر (۶) خودرو، گواهی اسقاط (۱) دستگاه خودرو از همان گروه خودرویی مندرج در جدول ماده (۲) این آیین نامه را در سامانه درج نمایند و واردکنندگان خودروهای ترکیبی (هیبریدی) کامل موظفند به ازای واردات هر (۳) دستگاه خودرو، گواهی اسقاط (۱) دستگاه خودرو از همان گروه خودرویی مندرج در جدول ماده (۲) این آیین نامه را در سامانه درج نمایند.

واردات و شماره گذاری خودروهای تمام برقی و ترکیبی (هیبریدی) کامل وارداتی که به منظور کاربری اختصاصی حمل و نقل عمومی به تشخیص وزارت کشور وارد می شوند، معاف از اسقاط خودروهای فرسوده می باشند.

مالکیت گواهی اسقاط با مالک وسیله نقلیه بوده و مجاز است استفاده از آن را به سایر ذی نفعان واگذار نماید.

وزارت موظف است ضمن ایجاد سازوکار فروش گواهی اسقاط در سامانه برای کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی، حداقل قیمت خرید خودروی فرسوده را به تفکیک نوع و سال ساخت (مدل)، با و بدون احتساب قیمت گواهی اسقاط به مراکز اسقاط ابلاغ و در سامانه درج نماید.

وزارت موظف به ایجاد سازوکاری در سامانه خواهد بود تا گواهی های اسقاط تولیدی و عرضه نشده توسط مراکز، امکان فروش و عرضه خارج از سامانه را نداشته باشد و اطلاعات گواهی های اسقاط ابطال شده را به صورت برخط به فراجا و گمرک جمهوری اسلامی ایران ارسال نماید.

وزارت موظف است سازوکاری را فراهم نماید که تولید کنندگان و وارد کنندگان بر اساس سازوکارهای موجود و مطابق با میزان آمار تولید و واردات واقعی خود، نسبت به خرید گواهی اسقاط در سامانه اقدام نمایند.

سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان موظف است با توجه به ارائه اسناد و مدارک مثبته از ناحیه مراکز هر شش ماه یک بار نسبت به ارزش گذاری گواهی اسقاط اقدام نماید.

مراکز موظفند ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، تمامی گواهی های اسقاط انباشتی خود قبل از ابلاغ این آیین نامه را با قیمت مصوب سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان در سامانه عرضه نمایند. پس از پایان مهلت مقرر، تمامی این گواهی ها از درجه اعتبار ساقط و غیر قابل استفاده خواهند بود.

به منظور جلوگیری از اخلال در روند تولید، در صورت عدم تامین گواهی اسقاط در سامانه، تولید کنندگان خودرو میتوانند یک و نیم درصد (۱/۵%) به مأخذ تبصره (۱) ماده (۲۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰ را به صندوق پرداخت نمایند. وزارت مکلف است پس از صحت سنجی موضوع تأییدیه شماره گذاری رعایت شرط اسقاط را به پلیس راهور فراجا ارسال نماید.

در اجرای تبصره (۴) ماده (۱۰) قانون تولید کنندگان خودروی سواری با سهم داخلی سازی کمتر از چهل درصد (۴۰%) قطعات موظف به ارائه گواهی اسقاط برابر با پنجاه درصد (۵۰%) تعداد تعیین شده برای خودروهای وارداتی مشابه تعیین شده در ماده (۸) این آیین نامه می باشند. این دسته از تولید کنندگان مشمول شرایط تبصره (۷) این ماده نخواهند بود.

وزارت موظف است با همکاری فراجا زیر ساخت سامانه های خود را برای انجام برخط تمامی فرآیندهای این ماده، فراهم کند و امکان نظارت بر روی تمامی فرآیندهای مورد نظر به سازمان حفاظت محیط زیست را ارائه نماید.

فراجا موظف است نسبت به ارسال دوره ای اطلاعات خودروهای فرسوده اسقاط شده (در بازه های زمانی هفتگی)، به صورت برخط به سامانه اقدام نموده و متقابلاً وزارت در همان بازه های زمانی، به صورت برخط اطلاعات مربوط به خودروهای مجاز به شماره گذاری از نظر شرط اسقاط (پرداخت عوارض شده) را به فراجا ارسال نماید.

جدول موضوع این ماده (معادل سازی گواهی اسقاط) صرفاً برای خودروهایی که پس از ابلاغ این آیین نامه در فرآیندهای مختلف سامانه ثبت نام می نمایند، لحاظ خواهد شد.

وزارت موظف است سازوکاری را جهت نظارت بر حسن عملکرد مراکز اسقاط در سامانه ایجاد نماید تا مراکز اسقاط و بازیافت متخلف پس از اخطار لازم به مراجع قضایی معرفی شده و پروانه فعالیت آنها لغو شود.

وزارت نفت مکلف است کارت سوخت خودروهای اسقاط شده را ابطال نماید.

شماره گذاری خودروها و موتور سیکلت های تولید داخل منوط به ارائه گواهی اسقاط مطابق با ردیف (۱) جدول موضوع این ماده (معادل سازی گواهی اسقاط) خواهد بود.

گروه کاربری موتور سیکلت مشمول حکم مقرر در تبصره ماده (۷) این آیین نامه نخواهد بود و تولید کنندگان موتور سیلکت موظفند صرفاً نسبت به ارائه گواهی اسقاط با کاربری موتور سیکلت اقدام نمایند. گواهی اسقاط موتور سیکلت امکان استفاده در همه گروه های کاربری را خواهد داشت.

متقاضیانی که در طرح های جایگزینی موتور سیکلت های فرسوده نسبت به انتخاب موتورسیکلت های برقی اقدام نمایند، ارزش گواهی اسقاط موتور سیکلت فرسوده آنها بدون احتساب سن فرسودگی معادل هفتاد و پنج درصد (۷۵%) گواهی اسقاط، در نظر گرفته خواهد شد. نحوه تخصیص این ارزش گواهی اسقاط به ذی نفعان در طرح های جایگزینی مطابق با شیوه نامه های ابلاغی وزارت خواهد بود.

شرکت های مذکور موظفند نسبت به در نظر گرفتن ملاحظات اسقاط در فرآیند طراحی محصول خود اقدام و نحوه انجام بازیافت با بالاترین بهره وری را در اختیار مراکز قرار دهند. صدور تأییدیه شماره گذاری محصولات جدید علاوه بر تأییدیه سایر مراجع منوط به ارائه دفترچه اسقاط محصول به وزارت می باشد.

دستور العمل نحوه اسقاط و بازیافت، تعیین هزینه های کارشناسی، احراز اصالت خودرو، سطح فناوری و عملکرد مراکز و رتبه بندی آنها بر اساس میزان بازیافت محصولات، همچنین نحوه نظارت بر فعالیت مراکز و برخورد با تخلفات آنها ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه در چارچوب قوانین و مقررات توسط وزارت و با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست و فراجا و سایر دستگاه های مربوط تدوین و توسط وزارت ابلاغ می شود.

مراکز موظفند امکان استقرار، بازدید و ارزیابی شرکت های بازرسی صلاحیت دار مورد تأیید مرکز ملی تأیید صلاحیت و سایر نمایندگان وزارت از فرآیندهای اسقاط خودرو و انتقال اطلاعات مورد نیاز آنها را فراهم نمایند.

استعلام اولیه سوابق خودرو از سه مرجع پلیس راهور فراجا، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی صورت می پذیرد. مراجع مذکور موظفند همکاری لازم را با وزارت به عمل آورند.

وزارت موظف است ضمن بهره گیری از فناوریهای نوین از جمله هوش مصنوعی و داده کاوی در شناسایی تخلفات، دستور العمل نظارت و رتبه بندی مراکز اسقاط مشتمل بر نحوه اسقاط خودرو، بازیافت و اسقاط مجدد از قطعات را با مشارکت ذی نفعان ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه تدوین و ابلاغ نماید.