آیین‌نامه اجرایی تبصره ۸ ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول

در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

1. ۱قانون: قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب ۱۴۰۱
2. ۲سازمان: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
3. ۳وزارت: وزارت امور اقتصادی و دارایی
4. ۴سامانه: سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی موضوع ماده (۱۰) قانون
5. ۵سادا: سامانه جامع اموال دستگاه‌های اجرایی سادا نوین
6. ۶دستگاه مشمول: دستگاه‌های اجرایی و واحدهای مذکور در ماده (۲۹) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
7. ۷اموال مشمول: کلیه اموال غیر منقول عمومی، انفال و دولتی از جمله اراضی ملی، موات خالصه بایر دولتی مستحدث و ساحلی و همچنین موقوفات عام و اموال غیر منقول در اختیار دستگاه‌های زیر نظر ولی فقیه از جمله مجهول المالک بلاصاحب ارث بلاوارث و سایر موارد مذکور در تبصره (۸) ماده (۱۰) قانون که دستگاه مشمول یا موقوفه عام به موجب قانون آراء یا مصوبات مراجع ذی‌صلاح و یا اعمال حقوقی مالک آن محسوب شود و یا نمایندگی دولت جمهوری اسلامی ایران یا عموم را در مالکیت آنها داشته باشد.
8. ۸اموال غیر منقول دولت: آن دسته از اموال غیر منقول که تحت مالکیت دولت جمهوری اسلامی ایران و در اختیار دستگاه مشمول به منظور بهره‌برداری باشد.
9. ۹نقشه: نقشه محدوده اموال مشمول که دارای مختصات جغرافیایی بوده و تحت شبکه شمیم و در سامانه تصویر یوتی‌ام (utm) با قابلیت استفاده در نرم افزارهای اطلاعات جغرافیایی (Gis ready) و همچنین با رعایت دستورالعمل‌های همسان نقشه‌برداری سازمان برنامه و بودجه کشور و دستورالعمل تهیه نقشه عرصه املاک دستگاه‌های مشمول ماده (۹) قانون جامع حد نگار (کاداستر) کشور مصوب ۱۳۹۳ تهیه می‌شود.
10. ۱۰جدول اطلاعات توصیفی: منضمات نقشه که شامل توصیفات و توضیحات مربوط به هر لایه از نقشه از جمله مساحت ابعاد حد فاصل و حسب مورد سمت طبقه و واحد است.

دستگاه مشمول موظف است ظرف دو سال پس از راه اندازی سامانه نقشه اموال مشمول که نام دستگاه مشمول یا موقوفه عام به عنوان مالک یا نماینده دولت جمهوری اسلامی ایران با عموم در خصوص آن محدوده در دفتر املاک سازمان ثبت نشده باشد را به همراه جدول اطلاعات توصیفی و مستندات مربوط در سامانه درج کند.

نقشه جدول اطلاعات توصیفی و مستندات اموال غیر منقول دولت از طریق سادا و اطلاعات سایر اموال مشمول به طور مستقیم در سامانه درج خواهد شد.

سازمان مکلف است برای اموال مشمولی که دارای سند مالکیت حدنگار نیست در گاهی اختصاصی را در سامانه برای دستگاه‌های مشمول ایجاد نماید؛ به گونه‌ای که دستگاه‌های مذکور امکان درج نقشه محدوده ملک موضوع سند مالکیت غیر حدنگار جدول اطلاعات توصیفی و مستندات مربوط به آن را داشته باشند. دستگاه مشمول مکلف است تکلیف مقرر در ماده (۲) این آیین‌نامه را در خصوص اموال مذکور در این ماده ظرف همان مهلت انجام دهد.

دستگاه مشمول موظف است پس از ثبت اطلاعات مذکور در ماده (۲) این آیین‌نامه در سامانه بلافاصله اقدامات لازم جهت دریافت سند رسمی مالکیت را به عمل آورد و در این راستا چنانچه ترتیبات مشخصی در قوانین و مقررات پیش بینی شده باشد برابر آن عمل کند. در غیر این صورت مطابق سایر فرآیندهای دریافت سند مالکیت مانند طرح دعوا در مراجع ذی‌صلاح و استفاده از سازوکار قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی مصوب ۱۳۹۰ اقدام کند.

چنانچه وزارت در فرآیند بررسی مستندات اموال غیر منقول دولت اراضی و املاک موضوع بررسی را خارج از شمول مصادیق گواهی بهره‌بردار و مشمول سایر قوانین و مقررات مانند قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی مصوب ۱۳۹۰ تشخیص دهد موظف است این موضوع را به دستگاه مشمول و سازمان اعلام کند تکلیف وزارت در اعلام موضوع مذکور به دستگاه مشمول نافی تکالیف آن دستگاه در اقدام از طریق قوانین مذکور نخواهد بود. دستگاه مشمول مکلف است ظرف سه ماه از تاریخ اعلام وزارت اقدام قانونی لازم برای دریافت سند مالکیت را انجام دهد در غیر این صورت وزارت با انجام اقدام قانونی لازم نسبت به صدور گواهی به نام دولت جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی وزارت به عنوان امین اموال اقدام خواهد کرد.

سازمان مکلف است سامانه را به گونه ای طراحی کند که بلافاصله پس از ثبت محدوده اموال مشمول توسط دستگاه مشمول در سامانه به صورت مستقیم یا از طریق سادا گزارش وضعیت عرصه مورد ادعا از حیث تداخل و تعارض با ادعای سایر دستگاه‌های مشمول یا اشخاص غیر دولتی یا اسناد مالکیتی که در آن محدوده صادر شده است را به صورت آنی و برخط از طریق سامانه پنجره واحد مدیریت زمین موضوع ضوابط اجرایی سامانه پنجره واحد مدیریت زمین مصوب ۱۴۰۱ ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی به دستگاه مشمول مربوط ارائه دهد.

تصرفات اشخاص غیر دولتی در اموال مشمول نافی تکالیف دستگاه مشمول مطابق این آیین‌نامه نیست.

سازمان مکلف است بلافاصله پس از ثبت اطلاعات توسط دستگاه مشمول گواهی آن مشتمل بر شناسه (کد رهگیری و تاریخ ثبت) را به صورت الکترونیکی صادر کند.

به منظور نظارت بر اجرای تکالیف مقرر در تبصره (۸) ماده (۱۰) قانون و این آیین‌نامه برای دستگاه مشمول و رفع موانع و مشکلات احتمالی در فرآیند دریافت سند مالکیت برای اموال مشمول مانند تهیه نقشه مربوط و پذیرش آن در واحدهای ثبتی معین نبودن محدوده پلاک اصلی یا باقی‌مانده آن مشکلات ناشی از عدم انطباق تقسیمات کشوری با حوزه‌های ثبتی یا وقوع زمین در بیش از یک حوزه ثبتی و بررسی مصادیقی که دریافت سند مالکیت دچار اطاله شده باشد و همچنین عدم تطابق محدوده با مستندات بارگذاری شده با ادعای ثبت شده کارگروهی متشکل از مدیر کل مدیریت اموال و دارایی‌های دولت به عنوان مسئول کارگروه معاون امور املاک و کاداستر سازمان نماینده تام‌الاختیار وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی و بالاترین مقام دستگاه مشمول مربوط تشکیل می‌شود.

در ارتباط با اموال غیر منقول دولت در صورت عدم انجام تکلیف مقرر در این آیین‌نامه مبنی بر ثبت محدوده ملک ظرف مهلت مقرر در سادا وزارت می‌تواند نسبت به صدور گواهی به نام دولت جمهوری اسلامی ایران با نمایندگی وزارت به عنوان امین اموال اقدام کند.

در اجرای ماده (۱۶) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ پرداخت اعتبارات طرح‌های عمرانی و تعمیرات اساسی و ماشین آلات و تجهیزات هزینه آب و برق و همچنین هرگونه پرداخت برای تجهیز نگهداری و سایر هزینه‌ها از محل درآمدهای اختصاصی یا سایر منابع برای اموال مشمول که مطابق احکام و مهلت‌های مقرر در این آیین‌نامه در سادا ثبت نشده باشد ممنوع است. ذی‌حسابان یا مدیران مالی دستگاه‌های مشمول مکلف به رعایت این حکم هستند. (اصلاحی ۱۴۰۴/۰۸/۰۴)

تغییر بهره‌بردار اموال مشمول توسط دستگاه مشمول یا مرجع ذی‌صلاح تصمیم گیر منوط به انجام تکالیف مقرر در ماده (۲) این آیین‌نامه مبنی بر ثبت اطلاعات است و صرفاً با ارائه شناسه (کد رهگیری اخذ شده از سامانه) امکان‌پذیر است.

واگذاری با انتقال اموال مشمول توسط دستگاه مشمول یا مرجع ذی‌صلاح تصمیم‌گیر، علاوه بر لزوم انجام تکالیف مقرر در ماده (۲) این آیین‌نامه مبنی بر ثبت اطلاعات منوط به انجام اقدامات لازم جهت دریافت سند رسمی مالکیت موضوع ماده (۵) این آیین‌نامه است.

آن بخش از اراضی عمومی نظیر اراضی ملی و موات که جهت اجرای تکالیف قانونی در اختیار وزارت جهاد کشاورزی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور یا وزارت راه و شهرسازی سازمان ملی زمین و مسکن بوده و به دستگاه‌های اجرایی واگذار شده یا توسط دستگاه‌ها تصرف و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است تا زمان صدور گواهی بهره‌بردار توسط وزارت یا واگذاری در اجرای ماده (۶۹) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰ باید حسب مورد توسط وزارت جهاد کشاورزی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور یا وزارت راه و شهرسازی سازمان ملی زمین و مسکن در سامانه ثبت شود. محمد رضا عارف – معاون اول رئیس جمهور