در حال بارگذاری…
مصوبه شماره ۱/۸۷/۷۲ مورخ ۱۳۸۷/۳/۲۱ رئیس قوه قضاییه
واژهها و عبارات اختصاری بکار رفته در این آئیننامه به شرح ذیل تعریف میشود:
پذیرش وکیل از طریق برگزاری آزمون کتبی و شفاهی با حضور نماینده یا نمایندگان قوه قضائیه انجام میشود. منابع سئوالات امتحانی از دروس حقوقی و فقهی در مقطع کارشناسی خواهدبود که عبارتند از: دروس حقوق تجارت ـ حقوق جزای عمومی ـ حقوق جزای اختصاصی ـ حقوق مدنی ـ آئین دادرسی مدنی ـ آئین دادرسی کیفری ـ امور حسبی ـ حقوق ثبت ـ فقه در حد تحریرالوسیله امام خمینی (ره).
تعداد کارآموزان وکالت براساس اعلام نیاز دادگستریهای استانها و شهرستانها و برپایه تعداد پروندههای جریانی با توجه به اجباری شدن حضور وکیل در پروندهها به موجب آئیننامه مادتین 31 و 32 قانون اصلاح پارهای از قوانین دادگستری میباشد و اتخاذ تصمیم در این موضوع به عهده کمیسیون تبصره 1 ماده1 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب سال 1376 است.
در صورتی که کانون از اجرای تصمیم کمیسیون استنکاف نماید یا قادر به اجرای تصمیم کمیسیون نباشد، قوه قضائیه میتواند راساً نسبت به جذب و پذیرش وکلاء اقدام نماید و کانون موظف به همکاری میباشد.
حداقل نمره قبولی در آزمون وکالت 50% از کل نمره آزمون میباشد و پذیرش افراد بدون کسب نمره لازم ولو در صورت نیاز ممنوع است.
این افراد از شرکت در آزمون وکالت معاف میباشند: ۱ـ دارندگان سابقه خدمت قضایی بیش از پنج سال. 2ـ نمایندگان مجلس شورای اسلامی با گذراندن یک دوره کامل نمایندگی که دارای لیسانس حقوق یا گواهی پایان تحصیلات سطوح عالیه از حوزه علمیه قم و پنج سال سابقه کار قضایی در محاکم باشند. 3ـ کلیه کسانی که دارای لیسانس حقوق قضائی یا گواهی پایان تحصیلات سطوح عالیه از حوزه علمیه قم با حداقل 5 سال سابقه کار متوالی یا 10 سال متناوب در سمتهای حقوقی در دستگاههای دولتی و وابسته به دولت و نهادها و نیروهای مسلح باشند با داشتن سی سال سابقه خدمت بازنشسته میشوند بدون رعایت شرط سن با انجام نصف مدت مقرر کارآموزی.
متقاضی باید فرم تقاضانامه را که مشتمل بر امور ذیل است تکمیل نماید. فرم تقاضانامه توسط کانون تهیه و در اختیار متقاضیان قرار خواهد گرفت: – مشخصات فردی متقاضی. – محل اقامت متقاضی. – سوابق شغلی قبلی و فعلی. – تصریح به عدم سوء پیشینه کیفری موثر و غیرموثر با ذکر سوابق کیفری و نوع جرم ارتکابی و مجازات آن. – تصریح به عدم اعتیاد به مواد مخدر و سکرآور. – تعیین و معرفی محلی که میخواهد در آن اشتغال به وکالت داشته باشد.
تقاضا باید دارای ضمائم ذیل باشد:
داوطلبین موظفند محل مورد تقاضای خدمت خود را در مدارک موردنیاز برای آزمون تعیین کنند و تغییر این محل ممکن نخواهدبود مگر به موجب تصمیم هیات رسیدگی به نقل و انتقالات براساس همین آئیننامه.
تاریخ و چگونگی برگزاری آزمون کتبی و شفاهی و مدارک موردنیاز و شرایط داوطلبان براساس قانون، ضمن درج آگهی در دو روزنامه کثیرالانتشار و از طریق پایگاه اینترنتی به اطلاع متقاضیان میرسد.
نظارت بر حُسن اجرای آزمون و رعایت ضوابط مندرج در قانون و این آییننامه بر عهده هیات ماده 11 همین آئیننامه میباشد.
شرایط متقاضیان وکالت همان است که در ماده 2 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری تصریح شده است. کانونهای وکلاء استعلامات لازم را از سازمان پزشکی قانونی و اداره کل سجل کیفری، هیات مرکزی گزینش قوه قضائیه و عنداللزوم وزارت اطلاعات و حفاظت اطلاعات قوه قضائیه و کارگزینی محل خدمت قبلی متقاضی بعمل میآورند و مراجع مذکور مکلفند ظرف دو ماه به استعلامات پاسخ دهند و در صورت عدم وصول پاسخ از مرجع اخیرالذکر شروع کارآموزی بلامانع است. ولی چنانچه پاسخ استعلامات در هر مرحله واصل و فقدان شرایط وکالت برای کارآموز محرز گردد، پروانه وکالت کارآموزی لغو میشود. مفاد ماده 3 قانون کیفیت اخذ پروانه در برگزاری آزمون لازمالاجراء است.
درخصوص قضات نیازی به استعلام و اخذ گواهی عدم سوء پیشینه و عدم اعتیاد از مراجع ذیربط نمیباشد. فقط از حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه استعلام به عمل خواهدآمد.
احراز صلاحیتهای مندرج در ماده 2 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری بعهده هیاتی متشکل از پنج عضو اصلی و دو عضو علیالبدل خواهدبود که سه عضو اصلی و یک عضو علیالبدل آن از بین حقوقدانان توسط رئیس قوه قضائیه انتخاب و بقیه اعضاء از وکلاء و به پیشنهاد هیات مدیره کانون و تایید رئیس قوه قضائیه منصوب خواهندشد. اتخاذ تصمیم در این کمیسیون با اکثریت آراء معتبر است. این هیات میتواند در صورت فقدان هر یک از شرایط مذکور در کارآموزان و وکلاء نسبت به سلب صلاحیت آنان اقدام نماید.
کارآموزان شاغل در صورت شمول قانون ممنوعیت تصدی بیش از یک شغل در دوره کارآموزی مجاز به قبول وکالت ولو تحت نظارت وکیل سرپرست نمیباشند و در زمان صدور پروانه وکالت نباید شاغل باشند.
وظایف کارآموز عبارت است از: – حضور در جلسات کارگاههای آموزشی در دوره کارآموزی به میزان حداقل شصت ساعت به دعوت کانون. – حضور در جلسات دادرسی مدنی و کیفری لااقل در روزهای اداری. – تهیه گزارش از حداقل صد پرونده با رعایت تنوع موضوعات. – کارآموزی نزد یکی از وکلای با سابقه دادگستری با معرفی کانون.
طول مدت کارآموزی دوازده ماه میباشد و تجدید دوره کارآموزی منوط به نظر کمیسیون ارزیابی نتایج کارآموزی وکلاء است. تجدید دوره تنها تا سه نوبت مجاز خواهدبود و پس از آن نسبت به توانایی اشتغال به وکالت یا عدم آن تصمیم مقتضی اتخاذ میشود. تعویق در شورع کارآموزی برای مدت شش ماه مجاز است و پس از آن داوطلب منصرف تلقی میشود.
موارد معافیت یا تقلیل از کارآموزی به این ترتیب است: – مدت کارآموزی اعضای هیات علمی دانشکدههای حقوق نصف مدت سایر کارآموزان خواهدبود. – کارآموزی افرادیکه دارای سه سال سابقه در شورای حل اختلاف بعنوان عضو میباشند به شرط تائید و ارائه حسن سابقه خدمت به نصف تقلیل مییابد.
نتایج علمی و عملی کارآموزی وکالت در کمیسیونی متشکل از پنج نفر وکیل با ده سال سابقه وکالت و یا پنج سال سابقه قضاوت ارزیابی میشود. امضای حداکثر سه نفر از کمیسیون فوق در ذیل هر پرونده کافی است و نظر اکثریت ملاک خواهدبود. این اعضا توسط هیات ماده11 همین آئیننامه انتخاب میشوند.
اختبار از کارآموزان وکالت در پایان دوره تحت نظارت کمیسیون مذکور انجام میشود. تاخیر در اختبار فقط در مدت یک ماه مجاز است.
هر کارآموز دارای کارنامه مخصوص خواهد بود که از طرف کانون به او داده میشود در این کارنامه باید حضور در جلسات دادگاهها به گواهی روسای دادگاهها و کارهایی که نزد وکیل سرپرست انجام داده است و حسن اخلاق در دوره کارآموزی به گواهی وکیل سرپرست و کارهای معاضدت قضایی به گواهی شعبه معاضدت قضایی یا ریاست کانون و تمرینات و سخنرانیها به گواهی رئیس شعبه سخنرانیهای کانون و کارهایی که در کانون انجام میدهند به گواهی مدیرداخلی کانون برسد.
توقیع پروانه وکالت دادگستری بعهده معاون اول قوهقضائیه یا نماینده رسمی رئیس قوه قضائیه میباشد و پروانه پس از انجام تحلیف به کارآموز تحویل داده میشود.
پس از حاضر شدن پروانه وکالت و قبل از تسلیم به متقاضی مشارالیه باید در حضور نماینده قوه قضائیه و ریاست کانون و لااقل یک نفر از اعضای هیات مدیره به شرح ذیل قسم یاد کرده و در صورتمجلس قسم و قسمنامه را امضاء نماید: «دراین موقع که میخواهم به شغل شریف وکالت نایل شوم به خداوند قادر متعال قسم یاد میکنم که همیشه قوانین و نظامات را محترم شمرده و جز عدالت و احقاق حق منظوری نداشته و برخلاف شرافت قضاوت و وکالت اقدام و اظهاری ننمایم و نسبت به اشخاص و مقامات قضایی و اداری و همکاری و اصحاب دعوی و سایر اشخاص رعایت احترام را نموده و از اعمال نظریات سیاسی و خصوصی و کینه توزی و انتقام جویی احتراز نموده و در امور شخصی و کارهایی که از طرف اشخاص انجام میدهم راستی و درستی را رویه خود قرار داده و مدافع از حق باشم و شرافت من وثیقه این قسم است که یاد کرده و ذیل قسمنامه را امضاء مینمایم.»
در صورتی که وکیل در خارج از محل کانون باشد در حضور رئیس عالیترین دادگاه محل اقامت خود و دو نفر از وکلای آن محل به دعوت رئیس دادگاه باید قسم یاد نماید و اگر در محل وکیل نباشد در حضور رئیس دادگاه قسم یاد خواهدکرد.
کارآموزانی که در محل سکونت آنان جلسات سخنرانی و کانون نیست یا کانون به وجود ایشان احتیاج ندارد از سخنرانی و کارکردن در آن مراجع معافند.
مادام که کارآموز دوره کارآموزی را طی نکرده و پروانه وکالت مستقل به وی داده نشده نام او در فهرست اسامی وکلاء درج نخواهدشد.
پروانه وکالت پس از صدور گواهی اتمام دوره کارآموزی و موفقیت در آن و ادای سوگند و امضای ذیل سوگندنامه و تعهدنامه به انجام معاضدت قضایی اعطاء میشود.
پروانه وکالت و دفترچه وکالت و سایر ملزومات دفتر وکیل پس از طی تشریفات قانونی به وکیل تحویل داده میشود. وکیل موظف است در حفظ و نگهداری آنها نهایت دقت را بنماید. صدور المثنی بدون انتشار آگهی و انقضای یک ماه و وجود عذر موجه ممنوع است.
تمدید پروانه وکالت هر دو سال یکبار با ارائه مفاصا حساب مالیاتی و عدم محکومیت به انفصال موقت یا دائم یا تعلیق و گواهی انجام وکالت معاضدتی مجاز است هرگاه وکیلی فاقد یکی از شرایط این قانونی تشخیص داده شود کانون موظف است موضوع و دلایل آن را به دادگاه انتظامی وکلاء اعلام و درخواست رسیدگی نماید. دادگاه مذکور پس از رسیدگی نسبت به تمدید یا عدم تمدید پروانه رای مقتضی صادر میکند. پروانه این اشخاص تا صدور حکم قطعی معتبر خواهدبود مگر در مواردی که دادگاه با توجه به ضرورت حکم تعلیق صادر نماید. ب ـ تشکیلات، هیات مدیره و انتخابات
حداقـل چهارماه قبل از انقضای هر دوره هیات ماده 11 به عنـوان هیات « نظارت بر انتخابات» تشکیل جلسه داده و اعلامیه ثبت نام از متقاضیان عضویت هیات مدیره را منتشر مینماید.
داوطلبین عضویت در هیات مدیره ظرف یک هفته پس از اعلام شخصاً در محل تعیین شده توسط هیات نظارت بر انتخابات ثبت نام مینمایند. کانون اسامی وکلایی که حق انتخاب شدن و انتخاب کردن را دارند ظرف مدت مذکور به هیات نظارت اعلام خواهد کرد.
شرایط و نحوه انتخابات: الف ـ شرایط انتخاب شوندگان: همان است که در ماده 2 و 4 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب 1376 تعیین شده است و مرجع رسیدگی به صلاحیت نامزدها دادگاه عالی انتظامی قضات است که مکلف است ظرف دوماه پس از اعلام اسامی نامزدها از طرف کانون ضمن استعلام سوابق داوطلبان از مراجع ذیربط از جمله وزارت اطلاعات، حفاظت اطلاعات قوهقضائیه، اداره سجل کیفری و دادسرای عمومی و انقلاب صلاحیت آنان را بررسی و به کمیسیون مسئول نظارت بر انتخابات اعلام نماید. رئیس قوهقضائیه یک یا چندنفر از روسای شعب دادگاه عالی انتظامی قضات را برای انجام این امر معرفی خواهد نمود. ب ـ نحوه انتخابات: هیات نظارت اسامی افراد واجد شرایط که صلاحیت آنان مورد تایید قرار گرفتهاست را به همراه زمان و مکان انتخابات تا دهم بهمن ماه در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار آگهی و در پایگاه اینترنتی کانون اعلام مینماید. فاصله بین انتشار آگهی و روز جلسه نباید کمتر از بیست روز باشد یک نسخه از آگهی برای وکلایی که حق انتخاب کردن دارند ارسال میشود.
اگر روزجلسه مصادف با تعطیلی شد روز بعد تشکیـل میشود و احتیاج به دعوت مجدد نخواهد بود.
در وقت مقرر جلسه هیات عمومی با حضور هر عده که حاضر شده باشند تشکیل و بدواً هیات نظارت صندوق ضبط آرا را برای اطمینان از خالی بودن آن به حاضرین ارایه داده آن را لاک و مهر مینماید و بعد شروع به اخذ آرا میکند و هیچگونه اظهار یا اقدام دیگری در جلسه هیات عمومی جائز نیست و تبلیغ به موافقت یا مخالفت اشخاص به کلی ممنوع است.
انتخاب جمعی و مخفی است و باید رای روی اوراقی که به مهر هیات نظارت رسیده نوشته شود و رای دهنده پس از ارایه پروانه وکالت رای خود را در صندوق آرا بیندازد و در صورت اسامی واجدین شرایط انتخاب کردن مقابل اسم خود را امضاء نماید. با هر دفترچه وکالت تنها از صاحب آن و یک رای اخذ میشود.
حق رای کسانی که تا پایان جلسه حاضر نشده رای ندهند ساقط است.
پس از اتمام اخذ آرا اگر وقت کافی باشد شروع به قرائت آن میشود و الا هیات نظارت صندوق را لاک و مهر کرده و روز بعد شروع به استخراج مینماید و بر هر ورقه که قرائت شود مهر قرائت شد حک و برگه ضبط خواهدشد.
آرایی که دارای نشان یا امضاء باشد باطل است و اسامی مکرر حساب نمیشود و اسامی زائد بر عدهای که باید انتخاب شوند قرائت نخواهدشد.
آرا قرائت شده پس از اتمام آن در صندوق ضبط و از طرف هیات نظارت لاک و مهر شده و تا انقضاء مدت شکایت یا حصول نتیجه شکایت محفوظ خواهد ماند تا در صورت احتیاج، مورد رسیدگی واقع شود و بعد ابطال خواهدشد.
از واجدین شرایط انتخاب شدن کسانی که دارای رای بیشتر هستند عضو اصلی و کسانی که بعد از اعضای اصلی بیش از سایرین دارای رای باشند عضو علیالبدل خواهندبود.
مدت شکایت از جریان انتخابات تا سه روز بعد از اتمام قرائت آرا میباشد و شکایت از کسانی که حق رای دادن دارند پذیرفته است.
مرجع رسیدگی به شکایات هیات نظارت بر انتخابات است هیات مذکور مکلف است ظرف سه روز به شکایات رسیدگی و نظر خود را در محل اخذ آرا اعلام نماید. در صورت وقوع تقلب در انتخابات در صورتیکه قابل تدارک و جبران نباشد، انتخابات ابطال و تجدید میگردد.
کسی که به تصمیم هیات نظارت معترض است میتواند بوسیله دفتر کانون به شعباتی از دادگاه انتظامی که در ماده 26 تعیین شده شکایت نماید.
پس از اتمام انتخابات و تعیین نتیجه قطعی، رئیس هیات نظارت اسامی منتخبین را اعلام و آنان را برای تشکیل هیات مدیره قبل از تاریخ هفتم اسفندماه دعوت مینماید. منتخبین به ترتیب حائزین بیشترین آراء به سمت رئیس و نواب رئیس و منشیها و بازرسین بالحاظ شرایط ماده 4 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری تعیین میشوند.
در صورت ابطال انتخابات تجدید آن بر طبق مقررات بالا خواهدبود در این صورت تا تعیین هیات مدیره جدید، هیات مدیره سابق انجام وظیفه خواهد نمود.
رئیس کانون نسبت به کلیه کارمندان اداری و دفتر کانون سمت ریاست مستقیم دارد و رئیس هیات مدیره و مرجع رسیدگی به شکایت و اختلافات وکلاء و کارآموزان از یکدیگر میباشد. اجرای تصمیمات هیات مدیره بعهده اوست و همچنین میتواند تقاضای تعقیب انتظامی وکیل متخلف را بنماید.
اداره جلسات هیات مدیره در غیبت رئیس با یکی از نواب رئیس میباشد.
در صورتی که یکی از اعضای اصلی هیات مدیره سه ماه متوالی بدون عذر موجه غیبت نماید یکی از اعضای علیالبدل که رای او بیشتر است به عضویت اصلی قائممقام او خواهدشد و عضو غایب قائم مقام عضو مزبور خواهد گردید. تشخیص موجه بودن عذر غیبت بر عهده اکثریت نسبی سایر اعضای هیات مدیره است.
کانونهای وکلاء موظفند بطور مستمر نسبت به بازرسی دفاتر وکلاء و ارزیابی نحوه اداره دفاتر درخصوص دعوت مردم به صلح و سازش، ارائه مشاوره حقوقی صحیح، داشتن بایگانی منظم و منسجم و پاسخگویی منطقی و مستدل به مردم و رعایت سایر نظامات شغلی اقدام لازم را بعمل آورند و بطور سالانه گزارشات بازرسیها و تخلفات ارتکابی و مجازاتهای انتظامی را به قوهقضائیه منعکس نمایند. ج ـ وظایف و اختیارات وکیل
وکلاء باید نسبت به احقاق حق و جلوگیری از ظلم اهتمام نمایند لذا در مواردی که شائبه تضییع حقوق مردم وجود دارد موکلین را به رفع ستم ارشاد نموده و از مساعدت در جور امتناع نمایند و با علم به محق نبودن شخص از پذیرش دعوی که مصداق تعاون بر اثم باشد خودداری کرده و همچنین از تشویق موکل به طرح شکایت در مراجع نظارتی بمنظور ارعاب محکمه خودداری نمایند که اهمّ موارد آن عبارتند از:
پوشش و لباس وکلاء در محیط دادگاهها و محل کار (دفتر) باید مناسب شان ایشان و منزلت حرفهای وکالت باشد. بویژه بانوان وکیل نسبت به خود و موکلین ملزم به حفظ عفاف و حجاب کامل اسلامی و رعایت سادگی و متانت در محیط دادگستری، دفاتر، زندانها، دفتر کار و در حین ملاقات با موکلین میباشند و محاکم مکلفند از پذیرش وکلایی که رعایت شئون وکالت و ضوابط اسلامی و پوشش مناسب را نمینمایند خودداری کنند.
وکلاء ضامن امنیت اخلاقی دفتر کار خود میباشند، لذا دفاتر آنها نباید محل مراودات یا رفتارهای غیرقانونی باشد همچنین نسبت به رعایت موازین شرعی و پوشش مناسب و رعایت عفاف و تقوی در دفتر کار مسئول میباشند.
وکلاء موظفند در محل مناسبی در حوزه قضائی خود دارای دفتر باشند و ساعات معینی را برای مراجعات مردم اختصاص دهند.
وکیل در برابر اشخاص ثالث، مقامات قضایی و همکاران خود دارای مسئولیت مدنی میباشد و در صورت تقصیر باید از عهده خسارت وارده برآید و نسبت به رعایت این اصول دقت کافی بنماید:
تصویب دستور جلب، قرارهای تامین و کیفرخواست و دادنامههای علیه وکلاء باید به محکمه انتظامی وکلاء ارسال گردد.
وکلاء با شرایط ذیل مورد تشویق قرار میگیرند:
اتخاذ تصمیم بمنظور تشویق وکلاء دادگستری ازجمله کتبی با درج در پرونده، درج در روزنامه رسمی و یا معافیت از پرداخت هزینه تمدید به عهده هیاتمدیره کانون میباشد.
وکیل باید حسابرسی دقیق داشته باشد و نحوه دریافت و هزینههای خود را مشخص نماید و حساب خود را بتدریج به موکل اطلاع دهد.
وکیل یا هر شخص دیگری وقتی که موکلی را به همکار خویش معرفی میکند نمیتواند از وی به هر عنوان وجهی دریافت نماید.
اگر دو یا چند نفر وکالت از یک پرونده را عهدهدار شوند باید در قرارداد سهم هریک از حقالوکاله معین شود.
اگر دو یا چند نفر به یک نفر وکیل وکالت بدهند هریک بالمناصفه یا بالنسبه به تعدادشان مسئول پرداخت حقالوکاله هستند مگر خلاف آن تصریح شود.
وکیل نمیتواند چند شعبه یا موسسه فرعی ایجاد کند و همچنین نمیتواند فعالیت خود را عملاً در حوزه قضایی دیگری متمرکز نماید و در این صورت شعبه یا موسسه فرعی تعطیل و به مجازات انتظامی درجه 3 در نوبت اول و درجه چهار در نوبت دوم و درجه پنج در نوبت سوم محکوم میشود. د ـ مرجع انتظامی، تخلفات و مجازاتهای انتظامی
مرجع رسیدگی به تخلفات انتظامی کلیه وکلاء دادگاه انتظامی وکلاء وفق ماده 14 لایحه قانونی میباشد و مرجع تجدیدنظر از احکام آن یک یا چند شعبه دادگاه عالی انتظامی قضات با انتخاب رئیس قوه قضائیه میباشد و رای دادگاه مزبور قطعی است.
موارد رد و امتناع دادستان و معاونین ایشان و دادرسان همان است که طبق آئین دادرسی مدنی برای دادرسان دادگاههای عمومی مقرر است به علاوه در موردی که دادسرا یا دادگاه انتظامی وکیل شاکی یا مشتکی عنه یا شریک یا وکیل یکی از طرفین بوده باید از رسیدگی امتناع نمایند.
شکایت از تخلفات و اخلاق و رفتار وکلاء ممکن است کتبی باشد یا شفاهی، شکایت کتبی در دفتر کانون ثبت و رسید داده میشود و نزد دادستان فرستاده خواهد شد و شکایت شفاهی در صورتمجلس درج و به امضای شاکی میرسد. دادستان شخصاً یا بوسیله یکی از معاونین نسبت به شکایات رسیدگی و اظهار عقیده مینماید.
از هر طریقی تخلف یا سوء اخلاق و رفتار وکیل به اطلاع رئیس کانون برسد و آن را قابل توجه تشخیص دهد به دادسرا رجوع مینماید و دادسرا باید به موضوع رسیدگی کرده اظهار عقیده نماید.
در صورتی که دادستان حضور مشتکی عنه را برای ادای توضیحات و کشف حقیقت لازم بداند و او را احضار نماید و بدون عذر موجه حاضر نشود ممکن است عدم حضور، قرینه صدق نسبتی که به او داده شده تلقی شود.
عذر موجه همان است که در قانون وکالت و آئین دادرسی مقرر است و باید کتباً به ضمیمه دلیل آن در موقع معین برای رسیدگی به متصدی تحقیقات داده شود.
دادستان یا معاون او یا دادیار پس از رسیدگی در صورتی که عقیده بر تعقیب داشته باشد کیفرخواست صادر و به دادگاه میفرستد و در صورتی که عقیده بر منع تعقیب داشته باشد قرار منع تعقیب صادر خواهد کرد.
قرار منع تعقیب از طرف شاکی و رئیس کانون در ظرف ده روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در دادگاه انتظامی وکلاء است. در صورتی که دادگاه قرار منع تعقیب را صحیح دانست آن را استوار مینماید و در صورتی که موضوع را قابل تعقیب تشخیص داد رسیدگی کرده حکم میدهد.
پس از رسیدن کیفرخواست یا تقاضای رسیدگی از طرف اشخاصی که حق تقاضا دارند و آماده بودن موضوع برای رسیدگی تصویر کیفرخواست یا تقاضا به وسیله مامور کانون یا مامور دادگستری یا پست سفارشی به شخص مورد تعقیب ابلاغ میشود که برای اشخاص مقیم ایران ظرف مدت 20 روز و برای افرادی که خارج از کشور میباشند ظرف مدت دو ماه فرصت دارند تا هرگونه جوابی دارند بدهند.
پس از رسیدن جواب یا انقضای مهلت، وقت رسیدگی به اطلاع دادستان میرسد و در وقت مزبور دادگاه رسیدگی کرده حکم میدهد و اگر توضیحی دادستان لازم بدانند یا دادگاه توضیحی از دادستان بخواهد در جلسه رسیدگی استماع میشود و اگر توضیحی از شخص مورد تعقیب لازم باشد صریحاً در صورتمجلس ذکر و ضمن اخطار وقت رسیدگی به او اخطار میشود که در موقع معین حاضر شده شفاهاً توضیح دهد یا توضیحات خود را کتباً به دادگاه بفرستد چنانچه پاسخ مشتکی عنه به موقع نرسد و شخص هم حاضر نشده باشد دادگاه رسیدگی کرده حکم میدهد و حکم مزبور حضوری محسوب میشود.
دادگاه باید نسبت به موضوعاتی که به آن رجوع میشود رسیدگی کرده رای بدهد و در صورت ثبوت تخلف میتواند مجازات شدیدتر از مورد تقاضا تعیین نماید و در مورد تقاضای تعلیق باید خارج از نوبت رسیدگی کرده رای بدهد و در موردی که موضوع متضمن جنبه کیفری باشد و یا تفکیک آن از جنبه انتظامی ممکن نباشد باید رسیدگی را موقوف به فراغ از جنبه کیفری نماید.
مرجع شکایت انتظامی از دادرسان دادگاه انتظامی و دادستان و معاونین ایشان و روسا و اعضای شعب و کمیسیونها راجع به انجام وظایفشان هیاتمدیره است و در صورت احراز تخلف پرونده نزد دادستان کل فرستاده میشود که به ترتیب مقرر در ماده 21 لایحه قانونی استقلال کانون وکلاء عمل شود.
وکلاء مکلفند محل سکونت خود را بطور صریح و روشن بهکانون اطلاع دهند که مامور کانون یا دادگستری یا پست بتواند هرگونه اوراقی را در آن محل به ایشان ابلاغ نمایند و در صورت تغییر محل باید محل جدید را ظرف ده روز بنحوی که ذکر شده کتباً به کانون اطلاع دهند و اوراقی که به محل مزبور فرستاده میشود ابلاغ شده محسوب میشود.
کلیه اوراقی که از کانون و دادسر و دادگاه به وسیله پست سفارشی در سراسر کشور برای اشخاص فرستاده میشود بیست روز پس از تسلیم به دفتر پست ابلاغشده محسوب میشود؛ مگر کسی که اوراق برای او فرستاده شده ثابت نماید که بعد از مهلت مقرر رسیده که در این صورت تاریخ رسیدن به او تاریخ ابلاغ محسوب میگردد یا ثابت نماید که اصلاً نرسیده که در این صورت ابلاغ تجدید میشود و اوراقی که بوسیله مامور فرستاده میشود تاریخ رساندن آن به رویت طرف تاریخ ابلاغ محسوب است و در موردی که از گرفتن اوراق از مامور کانون یا دادگستری یا پست و رویت آنها امتناع شود ابلاغ شده محسوب خواهد شد.
مراجع رسمی مکلفند در اسرع وقت اطلاعاتی را که دادگاه یا دادسرا یا هیات نظارت و هیات مدیره و شعب کانون میخواهد بدهند مگر در موردی که دادن اطلاع قانوناً ممنوع باشد و دادستانها یا نمایندگان ایشان مکلفند تحقیقاتی را که کانون از شاکی یا مشتکی عنه یا مطلعین تقاضا مینماید انجام داده بفرستد و تخلف از آن مستوجب تعقیب انتظامی است.
در صورتیکه رئیس دادگاه یا دادستان شهرستان یا رئیس دادگاه استان یا دادستان تخلفی از وکیل مشاهده نماید که قابل تعقیب باشد و همچنین در مورد تقاضا از طرف رئیس کانون در صورتی که دادستان انتظامی مخالف با تعقیب باشد صدور کیفرخواست لازم نیست و پرونده جهت رسیدگی به دادگاه انتظامی ارسال میشود.
نسبت به احکام دادگاه انتظامی وکلاء رئیس کانون و دادستان و سایر اشخاص و مقامات مذکور در ماده 15 و 16 لایحه استقلال کانون و نسبت به احکام مجازات از درجه چهار به بالا محکومعلیه در ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ میتواند از دادگاه عالی انتظامی قضات درخواست تجدیدنظر نماید و دادگاه مزبور رسیدگی کرده، در صورت عدم ورود اعتراض حکم را تایید والا حکمی را که به نظر خود مقتضی میداند صادر مینماید.
مجازاتهای انتظامی عبارت است از:
مجازات تخلف از نظاماتی که توسط مقامات ذیصلاح قانونی تعیین میشود درجه یک و دو است که از طرف رئیس کانون مستقلاً یا به پیشنهاد دادستان انتظامی تعیین و اجرا میشود و اختیار رئیس کانون مانع صلاحیت دادگاه برای تعیین مجازات درجه یک و دو نخواهد بود.
متخلف از هریک از موارد ذیل به مجازات انتظامی درجه سه محکوم خواهد شد:
اعمال ذیل مستوجب مجازات انتظامی درجه سه یا چهار خواهد بود:
در موارد ذیل متخلف به مجازات انتظامی درجه چهار محکوم میشود:
اعمال مجازات درجه چهار برای وکلاء پایه یک دادگستری موجب کاهش صلاحیت به میزان وکلای پایه دو و برای وکلای پایه دو به میزان کارآموزان وکالت برای مدت معین (بین سه ماه تا سه سال) میشود و برای کارآموزان وکالت منجر به تعلیق پروانه کارآموزی برای مدت معین خواهد شد.
متخلف در موارد ذیل به مجازات انتظامی درجه پنج محکوم خواهد شد: 1ـ در صورتی که دعوی را به طور مصانعه یا در ظاهر به نام دیگری و در باطن برای خود انتقال بگیرد یا با داشتن جهتی از جهات رد، قبول وکالت کرده و یا در صورت حدوث آن در اثناء وکالت استعفاء ندهد.
جهات رد همان است که در قانون پیشبینی شده است. ۲ـ در صورتی که به واسطه وکالت از اسرار موکل و طرف مقابل پرونده یا قائممقام یا وکلاء آنان و کارشناس مطلع شده و آن را افشا نماید اعم از اینکه اسرار مزبور مربوط بهامر وکالت یا شرافت و حیثیت و اعتبار آنان باشد. 3ـ در صورتی که با توجه به قانون ممنوعیت تصدی بیش از یک شغل با داشتن شغل پروانه وکالت گرفته و یا بعد از گرفتن پروانه وکالت به شغل دیگری که مشمول منع قانونی است اشتغال یابد. 4ـ چنانچه وکیل حقالوکاله را درصدی از نتیجه قرار دهد یا در مدعی به بنام خود یا بنام دیگری و در حقیقت برای خود شرکت نماید. 5 ـ خروج از حدود موضوع وکالت که مورد رضایت موکل نبوده است. 6 ـ هرگونه تهدید، تطمیع و اعمال زور بر علیه موکل یا طرف وی.
متخلف از مقررات ذیل به مجازات انتظامی درجه شش محکوم خواهد شد:
دادگاه نمیتواند هیچ تخلفی را عفو نماید و اگر موجبی برای تخفیف باشد در موردی که مجازات دارای حداقل و حداکثر است میتواند مجازات حداقل را تعیین نماید و در سایر موارد یک درجه تخفیف بدهد.
در صورتی که وکیل مرتکب تخلفات متعدد شود اگر تخلفات مشابه باشند به حداکثر مجازات همان تخلف و اگر مشابه نباشند برای هرکدام مجازات جداگانه تعیین میشود.
هرگاه وکیلی محکوم به مجازات انتظامی شود و بعد از قطعیت حکم مرتکب همان تخلف و یا نظیر تخلف مورد حکم شود به یک درجه بالاتر از حداکثر مجازات مقرر محکوم خواهدشد و در صورت تکرار همان تخلف و نظیر آن مجازات به ترتیب مقرر تشدید خواهدشد.
استرداد شکایت یا استعفاء از شغل وکالت مانع از تعقیب و رسیدگی انتظامی نیست لیکن استرداد شکایت میتواند موجب تخفیف مجازات شود.
در صورتی که نسبت به وکیلی به اتهام ارتکاب جرم کیفرخواست صادرشود دادستان باید رونوشت آن را به دادگاه انتظامی وکلاء بفرستد در صورتی که اتهام از مواردی باشد که در فرض اثبات موجب محکومیت موثر کیفری باشد، حکم تعلیق موقت او را صادر مینماید و حکم مزبور موقتاً قابل اجرا است و مفاد آن به حوزه قضایی که پروانه برای آن صادر شده است ابلاغ میشود و در مورد محکومیت قطعی وکیل به ارتکاب جرائم مذکور مطلقاً و در مورد سایر جرائم که به تشخیص دادگاه انتظامی وکلاء ادامه وکالت منافی شئون وکالت است محرومیت وکیل از شغل وکالت در روزنامه رسمی و مجله کانون آگهی و به حوزه قضایی مربوطه ابلاغ میشود.
مدت مرور زمان تعقیب انتظامی دو سال از تاریخ وقوع امر موجب تعقیب است و در مواردی که تعقیب به عمل آمده، دو سال از تاریخ آخرین اقدام انتظامی است.
کارآموزان مشمول مقررات انتظامی مندرج در این آئیننامه خواهندبود.
تعقیب انتظامی مانع تعقیب مدنی یا کیفری نیست. هـ ـ نقل و انتقال وکلاء
تعیین شهر برای متقاضیان وکالت تنها از طریق آزمون ممکن است و متقاضیان تغییر شهر میتوانند در آزمونهای بعدی برای شهر مورد تقاضا شرکت نماید. در صورت قبولی در آزمون دوم پروانه برای شهر مذکور صادر میشود.
جابجایی بین وکلاء با توافق دو طرف با اخذ وجوه یا غیر آن ممنوع است.
اخذ هرگونه وجه یا امتیاز از وکلاء جهت تغییر شهر توسط کانونهای وکلاء ممنوع است.
نقل و انتقال به تهران و مرکز استان فقط به طریق ذیل امکانپذیر است: ـ از طریق پذیرش در آزمون کارشناسی ارشد و دکترا در همان حوزه قضائی برای مدت اشتغال به تحصیل. ـ عضویت هیات علمی رسمی ـ پیمانی دانشگاه همان حوزه قضائی مورد درخواست. ـ بیماریهای صعبالعلاج خود یا فرزند یا همسر که مداوای آن نیاز به حضور مداوم در مراکز درمانی که در مراکز استان یا تهران وجوددارد با تایید سازمان پزشکی قانونی. ـ قبولی در آزمونهای سراسری بعدی برای شهر موردنظر پس از قبولی در مصاحبه علمی.
نقل و انتقال موقت فقط برای دو نوبت در طور خدمت وکالت مجاز است.تبصره2ـ تقاضای نقل و انتقال از هر وکیل فقط برای سه سال پس از وکالت در حوزه قضائی تعیینشده و با فاصله سه سال یک مرتبه پذیرفته میشود.
نقل و انتقال به غیر از تهران و مرکز استان: ـ نقل و انتقال بین شهرهای همان استان، با موافقت کانون وکلای هر استان برای دو بار در طول مدت وکالت و در صورت موافقت رئیس دادگستری هر دو شهرستان بلامانع است. ـ نقل و انتقال بین شهرهای دو استان هم سطح با موافقت کانون وکلای هر استان، برای یک بار در طول مدت وکالت در صورت موافقت رئیس دادگستری هر دو شهرستان بلامانع است. ـ نقل و انتقال بین شهرهای دو استان غیرهم سطح غیر از استان تهران با موافقت کانون وکلای مربوطه برای یک بار در طول مدت وکالت در صورت موافقت رئیس دادگستری هر دو شهرستان بلامانع است. ـ کارآموزی فقط در حوزه قضائی انتخابی مجاز میباشد و نقل و انتقال در مرحله کارآموزی ممنوع است.
کمیته نقل و انتقالات در هر کانون بصورت فصلی تشکیل میشود و اعضای آن توسط کانون وکلای استان تعیین میشود.
کسانی که بهر دلیل قادر به استقرار دفتر در حوزه قضائی تعیینشده خود نمیباشند میتوانند کلیه مدارک خود را تودیع نمایند تا ظرف مدت یک سال تعیین تکلیف نمایند.
کسانی که بیش از یکسال یا بطوردائم از کشور خارج میشوند باید کلیه مدارک خود را تودیع نمایند. و ـ درجه بندی وکلاء:
وکلاء به ترتیب زیر درجهبندی میشوند:
معاضدت قضایی عبارت است از ارائه خدمات مشاوره حقوقی و وکالت به افراد فاقد تمکن مالی: 1ـ معرفی وکیل در پروندههای کیفری به درخواست دادگاه رسیدگیکننده وفق مقررات آئین دادرسی کیفری در پروندههای حقوقی برابر آئیننامه اجرایی مادتین 31 و 32 قانون اصلاح پارهای از قوانین دادگستری مصوب 1384
وکلای عدلیه موظفند همه ساله در سه پرونده وکالت معاضدتی یا تسخیری کاملاً رایگان ارائه نمایـند. در وکالت رایگـان دادنامه اعسار یا دستور قضایی دادگـاه رسیدگیکننده، ملاک خواهدبود و در مورد اخیر اداره معاضدت مبتنی بر با اساسبودن دعوی و فقدان تمکن مالی شخص تقاضاکننده تصمیم خواهدگرفت.
با تصویب این آئیننامه، آئیننامههای قبلی ملغیالاثر میگردد.
این آئیننامه در اجرای ماده 22 لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب 1333 در 99ماده و 12 تبصره و بنا به پیشنهاد کانونهای وکلای دادگستری با اصلاحات انجامشده در تاریخ 27/3/1388 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسید. رئیس قوه قضائیه ـ سیدمحمود هاشمی شاهرودی