آیین نامه اجرایی جزء (۱) بند (الف) ماده (۸۳) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت

در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

1. ۱قانون: قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403.
2. ۲قانون حمایت: قانون حمایت از هنرمندان، استادکاران و فعالان صنایع دستی مصوب 1396.
3. ۳وزارت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی.
4. ۴معاونت: معاونت صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت.
5. ۵اداره کل: اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان.
6. ۶کارگروه: کارگروه موضوع ماده (3) این آیین‌نامه.
7. ۷تشکل حرفه ای: شخص حقوقی، غیردولتی، غیرانتفاعی، غیرسیاسی و غیرتجاری که توسط فعالان صنایع دستی در جهت منافع و اهداف مشخص در ماده (2) در سطح ملی و استانی با رعایت ضوابط و ترتیب‌های تعیین شده در این آیین‌نامه تشکیل شده و در چهارچوب اساسنامه خود فعالیت می نماید.
8. ۸تشکل حرفه ای استانی: تشکلی که براساس اهداف تبیین شده در ماده (2) و سایر مفاد این آیین‌نامه در محدوده جغرافیایی استان فعالیت می نماید و اعضای آن صرفاً از همان استان دارای مجوز فعالیت می باشند.
9. ۹تشکل حرفه ای ملی: از تجمیع نمایندگان حداقل شانزده تشکل حرفه ای استانی ایجاد شده و براساس اهداف تبیین شده در ماده (2) و سایر مفاد این آیین‌نامه فعالیت می نماید.
10. ۱۰شورای تشکل‌ها: نمایندگان مجامع، انجمن‌ها، شرکت‌های تعاونی، اتحادیه صنفی، تشکل‌های مردم نهاد و صاحب نظران و پیشکسوتان حوزه‌های مختلف صنایع دستی استان که بنا بر دعوت رئیس کارگروه استان نسبت به تشکیل هیئت مؤسس تشکل حرفه ای استان اقدام می نماید.
11. ۱۱هیئت مؤسس: متشکل از اشخاص حقیقی یا نمایندگان اشخاص حقوقی فعال صنایع دستی که امور مربوط به تأسیس تشکل حرفه ای استان و وظایف مرتبط با آن را پیگیری و برای دریافت مجوز اولیه تأسیس، اقدام می نماید.
12. ۱۲فعال صنایع دستی: اشخاص حقیقی یا حقوقی که بر اساس ماده (1) و تبصره (2) ماده (3) قانون حمایت به عنوان فعال صنایع دستی شناخته می شوند.
13. ۱۳عضو: داوطلب واجد شرایطی که مراحل عضویت را گذرانده و با پذیرش اساسنامه، دارای تعهدات و حقوق مندرج در آن است.
14. ۱۴مجمع عمومی: بالاترین رکن تشکل حرفه ای که مطابق اساسنامه با اجتماع اعضاء تشکیل می‌شود.
15. ۱۵اساسنامه: سند مصوب مجمع عمومی که متضمن ساختار، تشکیلات، ارکان و حدود وظایف و اختیارات، نحوۀ تعیین و تغییر اعضاء، عضویت در تشکل حرفه ای، شرایط تغییر و اصلاح اساسنامه، مبنای اعتبار اسناد اداری و مالی، تعیین منابع مالی، نحوۀ انحلال و سایر موارد مربوط به تشکل حرفه ای در چهارچوب قوانین و مقررات و موازین شرعی می باشد.
16. ۱۶هیئت مدیره: متشکل از منتخبان مجمع عمومی که مطابق اساسنامه و مصوبات مجمع عمومی، مسئولیت تحقق اهداف تشکل حرفه ای صنایع دستی را بر عهده دارد.
17. ۱۷موافقت اولیه: مجوز موقتی که جهت تحصیل شرایط لازم برای صدور پروانه فعالیت تشکل حرفه ای، توسط اداره کل صادر می‌شود. مدت اعتبار موافقت اولیه، شش ماه بوده و قابلیت تمدید برای یک دوره شش ماهه متوالی را دارد.
18. ۱۸پروانه فعالیت: مجوزی که از سوی اداره کل صادر شده و براساس آن به تشکل حرفه ای اجازه داده می‌شود تا مطابق اساسنامه و در چهارچوب قوانین و مقررات فعالیت کند. پروانه فعالیت برای مدت پنج سال دارای اعتبار بوده و قابلیت تمدید دارد.
19. ۱۹گروه رشته‌های مصوب صنایع دستی: رشته‌های موضوع ماده (1) قانون حمایت که بنا بر اشتراکات و برخی ویژگی‌ها درهجده گروه رشته صنایع دستی دسته بندی شده اند.

هدف تشکل‌های حرفه ای صنایع دستی بهره مندی از توانمندی‌ها و ظرفیت‌های موجود در تشکل‌های حرفه ای جهت هم افزایی درفعالیت‌های مرتبط با آموزش، تولید و بازرگانی صنایع دستی می باشد.

به منظور بررسی و اتخاذ تصمیم درخصوص صدور موافقت اولیه، پروانه فعالیت و برنامه ریزی و نظارت بر فعالیت موضوعات مرتبط با تشکل حرفه ای، کارگروه ملی و استانی با ترکیب و شرح وظایفی که در مواد آتی درج شده است بدون توسعه تشکیلات جدید حسب مورد در وزارت و اداره کل تشکیل می‌شود.

اعضای کارگروه ملی به شرح زیر است:

1. ۱معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت (رئیس).
2. ۲نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت (در سطح معاون وزیر یا مدیرکل مرتبط).
3. ۳نماینده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (در سطح معاون وزیر یا مدیرکل مرتبط).
4. ۴نماینده وزارت کشور (در سطح معاون وزیر یا مدیرکل مرتبط).
5. ۵مدیرعامل صندوق توسعه صنایع دستی و احیای اماکن و ابنیه تاریخی.
6. ۶نماینده اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران (در سطح رئیس اتاق یا معاون).
7. ۷نماینده اتاق اصناف ایران (در سطح رئیس اتاق یا معاون).
8. ۸نماینده تشکل‌های مردم نهاد صنایع دستی.
9. ۹نماینده اتاق تعاون (در سطح رئیس اتاق یا معاون).

وظایف کارگروه ملی به شرح زیر است:

1. ۱بررسی شرایط متقاضی تأسیس و صدور موافقت اولیه و پروانه فعالیت تشکل حرفه ای ملی.
2. ۲نظارت بر فعالیت تشکل حرفه ای ملی مطابق قانون و ضوابط و مقررات مربوط.
3. ۳بررسی شکایات و اتخاذ تصمیم در مورد تخلفات تشکل حرفه ای ملی.
4. ۴اتخاذ سازوکار مناسب برای هم افزایی، یکسان سازی، یکپارچگی و انسجام بخشی تشکل‌ها، شرکت‌های تعاونی، انجمن‌ها، جوامع، مجامع و اتحادیه‌های صنفی صنایع دستی در قالب تشکل حرفه ای صنایع دستی.

اعضای کارگروه استانی به شرح زیر است:

1. ۱مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان (رئیس کارگروه).
2. ۲نماینده استاندار (در سطح معاون استاندار یا مدیرکل).
3. ۳مدیرکل یا نماینده (درسطح معاون مدیرکل) سازمان صنعت، معدن و تجارت استان.
4. ۴مدیرکل یا نماینده (درسطح معاون مدیرکل) تعاون، کار و رفاه احتماعی استان.
5. ۵نماینده تشکل مردم نهاد (به انتخاب رئیس کارگروه).
6. ۶رئیس یا نماینده اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان (در سطح رئیس یا نایب رئیس).
7. ۷رئیس یا نماینده اتاق اصناف استان (در سطح رئیس یا نایب رئیس).
8. ۸نماینده اتاق تعاون (در سطح رئیس یا نایب رئیس).
9. ۹یک نفر کارشناس مجرب صنایع دستی به انتخاب رئیس کارگروه.

وظایف کارگروه استانی به شرح زیر است:

1. ۱اتخاذ تمهیدات لازم برای اجرای سیاست‌ها و شیوه نامه‌های ابلاغی ازسوی کارگروه ملی.
2. ۲بررسی شرایط متقاضی تأسیس و صدور موافقت اولیه و پروانه فعالیت تشکل حرفه ای استان.
3. ۳نظارت بر فعالیت تشکل حرفه ای استان مطابق قانون و ضوابط و مقررات مربوط.
4. ۴تهیه و ارسال گزارش فعالیت‌های تشکل حرفه ای استان به کارگروه ملی.
5. ۵اتخاذ سازو کار مناسب برای تشکیل شورای تشکل‌ها.

شورای تشکل‌ها موظف است با هماهنگی و نظارت کارگروه استانی ظرف یک ماه ضمن تشکیل جلسه، تمهیدات لازم برای اطلاع رسانی و دعوت از فعالان صنایع دستی جهت معرفی اعضای هیئت مؤسس تشکل حرفه ای استان اتخاذ نماید.

شرایط اعضای هیئت مؤسس به شرح زیر تعیین می‌شود:

1. ۱داشتن تابعیت ایران.
2. ۲دارا بودن حداقل بیست سال سن.
3. ۳برخورداری از حداقل پنج سال سابقه مرتبط در حوزه صنایع دستی.
4. ۴عدم محرومیت قانونی از حقوق اجتماعی.

مدارک مورد نیاز جهت تقاضای صدور موافقت اولیه به شرح زیر است و باید به همراه تقاضانامه کتبی و فهرست مکتوب اسامی و مشخصات فردی اعضای هیئت مؤسس (حداقل 7 نفر) شامل نام و نام خانوادگی، نام پدر، کد ملی، تاریخ تولد، نشانی محل سکونت و محل فعالیت، شماره تماس ثابت و همراه به دبیرخانه کارگروه ذی‌ربط ارائه و یک نفر به عنوان نماینده هیئت مؤسس معرفی گردد:

1. ۱تصویر صفحه نخست شناسنامه و کارت ملی (در صورت دارا بودن توضیحات شناسنامه، ارائه تصویر صفحه توضیحات شناسنامه الزامی است).
2. ۲تصویر مجوز، مدرک یا سابقه کسب و پیشه مرتبط با صنایع دستی.
3. ۳اساسنامه پیشنهادی.

هیئت مؤسس موظف است، پس از دریافت موافقت اولیه، ظرف شش ماه نسبت به عضوگیری، تشکیل مجمع عمومی، تصویب اساسنامه و انتخاب هیئت مدیره تشکل حرفه ای اقدام نماید. در غیر این صورت موافقت اولیه تأسیس، باطل می‌شود.

تشکل‌های حرفه ای موظفند پس از صدور مجوز از سوی وزارت، نسبت به اخذ شناسه ملی از مراجع ذی‌ربط اقدام نمایند.

کارگروه موظف است پس از دریافت، بررسی و تأیید صحت مدارک مربوط و فرایند آن، حداکثر ظرف ده روز کاری نسبت به صدور پروانه فعالیت تشکل حرفه ای استان از جانب اداره کل اقدام نماید.

به منظور یکپارچگی و انسجام بخشی امور، در هر استان صرفاً یک تشکل حرفه ای صنایع دستی تشکیل می گردد.

تشکل حرفه ای ملّی، از نمایندگان حداقل شانزده تشکل حرفه ای استانی تشکیل می‌شود که اعضای آن، یک نفر نماینده منتخب از اعضای هیئت مدیره به انتخاب هیئت مدیره از هر تشکل‌های حرفه ای استانی بوده و ضمن ارائه تقاضای کتبی مبنی بر درخواست تشکیل «تشکل حرفه ای ملی» به کارگروه ملی و پس از موافقت آن، از طریق انتخابات، نسبت به تصویب اساسنامه وتعیین اعضاء هیئت مدیره «تشکل حرفه ای ملی» اقدام می نماید.

کارگروه ملی پس از اخذ مستندات مربوط، نسبت به صدور پروانه فعالیت با امضای معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت اقدام می نماید.

وظایف و اختیارات تشکل حرفه ای به شرح زیر است:

1. ۱مشاوره، اظهارنظر و ارائه پیشنهاد و راهکار در فرایند برنامه ریزی‌های مرتبط با صنایع دستی در سطوح استانی یا ملی حسب مورد متناسب با تخصص و موضوع فعالیت مربوط.
2. ۲پیگیری و مطالبه حقوق فعالان صنایع دستی در مسایل حوزه تخصصی مربوط.
3. ۳ارائه خدمات حسب تخصص و حوزه فعالیت به اعضای ذی‌ربط.
4. ۴ارائه پیشنهاد برای تهیه، تنظیم یا تغییر قوانین و مقررات حوزه صنایع دستی به وزارت.
5. ۵همکاری و انعقاد تفاهم نامه و یا قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی در چهارچوب صلاحیت خود.
6. ۶ارائه خدمات آموزشی و استفاده از ابزارهای اطلاع رسانی و محصولات فرهنگی، آموزشی و پژوهشی با رعایت قوانین و مقررات مربوط در حوزه تخصصی خود.
7. ۷انجام فعالیت‌های غیرانتفاعی مرتبط با اهداف و وظایف تعیین شده.
8. ۸ارائه پیشنهاد برای تعیین نرخ و تعرفه خدمات ارائه شده.
9. ۹اجرای کلیه دستورالعمل‌ها، مصوبات و بخشنامه‌های ابلاغی از سوی وزارت.
10. ۱۰هماهنگی با شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌های اجرایی به منظور انجام امور مرتبط با صنایع دستی نظیر راه اندازی و توسعه نمایشگاه‌ها، بازارچه‌ها و شهرک‌های صنایع دستی.
11. ۱۱مشاوره، اظهارنظر و ارائه پیشنهاد و راهکار برای بهره گیری از صنایع دستی در چیدمان و مبلمان شهری.
12. ۱۲ارائه پیشنهاد و راهکار برای بهره گیری از صنایع دستی در اقلام و هدایا به شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی، شرکت‌ها و مؤسسات.
13. ۱۳سایر امور مربوط با رعایت مفاد این آیین‌نامه و قوانین و مقررات مربوط.

وزارت می تواند پس از تشکیل تشکل حرفه ای، امور غیرحاکمیتی و اختیارات زیر را در چهارچوب قوانین و مقررات به تشکل حرفه ای واگذار نموده و تشکل حرفه ای موظف است در چهارچوب ضوابط و مقررات ابلاغی از سوی وزارت، نسبت به انجام آن اقدام نماید:

1. ۱برنامه ریزی و اقدام برای برگزاری رویدادهای ترویجی صنایع دستی در سطوح مختلف استانی، ملی و بین المللی، منطقه ای نظیر المپیادها و مسابقات تخصصی و جشنواره‌های صنایع دستی، برگزاری نمایشگاه‌های صنایع دستی، صدور شناسنامه آثار و تولیدات، برگزاری مراسم اعطای گواهی کیفیت کارگاهی، انجام درجه بندی مجوزهای فعالیت صنایع دستی، استانداردنویسی رشته‌های صنایع دستی با رعایت ضوابط و مقررات مربوط و اخذ مجوزات لازم از وزارت و مراجع ذی‌ربط.
2. ۲بازرسی و ارزیابی فنی واحدهای دارنده مجوز صنایع دستی به نمایندگی از وزارت و ارائه گزارش تخلف واحدهای متخلف به اداره کل.
3. ۳سایر امور غیرحاکمیتی مرتبط با صنایع دستی قابل واگذاری به تشخیص وزارت با رعایت قوانین و مقررات مربوط.

به منظور تحقق اهداف تعیین شده و توانمندسازی اعضاء، تشکل حرفه ای می تواند نسبت به تشکیل کارگروه (کمیته)‌های مرتبط با فعالیت‌های تخصصی، نظیر کارگروه هنرمندان، کارگروه تولیدکنندگان و صنعتگران، کارگروه بازرگانان و فروشندگان و کارگروه آموزش اقدام نماید. باتوجه به تنوع و ویژگی‌های انحصاری رشته‌های مصوب صنایع دستی، تشکل حرفه ای با بهره گیری و دعوت از اساتید مجرب و صاحب نظران رشته‌های دارای پراکندگی و تعدد در استان، نسبت به تشکیل گروه‌های تخصصی مربوط ذیل کارگروه تولیدکنندگان و صنعتگران اقدام نماید.

منابع درآمدی تشکل حرفه ای عبارتند از:

1. ۱ورودیه و حق عضویت اعضاء.
2. ۲وجوه دریافتی در ازای خدمات ارائه شده.
3. ۳کمک‌ها و هدایای نقدی و غیرنقدی از اشخاص حقیقی یا حقوقی با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
4. ۴وجوه حاصل از فعالیت‌های قانونی انجام شده در چهارچوب موضوع فعالیت، اهداف و اساسنامه.

دستگاه‌های اجرایی که درحوزه آموزش‌های رسمی و غیر رسمی صنایع دستی دخالت دارند، می توانند با رعایت قوانین و مقررات مربوط در برنامه‌های آموزشی خود ازظرفیت‌ها و توانمندی‌های تشکل حرفه ای بهره مند شوند.

دستگاه‌های اجرایی که درحوزه آموزش‌های رسمی و غیر رسمی صنایع دستی دخالت دارند، موظفند از ظرفیت تشکل حرفه ای در شناسایی نیازهای آموزشی صنایع دستی استفاده نمایند.

تشکل حرفه ای مجاز است به منظور تحقق اهداف پیش بینی شده، ضمن تشکیل شرکت تعاونی‌های مرتبط با موضوع اساسنامه وفق ضوابط و مقررات مربوط و اخذ مجوزهای لازم از مراجع ذی‌ربط، از ظرفیت‌های موجود در شرکت تعاونی‌ها و سایر تشکل‌های مردم نهاد صنایع دستی مرتبط بهره مند گردد.

مسئولیت اجرای این آیین‌نامه در حوزه فرش دستباف بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت می باشد. معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف

به‌منظور توسعه گردشگری داخلی و افزایش جذب گردشگران خارجی، حفظ میراث فرهنگی کشور و همچنین توسعه و ترویج صنایع دستی اقدامات زیر انجام می‌شود: الف- ۱- تمامی تأسیسات و فعالیت‌های گردشگری و حوزه صنایع دستی از هر نظر دارای معافیت‌های مالیاتی قبلی و قوانین و مقررات بخش صنعت خود بوده و از شمول قوانین نظام صنفی مستثنی هستند. به‌منظور یکسان‌سازی، یکپارچگی و انسجام‌بخشی تشکلهای حرفه‌ای صنعت گردشگری و صنایع دستی، آیین‌نامه اجرائی این بند مشتمل بر نحوه تشکیل، اداره، فعالیت، آموزش و توانمندسازی اعضای تشکلهای مذکور و امور غیرحاکمیتی قابل واگذاری به آنها، توسط وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بر اساس قوانین و مقررات ظرف سه‌‌ماه از لازم ‌الاجرا شدن این قانون تهیه شده و به‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد.