رفتن به محتوای اصلی
دادیکا
رَستان
قوانین و مقررات پایه

قانون اساسی الجزایر

فصل اول اصول کلی حاکم بر جامعه الجزایر مبحث نخست الجزایر اصل اول الجزایر دارای حکومت جمهوری دمکراتیک خلق و کشوری یکپارچه و تفکیک‌ناپذیر است. اصل دوم دین رسمی حکومت اسلام است. اصل سوم زبان ملی و رسمی این کشور زبان عربی…

سال تصویب
۱۳۵۷
مرجع تصویب
قانون اساسی کشورها
آخرین بروزرسانی
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
فصل اول اصول کلی حاکم بر جامعه الجزایر مبحث نخست الجزایر اصل اول الجزایر دارای حکومت جمهوری دمکراتیک خلق و کشوری یکپارچه و تفکیک‌ناپذیر است. اصل دوم دین رسمی حکومت اسلام است. اصل سوم زبان ملی و رسمی این کشور زبان عربی است. اصل چهارم پایتخت جمهوری شهر الجزیره است. اصل پنجم نماد ملی، مهر حکومت و سرود ملی به موجب قانون تعیین می‌شود. مبحث دوم ملت اصل ششم ملت سرمنشأ هر قدرتی است. حاکمیت ملی منحصراً از آن مردم است. اصل هفتم ملت دارای قدرت تشکیلاتی است. ملت از طریق نهادهایی که تأسیس می‌کند، حاکمیت خود را اعمال می‌نماید. ملت از طریق همه‌پرسی و توسط نمایندگان منتخب خویش حاکمیت خود را اعمال می‌نماید. رئیس جمهور می‌تواند مستقیماً به آراء مردم مراجعه نماید. اصل هشتم ملت نهادهایی را با اهداف زیر تأسیس می‌نماید: ـ حفظ و تقویت استقلال ملی؛ ـ حفظ و تقویت هویت و وحدت ملی؛ ـ حمایت از آزادیهای بنیادین شهروندان و شکوفایی اجتماعی و فرهنگی ملت؛ ـ حذف استثمار انسان از انسان؛ ـ حمایت از اقتصاد ملی در مقابل کلیه اشکال سوء استفاده‌های مالی یا اختلاس، احتکار یا مصادره غیرقانونی. اصل نهم نهادها مانع از هرگونه اقدامی در موارد ذیل می‌شوند: ـ سرمایه‌داری، اعطای خودمختاری و تبارگماری؛ ـ ایجاد روابط استثماری و پیوندهای وابستگی؛ ـ رفتارهای خلاف اخلاق اسلامی و ارزشهای انقلاب نوامبر. اصل دهم ملت نمایندگان خود را آزادانه بر می‌گزیند. نمایندگی ملت فقط در موارد معین در قانون اساسی و قانون انتخابات محدود می‌شود. مبحث سوم حکومت اصل یازدهم مشروعیت و علت وجودی حکومت از اراده ملت ناشی می‌شود. شعار حکومت عبارت است از: «از ملت و برای ملت»، حکومت منحصراً در خدمت ملت است. اصل دوازدهم حاکمیت دولت در زمین، هوا و آب‌های کشور اعمال می‌شود. دولت همچنین حق حاکمیت خود ناشی از حقوق بین‌المللی را در هر یک از مناطق مختلف دریایی مربوط به خود اعمال می‌نماید. اصل سیزدهم به هیچ وجه نمی‌توان هیچ بخشی از خاک کشور را ترک یا واگذار نمود. اصل چهاردهم حکومت بر اصول سازماندهی دمکراتیک و عدالت اجتماعی پایه‌گذاری شده است. مجلس منتخب چارچوبی را تشکیل می‌دهد که در آن اراده ملت بیان و نظارت تام بر عملکرد مسؤولین عالیرتبه اعمال می‌گردد. اصل پانزدهم تقسیمات کشوری حکومت عبارتند از: بخش و ولایت بخش تقسیم کشوری پایه محسوب می‌شود. اصل شانزدهم مجلس منتخب اساس تمرکززدایی و شرکت مردم در اداره امور دولتی را تشکیل می‌دهد. اصل هفدهم داراییهای عمومی جزء اموال ملی است. داراییهای مزبور منابع زیرزمینی، معادن و معادن سنگ، منابع طبیعی انرژی، ثروتهای معدنی، طبیعی و زنده مناطق مختلف دریایی ملی، آبها و جنگلها را شامل می‌شود. اصل هجدهم حیطة ملی به موجب قانون تعیین می‌شود. حیطه مزبور دربرگیرنده حیطه دولتی و خصوصی حکومت، ولایت و بخش است. اداره حیطه ملی طبق قانون صورت می‌پذیرد. اصل نوزدهم سازماندهی تجارت خارجی در حیطة صلاحیت دولت است. قانون شرایط انجام تجارت خارجی و نظارت بر آن را تعیین می‌کند. اصل بیستم مصادره اموال فقط در چارچوب قانون امکان‌پذیر است. مصادرة اموال موجب جبران پیشاپیش درست و عادلانه خسارت می‌شود. اصل بیست و یکم سمت‌هایی که در نهادهای حکومت هستند نمی‌توانند منبع کسب ثروت یا وسیله انتفاع شخصی محسوب شوند. اصل بیست و دوم سوء استفاده از قدرت مجازات قانونی دارد. اصل بیست و سوم قانون بیطرفی دستگاه اداری را تضمین می‌کند. اصل بیست و چهارم حکومت مسؤول امنیت اشخاص و اموال است و حمایت از اتباع را در خارج از کشور تضمین می‌کند. اصل بیست و پنجم توان دفاعی ملت حول محور ارتش ملی خلق تقویت می‌شود و توسعه می‌یابد. ارتش ملی خلق مسؤولیت دائمی حفظ استقلال ملی و دفاع از حاکمیت ملی را عهده‌دار است. ارتش ملی خلق مسؤول دفاع از یکپارچگی و تمامیت ارضی کشور و حفاظت از خاک، فضا و مناطق مختلف دریایی است. اصل بیست و ششم الجزایر از توسل به جنگ به منظور خدشه‌دار کردن حاکمیت مشروع و آزادی سایر ملل اجتناب و تلاش خود را در راه حل صلح‌آمیز اختلافات بین‌المللی مصروف می‌کند. اصل بیست و هفتم الجزایر همبستگی خود را با کلیة مللی که در راه آزادی سیاسی و اقتصادی و در راه احقاق حق تصمیم‌گیری برای خود و علیه کلیه اشکال تبعیض نژادی مبارزه می‌کنند اعلام می‌دارد. اصل بیست و هشتم الجزایر در جهت تقویت همکاری بین‌المللی و توسعه روابط دوستانه بین حکومتها بر پایه برابری، منافع متقابل و عدم دخالت در امور داخلی تلاش می‌کند و به اصول و اهداف منشور ملل متحد متعهد است. مبحث چهارم حقوق و آزادیها اصل بیست و نهم کلیة اتباع بدون هیچ‌گونه تبعیضی به لحاظ تولد، نژاد، جنسیت، اعتقاد یا در هر شرایط یا موقعیت شخصی یا اجتماعی دیگر در مقابل قانون با هم برابرند. اصل سی‌ام تابعیت الجزایر به موجب قانون تعریف می‌شود. شرایط اخذ، حفظ، سلب و عدم اعتبار تابعیت الجزایر به موجب قانون تعیین می‌شود. اصل سی و یکم اهداف عملکرد نهادها عبارت است از: ایجاد برابری در حقوق و وظایف کلیة اتباع، اعم از مرد یا زن، ضمن حذف موانعی که بر سر راه رشد و ترقی اشخاص و حضور مؤثر همگان در حیات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی وجود دارد. اصل سی و دوم آزادیهای بنیادین و حقوق بشر و اتباع تضمین شده است. حقوق و آزادیهای مزبور میراث ملی مردان و زنان الجزایری است که باید، به منظور حفظ تمامیت و مصونیت آن را از نسلی به نسل دیگر انتقال دهند. اصل سی و سوم دفاع انفرادی یا جمعی از حقوق بنیادین بشر و آزادیهای فردی و جمعی تضمین شده است. اصل سی و چهارم حکومت مصونیت شخص انسان را تضمین می‌کند. هر نوع خشونت، اعم از جسمی یا روحی، یا خدشه به شخصیت افراد ممنوع است. اصل سی و پنجم هرگونه تخطی از حقوق و آزادیها و همچنین وارد ساختن صدمات جسمی و روحی به افراد مجازات قانونی در پی‌دارد. اصل سی و ششم آزادی دین و عقیده خدشه‌ناپذیر است. اصل سی و هفتم آزادی تجارت و صنعت تضمین و در چارچوب قانون اعمال می‌گردد. اصل سی و هشتم آزادی آفرینشهای فکری، هنری و علمی برای اتباع تضمین شده است. قانون از حقوق مؤلف حمایت می‌کند. ضبط و توقیف موقت کلیه نشریات، دستگاه صدابرداری یا هر وسیله ارتباطی یا اطلاع‌رسانی توسط شخص ثالث تا رفع اختلاف موجود فقط به موجب حکم قضایی امکان‌پذیر است. اصل سی و نهم زندگی شخصی و حیثیت اتباع مصون و مورد حمایت قانون است. مصونیت از افشای کلیة اشکال مکاتبات و ارتباط شخصی تضمین شده است. اصل چهلم دولت مصونیت منازل مسکونی را از تعرض تضمین می‌کند. بازرسی از منازل فقط به موجب قانون و با رعایت آن صورت می‌پذیرد. بازرسی از منازل فقط به موجب حکم مکتوب مقام ذی‌صلاح قضایی انجام می‌گیرد. اصل چهل و یکم آزادی بیان، تشکیل گروه و گردهمایی برای اتباع تضمین شده است. اصل چهل و دوم حق تشکیل احزاب سیاسی به رسمیت شناخته شده و تضمین می‌شود. معذالک اعمال این حق به منظور خدشه‌دار ساختن آزادیهای بنیادین، ارزشها و عناصر اساسی هویت ملی، وحدت ملی، امنیت و یکپارچگی ارضی ملی، استقلال کشور و حاکمیت مردم و همچنین ویژگی دمکراتیک و جمهوریت حکومت امکان‌پذیر نیست. احترام به مقررات قانون اساسی حاضر ایجاب می‌کند که احزاب سیاسی براساس مذهب، زبان، نژاد، جنسیت، صنف یا منطقه تشکیل نشوند. احزاب سیاسی نمی‌توانند در تبلیغات حزبی به عناصر مذکور در بند پیشین متوسل شوند. هر نوع فرمانبرداری احزاب سیاسی، به هر شکلی که باشد، از منافع یا احزاب بیگانه ممنوع است. هیچ حزب سیاسی نمی‌تواند به خشونت یا اجبار، به هر شکل و با هر ماهیتی که باشد، متوسل شود. سایر تعهدات و وظایف به موجب قانون تعیین می‌شود. اصل چهل و سوم حق تشکیل جمعیتها تضمین می‌شود. دولت شکوفایی حرکتهای جمعی را تشویق می‌کند. قانون شرایط و چگونگی جمعیتها را تعیین می‌نماید. اصل چهل و چهارم کلیه اتباع برخوردار از حقوق مدنی و سیاسی، از حق انتخاب آزادانه محل اقامت و تردد در سطح کشور برخوردارند. حق ورود و خروج از کشور نیز برای ایشان تضمین شده است. اصل چهل و پنجم کلیه اشخاص تا اثبات جرم ایشان در مرجع قضایی قانونی به همراه کلیة تضمینات مندرج در قانون، بی‌گناه شناخته می‌شوند. اصل چهل و ششم هیچ‌کس متهم شناخته نمی‌شود مگر به موجب قانونی که پیش از ارتکاب جرم توشیح شده باشد. اصل چهل و هفتم فقط در موارد معین و به انحاء مقرر در قانون می‌توان کسی را تعقیب، جلب یا بازداشت نمود. اصل چهل و هشتم در موارد تحقیقات کیفری، بازداشت موقت تحت نظارت قضایی است و نمی‌تواند بیش از چهل و هشت ساعت به‌طول انجامد. فردی که موقتاً بازداشت گردیده است باید بلافاصله خانواده خود را ملاقات کند. تمدید استثنایی مدت بازداشت موقت فقط در شرایط مقرر در قانون امکان‌پذیر است. پس از انقضای مدت بازداشت موقت، در صورت درخواست فرد بازداشت شده، وی باید مورد معاینه پزشکی قرار گیرد و در تمامی مواردی باید از این حق خود مطلع شود. اصل چهل و نهم دولت اشتباهات قضایی را جبران می‌نماید. قانون شرایط و چگونگی جبران خسارت را تعیین می‌کند. اصل پنجاهم کلیة اتباع واجد شرایط قانونی از حق انتخاب کردن و انتخاب شدن برخوردارند. اصل پنجاه و یکم دستیابی به کلیة سمتها و مشاغل دولتی، جز در شرایط معین در قانون، برای کلیة اتباع تضمین شده است. اصل پنجاه و دوم مالکیت خصوصی تضمین شده است. حق ارث تضمین شده است. اموال و ابنیة وقفی به رسمیت شناخته می‌شود؛ قانون از اهداف موارد مذکور حمایت می‌کند. اصل پنجاه و سوم حق بهره‌مندی از آموزش و پرورش تضمین شده است. آموزش و پرورش در شرایط معین در قانون رایگان می‌باشد. آموزش و پرورش ابتدایی اجباری است. دولت نظام آموزش و پرورش را سازماندهی می‌کند. دولت بر دستیابی یکسان به آموزش و پرورش و آموزش‌های حرفه‌ای نظارت دارد. اصل پنجاه و چهارم کلیه اتباع از حق برخورداری از حمایت بهداشتی برخوردارند. دولت پیشگیری و مبارزه علیه بیماریهای مسری و بومی را عهده‌دار است. اصل پنجاه و پنجم کلیه اتباع از حق کار برخوردارند. قانون حق برخورداری از حمایت، امنیت و بهداشت کار را تضمین می‌کنند. حق استراحت تضمین شده است؛ شرایط اعمال آن به موجب قانون تعیین می‌شود. اصل پنجاه و ششم حق تشکیل اتحادیه برای کلیه اتباع به رسمیت شناخته شده است. اصل پنجاه و هفتم حق اعتصاب به رسمیت شناخته شده است. حق مزبور در چارچوب قانون اعمال می‌گردد. قانون می‌تواند اعمال این حق را در موارد دفاع ملی و امنیت یا در مورد کلیة خدمات یا فعالیت‌های عمومی که برای جامعه منافع حیاتی دارند ممنوع یا تحدید نماید. اصل پنجاه و هشتم نهاد خانواده از حمایت دولت و جامعه برخوردار است. اصل پنجاه و نهم شرایط زندگی اتباعی که هم اکنون نمی‌توانند یا دیگر نمی‌تواند یا هرگز نخواهند توانست کار کنند تضمین شده است. مبحث پنجم وظایف اصل شصتم جهل به قانون رافع تکلیف نیست. کلیه اشخاص موظف به رعایت قانون اساسی و هماهنگی خود با قوانین جمهوری هستند. اصل شصت و یکم کلیه اتباع موظف به حمایت و حراست از استقلال کشور، حاکمیت و یکپارچگی سرزمین ملی و همچنین دارایی‌های دولت هستند. خیانت، جاسوسی، ارتباط با دشمن و همچنین کلیه جرایمی که ارتکاب آنها امنیت حکومت را خدشه‌دار می‌سازد مجازات شدید قانونی را به دنبال دارد. اصل شصت و دوم کلیه اتباع باید تعهدات خود را در برابر ملت صادقانه انجام دهند. تعهد اتباع نسبت به کشور و الزام شرکت در دفاع از آن وظایف مقدس و دائمی به‌شمار می‌روند. حکومت احترام به نمادهای انقلاب، یادمان شهدا و حیثیت ذوالحقوق ایشان و مجاهدین را تضمین می‌کند. اصل شصت و سوم مجموعة آزادیهای هر تبعه با احترام به حقوق به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی برای سایرین، به ویژه با احترام به حق حیثیت، مودت و حمایت از خانواده، جوانان و اطفال اعمال می‌شود. اصل شصت و چهارم اتباع در پرداخت مالیات با هم مساوی هستند. هر کس باید بنا به توان مالیاتی خود در سرمایه‌گذاری هزینه‌های دولتی شرکت جوید. هر مالیاتی فقط به موجب قانون وضع می‌گردد. هیچ‌گونه مالیات، سهمیه، عوارض یا حقی به هیچ عنوان به صورت عطف به ماسبق وضع نمی‌گردد. اصل شصت و پنجم قانون وظایف والدین در امر تعلیم و تربیت فرزندان و حمایت از آنها و همچنین وظایف فرزندان در امر کمک به والدین و دستگیری از ایشان را تعیین می‌کند. اصل شصت و ششم کلیه اتباع موظف به حفظ اموال عمومی و منافع ملت و احترام به مالکیت سایرین هستند. اصل شصت و هفتم جان و مال کلیة بیگانگانی که به‌طور قانونی در کشور مقیم هستند در حمایت قانون قرار دارد. اصل شصت و هشتم هیچ‌کس جز به موجب و با اجرای قانون استرداد مجرمین مسترد نمی‌شود. اصل شصت و نهم پناهندگان سیاسی برخوردار از حق اقامت به هیچ وجه تحویل یا مسترد نمی‌شوند. فصل دوم سازماندهی قوا مبحث نخست قوة مجریه اصل هفتادم رئیس‌جمهور، رئیس حکومت و نشان وحدت ملت است. وی ضامن قانون اساسی است. وی حکومت را در داخل و خارج از کشور جامعیت می‌بخشد. وی مستقیماً به ملت رجوع می‌کند. اصل هفتاد و یکم رئیس‌جمهور با رأی همگانی، مستقیم و محرمانه انتخاب می‌شود. انتخاب براساس اکثریت مطلق آراء مأخوذه انجام می‌شود. انحاء دیگر انتخابات ریاست جمهوری به موجب قانون تعیین می‌شود. اصل هفتاد و دوم رئیس‌جمهور در محدودة تعیین شده به موجب قانون اساسی مقام عالی اداری است. اصل هفتاد و سوم نامزد انتخابات ریاست جمهوری برای کسب صلاحیت انتخاب شدن باید واجد شرایط ذیل باشد: ـ دارای ملیت الجزایری صرف باشد؛ ـ مسلمان باشد؛ ـ در روز انتخابات دارای چهل (40) سال تمام باشد؛ ـ از حقوق تامة مدنی و سیاسی برخوردار باشد؛ ـ همسر وی دارای ملیت الجزایری باشد؛ ـ شرکت در انقلاب اول (1) نوامبر سال 1954 برای نامزدهای متولد پیش از ژوئیة سال 1942؛ ـ عدم شرت والدین نامزدهای متولد پس از ژوئیة سال 1942 در اقدامات خصمانه علیه انقلاب اول (1) نوامبر سال 1954؛ ـ تهیة اظهارنامة علنی ماترک منقول و غیرمنقول در داخل و خارج الجزایر. سایر شرایط به موجب قانون تعیین می‌گردد. اصل هفتاد و چهارم طول دورة ریاست جمهوری پنج سال است. رئیس‌جمهور فقط یکبار می‌تواند مجدداً به این سمت برگزیده شود. اصل هفتاد و پنجم رئیس‌جمهور یک هفته پس از انتخابات ریاست جمهوری در مقابل مردم و در حضور شخصیت‌های رده بالای مملکتی مراسم تحلیف را به‌جا می‌آورد. اصل هفتاد و ششم رئیس‌جمهور به ترتیب ذیل سوگند یاد می‌کند: «با ایمان به ایثارگریهای بی‌دریغ و با بزرگداشت شهدایمان و نیز آرمان‌های انقلاب نوامبر، به خدای متعال سوگند یاد می‌کنم که به مذهب اسلام احترام بگذارم و از آن تمجید به عمل آورم، از قانون اساسی دفاع نمایم، در جهت استمرار دولت بی‌وقفه بکوشم، شرایط لازم را برای روند عادی کار مؤسسات و نهادهای اساسی فراهم آورم، روند دمکراتیک را تقویت نمایم، انتخاب آزدانة مردم و همچنین نهادها و قوانین جمهوری را محترم شمارم، تمامیت قلمرو ملی، وحدت مردم و ملت را پاس دارم، از حقوق اساسی و آزادی‌های بشر و اتباع پشتیبانی کنم، با پشتکار در جهت رشد و توسعه و موفقیت ملت کار کنم و با تمام توان خود را در راستای تحقق آرمانهای والای عدالت، آزادی و صلح در جهان کوشا باشم». اصل هفتاد و هفتم رئیس‌جمهور علاوه بر اختیاراتی که نص صریح قانون اساسی به وی اعطا می‌نماید، از اختیارات و امتیازات زیر نیز برخوردار است: 1ـ فرماندهی کل قوای مسلح جمهوری؛ 2ـ مسؤولیت دفاع ملی؛ 3ـ تدوین و هدایت سیاست خارجی ملت؛ 4ـ ریاست هیأت وزیران؛ 5ـ انتصاب و عزل رئیس دولت؛ 6ـ امضای تصویبنامه‌های ریاست جمهوری؛ 7ـ حق عفو، تخفیف یا تغییر مجازات؛ 8ـ دعوت مردم به همه‌پرسی در مورد کلیة مسائل دارای اهمیت ملی؛ 9ـ انعقاد و تنفیذ قراردادهای بین‌المللی؛ 10. اعطای نشان‌ها، امتیازات و عناوین افتخاری حکومت. اصل هفتاد و هشتم رئیس‌جمهور در موارد ذیل اقدام به انتصاب می‌نماید: 1ـ سمتها و مأموریتهای پیش‌بینی شده در قانون اساسی؛ 2ـ سمتهای کشوری و لشکری حکومت؛ 3ـ مناصب تعیین شده از سوی هیأت وزیران؛ 4ـ رئیس هیأت وزیران؛ 5ـ وزیر مشاور دولت؛ 6ـ رئیس بانک الجزایر؛ 7ـ صاحبمنصبان قضایی؛ 8ـ مسؤول سازمانهای امنیتی؛ 9ـ فرمانداران. رئیس‌جمهور سفرا و فرستادگان ویژه را منصوب می‌کند و فرا می‌خواند. وی همچنین استوارنامه‌ها و نامه‌های فراخوان نمایندگان سیاسی بیگانه را دریافت می‌نماید. اصل هفتاد و نهم رئیس دولت اعضای دولت منتخب خود را به رئیس ‌جمهور معرفی و وی ایشان را منصوب می‌کند. رئیس دولت برنامه خود را برای ارایه به هیأت وزیران تدوین می‌نماید. اصل هشتادوم رئیس دولت برنامه‌های خود را برای تصویب به مجلس ملی خلق تقدیم می‌نماید. مجلس ملی خلق بدین منظور مباحث کلی را آغاز می‌کند. رئیس دولت می‌تواند برنامه خود را با نتایج مباحث منطبق کند. رئیس دولت در خصوص برنامه‌های خود پیامی به شورای ملت ارسال می‌نماید. شورای ملت نیز می‌تواند در این خصوص قطعنامه‌‌ای صادر کند. اصل هشتاد و یکم رئیس دولت در صورت عدم تصویب برنامه خود در مجلس ملی خلق، استعفای دولت خود را تقدیم رئیس‌جمهور می‌نماید. رئیس‌جمهور به همین منوال فرد دیگری را به ریاست دولت برمی‌گزیند. اصل هشتاد و دوم چنان‌چه مجلس ملی خلق مجدداً برنامه دولت را تصویب نکند به‌طور قانونی منحل می‌شود. دولت وقت به‌منظور اداره امور تا انتخابات جدید مجلس ملی خلق که باید حداکثر ظرف سه (3) ماه برگزار گردد ابقا می‌شود. اصل هشتاد و سوم رئیس دولت برنامه مصوب مجلس ملی خلق را اجرا و هماهنگ می‌سازد. اصل هشتاد و چهارم دولت سالیانه بیانیه سیاست کلی خود را تقدیم مجلس ملی خلق می‌نماید. بیانیة سیاست کلی موجب بحثهایی در خصوص عملکرد دولت می‌شود. مباحث مزبور با صدور قطعنامه پایان می‌پذیرد. این مباحث همچنین می‌تواند طبق مفاد اصول صدوبیست‌وهفت و صدوسی‌وپنج، صدوسی‌وشش و صدوسی‌وهفتم به استیضاح منجر شود. رئیس دولت می‌تواند از مجلس ملی خلق درخواست رأی اعتماد کند. چنان‌چه رأی اعتماد تصویب نشود، رئیس دولت استعفای دولت خود را تقدیم می‌نماید. در این صورت رئیس‌جمهور پیش از پذیرش استعفا می‌تواند مفاد اصل صدوبیست‌وپنجم را به اجرا در آورد. دولت همچنین می‌تواند بیانیه سیاست کلی خود را به شورای ملت تقدیم نماید. اصل هشتاد و پنجم رئیس دولت، علاوه بر اختیاراتی که نص صریح قانون اساسی به وی اعطا می‌کند، اختیارات زیر را نیز اعمال می‌نماید: 1ـ توزیع اختیارات بین اعضای دولت ضمن رعایت مفاد قانون اساسی؛ 2ـ ریاست هیأت دولت؛ 3ـ نظارت بر اجرای قوانین و مقررات؛ 4ـ امضای تصویبنامه‌های اجرایی دولت؛ 5ـ انتصاب به مشاغل حکومتی، بدون خدشه‌دار ساختن مفاد اصول هفتاوهفت‌وهفتادوهشتم؛ 6ـ نظارت بر حسن کارکرد دستگاه اداری. اصل هشتاد و ششم رئیس دولت می‌تواند استعفای دولت خود را تقدیم رئیس‌جمهور کند. اصل هشتاد و هفتم رئیس‌جمهور در هیچ موردی نمی‌تواند اختیارات مربوط به انتصاب رئیس دولت، اعضای دولت و همچنین رؤسا و اعضای نهادهای اساسی را که شیوه انتخاب آن‌ها در قانون اساسی پیش‌بینی نشده است تفویض نماید. همچنین وی نمی‌تواند اختیارات مربوط به توسل به همه پرسی، انحلال مجلس ملی خلق، تصمیم به انتخابات زودرس مجلس، اجرای مقررات پیش‌بینی شده در اصول هفتادوهفت، هفتادوهشت، نودویک تا نودوپنج، نودوهفت، صدوبیست و چهار، صدوبیست و شش، صدوبیست‌وهفت و صدوبیست‌وهشتم قانون اساسی را تفویض نماید. اصل هشتاد و هشتم هرگاه رئیس‌جمهور به علت بیماری صعب‌العلاج و طویل‌المدت به‌طور کامل نتواند وظایف خود را انجام دهد، شورای قانون اساسی به‌طور قانونی تشکیل جلسه می‌دهد و پس از بررسی حقیقت معذوریت از کلیه طرق مناسب به اتفاق آراء اعلام وضعیت معذوریت را به مجلسین پیشنهاد می‌کند. مجلسین در اجلاس مشترک با اکثریت دو سوم آرای اعضاء وضعیت معذوریت رئیس‌جمهور را اعلام و رئیس شورای ملت را برای مدت حداکثر چهل و پنج (45) روز مأمور تصدی سمت وی می‌نماید، وی اختیارات رئیس‌جمهور را با رعایت مفاد اصل نودم قانون اساسی اعمال می‌کند. در صورت تداوم معذوریت تا انقضای مهلت چهل و پنج (45) روز، طبق شیوه معین در بندهای پیشین و طبق مفاد بندهای بعدی این اصل، نسبت به اعلام عدم تصدی سمت ریاست جمهوری ناشی از استعفای قانونی اقدام می‌شود. در صورت استعفا یا فوت رئیس‌جمهور، شورای قانون اساسی تشکیل جلسه می‌دهد و عدم تصدی قطعی سمت ریاست جمهوری را با صدور سند رسمی تأیید می‌نماید. شورای قانون اساسی در اسرع وقت سند اعلام عدم تصدی قطعی را به مجلسین ارسال می‌کند و مجلسین به‌طور قانونی تشکیل جلسه می‌دهد. رئیس شورای ملت حداکثر به مدت شصت (60) روز مسؤولیت ریاست حکومت را عهده‌دار می‌شود؛ در طی مدت مزبور انتخابات ریاست جمهوری انجام می‌پذیرد. رئیس حکومت تعیین شده نمی‌تواند نامزد سمت ریاست جمهوری گردد. در مورد همزمانی استعفا یا فوت رئیس‌جمهور و عدم تصدی سمت رئیس شورای ملت، به هر علت، شورای قانون اساسی قانوناً تشکیل جلسه می‌دهد و عدم تصدی قطعی سمت ریاست جمهوری و معذوریت رئیس شورای ملت را با صدور سند رسمی تأیید می‌نماید. در این صورت رئیس شورای قانون اساسی، در شرایط مندرج در بندهای پیشین این اصل و اصل نودم قانون اساسی مسؤولیت ریاست حکومت را عهده‌دار می‌شود. وی نمی‌تواند نامزد سمت ریاست جمهوری گردد. اصل هشتاد و نهم هرگاه یکی از نامزدهای دور دوم انتخابات ریاست جمهوری فوت یا کناره‌گیری نماید یا به هر علتی دچار معذوریت شود، رئیس‌جمهور وقت یا کسی که عهده‌دار مسؤولیت رئیس حکومت شده است تا اعلام انتخاب رئیس‌جمهور در سمت خود ابقا می‌شود. در این صورت، شورای قانون اساسی مهلت برگزاری انتخابات را برای مدت حداکثر شصت (60) روز تمدید می‌کند. قانون بنیادی شرایط و چگونگی اجرای مقررات موجود را تعیین می‌کند. اصل نودم دولتی که در دوران معذوریت، فوت یا استعفای رئیس‌جمهور انجام وظیفه می‌کند، تا آغاز به‌کار رئیس‌جمهور جدید نمی‌تواند استعفا دهد یا مورد تغییرات اساسی واقع شود. در صورتی که رئیس دولت وقت نامزد سمت ریاست جمهوری قانوناً مستعفی تلقی می‌گردد و رئیس حکومت وظایف وی را به یکی دیگر از اعضای دولت واگذار می‌کند. مفاد بندهای 7 و 8 اصل هفتادوهفت و همچنین اصول هفتادونه، صدوبیست و چهار، صدوبیست و نه، صد و سی و شش، صدو سی و هفت، صدوهفتادوچهار، صدوهفتادوشش و صدوهفتادو هفتم قانون اساسی در طول مهلت‌های چهل و پنج (45) روزه و شصت (60) روزه پیش‌بینی شده در اصول هشتاد و هشت و هشتادونهم مجرا نیستند. در طول مهلتهای مزبور مفاد اصول نودویک، نودوسه، نودوچهار، نودوپنج و نودوهفتم قانون اساسی فقط در صورت تصویب مجلسین در جلسه مشترک و پس از مشورت قبلی با شورای قانون اساسی و شورای عالی امنیت مجرا هستند. اصل نود و یکم در مواردی اضطراری، رئیس‌جمهور ضمن فراخوانی شورای عالی امنیت به تشکیل جلسه و ضمن مشورت با رئیس مجلس ملی خلق، رئیس شورای ملت، رئیس دولت و رئیس شورای قانون اساسی حکم اعلام وضعیت اضطراری یا، برای مدتی معین، حکومت نظامی را صادر و کلیه تدابیر لازم را برای بازگشت به وضعیت عادی اتخاذ می‌نماید. مدت وضعیت اضطراری یا حکومت نظامی فقط با تصویب مجلسین در جلسه مشترک تمدید می‌شود. اصل نود و دوم سازماندهی وضعیت اضطراری و حکومت نظامی به موجب قانون بنیادی تعیین می‌شود. اصل نود و سوم چنان‌چه خطری قریب‌الوقوع نهادها، استقلال یا تمامیت ارضی کشور را تهدید نماید، رئیس جمهور وضعیت فوق‌العاده را اعلام می‌کند. چنین تدبیری پس از مشورت با رئیس مجلس ملی خلق، رئیس شورای ملت و شورای قانون اساسی و استماع‌نظر شورای عالی امنیت و هیأت وزیران اتخاذ می‌گردد. وضعیت فوق‌العاده امکان اتخاذ تدابیر استنایی را که حفظ استقلال ملت و نهادهای جمهوری ایجاب می‌کند، برای رئیس‌جمهور فراهم می‌نماید. مجلسین به‌طور قانونی تشکیل جلسه می‌دهد. وضعیت فوق‌العاده به شکل و به نحوه اعلام آن، پایان می‌پذیرد. اصل نود و چهارم رئیس‌جمهور پس از استماع نظر شورای عالی امنیت، مشورت با رئیس مجلس ملی خلق و رئیس شورای ملت حکم بسیج عمومی را در هیأت وزیران صادر می‌کند. اصل نود و پنجم رئیس‌جمهور ضمن فراخوانی هیأت وزیران برای تشکیل جلسه و ضمن استماع نظر شورای عالی امنیت و پس از مشورت با رئیس مجلس ملی و رئیس شورای ملت، در صورت تهاجم واقعی یا قریب‌الوقوع، طبق مقررات مربوطة منشور ملل متحد، اعلان جنگ می‌دهد. در چنین وضعیتی مجلسین به‌طور قانونی تشکیل جلسه می‌دهد. رئیس‌جمهور با صدور پیامی ملت را از وضعیت موجود مطلع می‌نماید. اصل نود و ششم در طول وضعیت جنگی قانون اساسی به حالت تعلیق در می‌آید و رئیس‌جمهور شخصاً عهده‌دار کلیة اختیارات می‌شود. هرگاه دوره ریاست جمهوری رو به اتمام باشد دورة مزبور به‌طور قانونی تا پایان جنگ تمدید می‌شود. در صورت استعفا یا فوت یا هر نوع معذوریت دیگر رئیس‌جمهور، رئیس شورای ملت، به عنوان رئیس حکومت، در همان شرایط رئیس‌جمهور کلیة اختیارات ناشی از وضعیت جنگی را عهده‌دار می‌شود. در صورت تلاقی عدم تصدی سمت ریاست‌جمهوری و ریاست شورای ملت، رئیس شورای قانون اساسی در شرایط پیش‌بینی شده فوق مسؤولیت‌های رئیس حکومت را عهده‌دار می‌شود. اصل نود و هفتم رئیس‌جمهور توافقنامه‌های آتش بس و پیمان‌های صلح را امضا می‌نماید، و از شورای قانون اساسی در خصوص قراردادهای مربوطه نظرخواهی می‌کند. وی قراردادهای مزبور را فوراً به تصویب قطعی هر یک از مجالس می‌رساند. مبحث دوم قوة مقننه اصل نود و هشتم مجلسین متشکل از مجلس ملی خلق و شورای ملت قوه مقننه را اعمال می‌نماید. مجلسین قانون را رأساً تدوین و تصویب می‌کند. اصل نود و نهم مجلسین بر عملکرد دولت، در شرایط تعیین شده در اصول هشتاد، هشتادوچهار، دوسی‌وسه و صدوسی‌وچهارم قانون اساسی، نظارت تام دارد. مجلس ملی خلق نظارت پیش‌بینی شده در اصول صدوسی‌وپنج تا صدوسی‌وهفتم قانون اساسی را اعمال می‌کند. اصل صدم مجلسین در چارچوب اختیارات مندرج در قانون اساسی باید به مأموریت محوله از سوی مردم وفادار باشد و همیشه به سخنانشان گوش فرا دهد. اصل صد و یکم اعضای مجلس ملی خلق از طریق انتخابات همگانی، مستقیم و غیرعلنی انتخاب می‌شوند. اعضای مجالس خلقی بخش‌ها و مجالس خلقی ولایات دو سوم اعضای شورای ملت را از طریق انتخابات غیرمستقیم و غیرعلنی از بین خود بر می‌گزینند. رئیس‌جمهور یک سوم اعضای شورای ملت را از بین شخصیتها و واجدین صلاحیت ملی در زمینه‌های علمی، فرهنگی، حرفه‌ای، اقتصادی و اجتماعی منصوب می‌کند. تعداد اعضای شورای ملت حداکثر معادل نیمی از تعداد اعضای مجلس ملی خلق می‌باشد. چگونگی اجرای بند 2 فوق‌الذکر به موجب قانون تعیین می‌شود. اصل صد و دوم دورة نمایندگی مجلس ملی خلق پنج (5) سال است. دورة نمایندگی شورای ملت شش (6) سال تعیین شده است. در مورد نیمی از اعضای شورای ملت هر سه (3) سال یکبار مجدداً انتخابات انجام می‌گیرد. دورة نمایندگی مجلسین فقط در مواردی که فوق‌العاده حاد و مانع انجام عادی انتخابات است تمدید می‌شود. مجلسین با تشکیل جلسه مشترک به پیشنهاد رئیس‌جمهور، پس از مشورت با شورای قانون اساسی، با اخذ تصمیم مقتضی این امر را تأیید می‌کند. اصل صد و سوم نحوة انتخاب وکلا و نحوه انتخاب یا انتصاب اعضای شورای ملت، شرایط انتخاب شدن، نحوه عدم انتخاب و مغایرتها به موجب قانون بنیادی تعیین می‌شود. اصل صد و چهارم تأیید اعتبار نمایندگی وکلا و اعضای شورای ملت به ترتیب در حیطة صلاحیت هر یک از مجالس است. اصل صد و پنجم مأموریت نمایندگی وکلا و اعضای شورای ملت مأموریتی ملی است. مأموریت مزبور قابل تجدید و مغایر با انجام سایر مأموریتهای نمایندگی یا مشاغل دیگر است. اصل صد و ششم وکیل یا عضو شورای ملت که حائز شرایط انتخاب شدن نباشد یا دیگر نباشد اعتبار نمایندگی خود را از دست می‌دهد. فقدان اعتبار مزبور برحسب مورد ناشی از تصمیم مجلس ملی خلق یا شورای ملت با اکثریت آراء اعضای آنهاست. اصل صد و هفتم وکلا یا اعضای شورای ملت در قبال سایر همتایان خود که می‌توانند، در صورت ارتکاب عملی دون شأن مأموریت خود، از ایشان خلع ید نمایند مسؤول هستند. آئین‌نامة هر یک از مجالس شرایطی را تعیین می‌کند که در آن شرایط اعتبارنامة وکلا یا اعضای شورای ملت ممکن است رد شود. رأی مزبور بدون خدشه‌دار ساختن پیگردهای حقوق عمومی برحسب مورد به تصویب اکثریت اعضای مجلس ملی خلق یا شورای ملت می‌رسد. اصل صد و هشتم شرایط پذیرش استعفای یکی از اعضا توسط مجلسین به موجب قانون بنیادی تعیین می‌شود. اصل صد و نهم مصونیت اعضای مجلسین برای وکلا و اعضای شورای ملت در طول مدت نمایندگی ایشان به رسمیت شناخته می‌شود. وکلا یا اعضای شورای ملت به علت اظهارنظر یا سخنرانی یا آراء خود در طول انجام وظیفه نمایندگی، مورد تعقیب، بازداشت یا به‌طور کلی هر گونه اقدام مدنی یا کیفری قرار نمی‌گیرند. اصل صد و دهم چنانچه وکیلی یا عضوی از شورای ملت جرم یا جنحه‌ای مرتکب شود، فقط در صورت صرفنظر صریح وی از حقوق خود یا، برحسب مورد، با مجوز مجلس ملی خلق یا شورای ملت که با اکثریت آراء اعضای خود سلب مصونیت از وی را تصویب نماید، قابل پیگرد و تعقیب است. اصل صد و یازدهم در صورت ارتکاب جنحه یا جرم مشهود می‌توان وکیل یا عضو شورای ملت را بازداشت و هیأت رئیسه مجلس ملی خلق یا شورای ملت را برحسب مورد بلافاصله از این امر آگاه نمود. هیأت رئیسه طبق مفاد اصل صدودهم می‌تواند خواستار تعلیق پیگرد و آزادی وکیل یا عضو شورای ملت گردد. . اصل صد و دوازدهم قانون بنیادی شرایط جایگزینی وکیل یا عضو شورای ملت را در صورت عدم تصدی کرسی نمایندگی وی تعیین می‌کند. اصل صد و سیزدهم دستگاه قانونگذاری به‌طور قانونی ده روز پس از انتخابات مجلس ملی خلق، به ریاست رئیس سنی و معاونت دو نفر از جوانترین وکلا کار خود را آغاز می‌کند. مجلس ملی خلق نسبت به انتخاب هیأت رئیسه و تشکیل کمیسیون‌های خود اقدام می‌نماید. مقررات فوق در مورد شورای ملت نیز قابل استفاده است. اصل صد و چهاردهم
مطالعه را به پژوهش تبدیل کنید

این سند به چه منابعی وصل است؟

دلیل ارتباط‌ها را ببینید، منابع را مقایسه کنید و مسیر مطالعه خودتان را بسازید.

۰ ارتباط ثبت‌شده مقایسه منابع پرونده شخصی
کشف ارتباط‌ها
پرسشی درباره‌ی قانون اساسی الجزایر دارید؟

پرسش رایگان ثبت می‌شود و وکلای عضوِ رستان پاسخ می‌دهند. برای پرونده‌ی مشخص، از وکیلِ تأییدشده‌ی استانِ خودتان مشاوره بگیرید.