روایتی مستند از یک زندگی اثرگذار
حقوقدان رومیِ سدهٔ دوم و مؤلف «نهادها» (Institutiones) — کتابی که تقسیم سهگانهٔ اشخاص، اموال و دعاوی را بنیاد نهاد و متنش پس از چهارده قرن از زیر نوشتهٔ دیگری بیرون کشیده شد.
ادامه مطلبحقوق روم، حقوق خصوصی
حقوقدان رومیِ سدهٔ دوم و مؤلف «نهادها» (Institutiones) — کتابی که تقسیم سهگانهٔ اشخاص، اموال و دعاوی را بنیاد نهاد و متنش پس از چهارده قرن از زیر نوشتهٔ دیگری بیرون کشیده شد.
آغاز آشنایی با میراث گایوس: Institutiones (نهادها)
حقوقدان رومیِ سدهٔ دوم و مؤلف «نهادها» (Institutiones) — کتابی که تقسیم سهگانهٔ اشخاص، اموال و دعاوی را بنیاد نهاد و متنش پس از چهارده قرن از زیر نوشتهٔ دیگری بیرون کشیده شد.
ادامه مطلبدوره فعالیت و اثرگذاری
Institutiones (نهادها)
از زندگی گایوس تقریباً هیچ نمیدانیم — نه سال تولد، نه سال مرگ، نه حتی نام کاملش. آنچه میدانیم از خودِ متنش برمیآید: به قوانینی ارجاع میدهد که میان ۱۳۰ تا ۱۷۹ میلادی تصویب شدهاند، پس در همان دوره میزیسته. سال تولد و درگذشتش نامعلوم است و اینجا هم حدس زده نشده.
«نهادها» کتابی درسی برای دانشجویان حقوق بود، در چهار دفتر:
تقسیم سهگانهٔ اشخاص، اموال، دعاوی — که گایوس آن را استوار کرد — به ساختارِ استانداردِ حقوق خصوصی در سنت رومیـژرمنی تبدیل شد. «نهادهای» ژوستینین در سدهٔ ششم همین ترتیب را گرفت، پوتیه در سدهٔ هجدهم بر همان مبنا نوشت، و کد ناپلئون آن را به قانون مدنی مدرن منتقل کرد.
قانون مدنی ایران هم — که ساختارش از همان خانواده میآید — کتابِ اول را به اموال و کتابِ دوم را به اشخاص اختصاص داده. این ترتیب، هرچند جابهجا شده، بازماندهٔ همان تقسیم است.
متن Institutiones قرنها گم بود. در ۱۸۱۶، بارتولد نیبور در کتابخانهٔ کلیسای ورونا دستنوشتهای یافت که رویش آثار سنت جروم نوشته شده بود — یعنی کاغذِ گرانبها را تراشیده و دوباره بهکار برده بودند. زیر آن نوشته، متنِ گایوس بود.
این تنها متنِ کلاسیکِ حقوق روم است که تقریباً کامل و بیواسطهٔ ویرایشِ بعدی به ما رسیده — و به همین دلیل، پنجرهای است به حقوقی که پیش از تدوینِ ژوستینین وجود داشت.
مسیرهای موضوعی برای ادامه مطالعه در تالار مشاهیر.