منابع آزمون وکالت؛ فهرست قوانین کانون و مرکز، درس به درس
منابع آزمون وکالت قبل از هر چیز «قانون» است، نه کتاب کمکآموزشی. این راهنما فهرست قوانین اعلامشده برای هر درس را در دو آزمون کانون و مرکز کنار هم میگذارد و تفاوتهایشان را نشان…
پرتکرارترین اشتباه داوطلبان تازهکار این است که از «بهترین کتاب» شروع میکنند. منبع اصلی آزمون وکالت در هر دو نهاد، متن خود قوانین است؛ کتاب کمکآموزشی ابزار فهم و مرور است، نه جایگزین متن قانون.
در ادامه فهرست قوانینی که برای هر درس اعلام شده، در دو آزمون کنار هم آمده است.
این فهرستها بر پایهی منابع اعلامشدهی سالهای اخیر است و هر سال بازنگری میشود. پیش از شروع مطالعه، فهرست دفترچهی سال جاری را با این جدولها مقابله کنید.
آزمون کانون وکلای دادگستری (اسکودا)
حقوق مدنی
- قانون مدنی
- قوانین روابط موجر و مستأجر (۱۳۵۶ و ۱۳۷۶)
- قانون حمایت خانواده (۱۳۹۱ و ۱۴۰۰)
- قانون مسئولیت مدنی
- قانون امور حسبی
- قانون پیشفروش ساختمان
- قانون بیمه اجباری خسارات وارده به شخص ثالث
- قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان
آیین دادرسی مدنی
- قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب (امور مدنی)
- قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب
- قانون اجرای احکام مدنی
- قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی
- قانون شوراهای حل اختلاف
- قانون دیوان عدالت اداری
- لایحه استقلال کانون وکلا و قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت
حقوق تجارت
- قانون تجارت (۱۳۱۱) و لایحه اصلاحی (۱۳۴۷)
- قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی
- قانون ثبت شرکتها
- قانون صدور چک
- قانون تجارت الکترونیکی
- قانون بازار اوراق بهادار
- قانون حسابداری رسمی
- احکام مرتبط از قانون اجرای سیاستهای اصل ۴۴
حقوق جزای عمومی و اختصاصی
- قانون مجازات اسلامی (۱۳۷۵، ۱۳۹۲ و اصلاحات)
- قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری
- قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر
- قانون مجازات اشخاصی که برای بردن مال غیر تبانی میکنند
- قانون صدور چک (احکام جزایی)
- قانون مبارزه با پولشویی
- قانون جرم سیاسی
- قانون تشدید مجازات اسیدپاشی
- احکام جزایی قوانین ثبت اسناد و حمایت خانواده
آیین دادرسی کیفری
- قانون آیین دادرسی کیفری (۱۳۹۲)
- قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب
- قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی
حقوق اساسی
- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
اصول فقه و متون فقه
اصول فقه: الفاظ، اوامر و نواهی، عام و خاص، مطلق و مقید، مجمل و مبین، مفهوم و منطوق، امارات، اصول عملیه و تعارض ادله.
متون فقه: ابواب وکالت، شهادت و قضا از تحریرالوسیله.
آزمون مرکز وکلای قوه قضاییه
حقوق مدنی
- قانون مدنی (۱۳۰۷)
- قانون مسئولیت مدنی (۱۳۳۹)
- قوانین روابط موجر و مستأجر (۱۳۵۶ و ۱۳۷۶)
- قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث (۱۳۹۵)
آیین دادرسی مدنی
- قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب (۱۳۷۹)
- قانون اجرای احکام مدنی (۱۳۵۶)
- قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی (۱۳۹۴)
- قانون دیوان عدالت اداری (۱۴۰۲)
- قانون حمایت خانواده (۱۳۹۱)
- قانون شورای حل اختلاف (۱۴۰۲)
حقوق تجارت
- قانون تجارت (۱۳۱۱) و لایحه اصلاحی (۱۳۴۷)
- قانون بخش تعاون (۱۳۷۰)
- قانون صدور چک (۱۳۹۷)
- قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی (۱۳۱۸)
- قانون ثبت شرکتها (۱۳۱۰)
- قانون اجازه ثبت شعبه شرکتهای خارجی (۱۳۷۶)
- قانون بازار اوراق بهادار (۱۳۸۴)
حقوق جزای عمومی و اختصاصی
- قانون مجازات اسلامی (کتابهای اول تا پنجم)
- قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس
- قوانین مجازات انتقال مال غیر و تبانی برای بردن مال غیر
- احکام جزایی قانون چک، قانون ثبت اسناد، حمایت از اطفال و مبارزه با پولشویی
آیین دادرسی کیفری
- قانون آیین دادرسی کیفری (۱۳۹۲)
حقوق ثبت
- قانون ثبت اسناد و املاک (۱۳۱۰)
- قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی (۱۳۹۰)
- قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن (۱۳۸۷)
- آییننامه اجرای مفاد اسناد رسمی (۱۳۸۷)
- قانون الزام به ثبت رسمی معاملات (۱۴۰۳)
حقوق اساسی
- قانون اساسی، همراه با نظریات تفسیری شورای نگهبان
متون فقه
- ابوابی از تحریر الروضه در شرح اللمعه — القضا، التجاره (البیع)، النکاح، الطلاق و القصاص
سه تفاوت که برنامهی مطالعه را عوض میکند
| تفاوت | کانون | مرکز |
|---|---|---|
| حقوق ثبت | درس مستقلی ندارد | درس مستقل با ضریب ۲ و پنج قانون اعلامشده |
| منبع متون فقه | تحریرالوسیله — ابواب وکالت، شهادت و قضا | شرح لمعه — القضا، التجاره، النکاح، الطلاق، القصاص |
| اصول فقه | سرفصل مستقل دارد | در قالب درس فقه، با وزن بیشتر |
نتیجهی عملی: کسی که هر دو آزمون را هدف گرفته نمیتواند با یک برنامهی واحد پیش برود. دستکم باید حقوق ثبت را جداگانه اضافه کند و برای متون فقه دو منبع متفاوت بخواند.
چطور از این فهرست استفاده کنم؟
- اول متن قانون، بعد کتاب. هر قانونی که در فهرست بالا آمده باید دستکم یکبار کامل خوانده شود.
- آرای وحدت رویه را کنار ماده بگذارید. بخشی از سؤالها روی همان نقطهای میآید که رأی وحدت رویه ابهام ماده را برداشته است.
- قانون خاص را زیرمجموعهی درس پایه ببینید. «قانون روابط موجر و مستأجر» درس جداگانه نیست؛ بخشی از حقوق مدنی است و با همان ضریب سنجیده میشود.
- ضریب را در اولویتبندی دخالت دهید. مدنی و آیین دادرسی مدنی ضریب ۳ دارند؛ وقت مطالعه باید همین را بازتاب دهد. توضیح بیشتر در راهنمای تراز.
- هر سال فهرست را دوباره چک کنید. قوانین اضافه و کم میشوند — نمونهاش «قانون الزام به ثبت رسمی معاملات» مصوب ۱۴۰۳ که تازه به منابع افزوده شده است.
دربارهی کتابهای کمکآموزشی
در این راهنما عمداً نام ناشر یا کتاب خاصی توصیه نشده است. دلیلش ساده است: فهرست قوانین رسمی و قابل استناد است، اما «بهترین کتاب» به سبک مطالعهی هر فرد بستگی دارد و توصیهی ما نباید جای انتخاب شما را بگیرد. معیار انتخاب کتاب کمکآموزشی این باشد که بهروز و منطبق با آخرین اصلاحات قوانین بالا باشد.
منابع این نوشته
فهرستهای بالا از منابع اعلامشدهی رسمی دو نهاد (منتشرشده در پایگاه خبری اختبار) استخراج شده و مربوط به آخرین دورههای اعلامشده است. چون منابع هر سال بازنگری میشود، مبنای نهایی برنامهی مطالعاتی شما باید دفترچهی راهنمای همان سال باشد.
این نوشته راهنمای عمومی است و جای مشاورهی اختصاصی برای پروندهی شما را نمیگیرد. مبنای هر اقدام قضایی، متنِ رسمیِ قانون و نظرِ وکیلِ پرونده است.